KWALIFIKACJA BUD25 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 4.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia właściwości różnych typów gruntów:
Typ gruntu Właściwości
Piasek Dobrze przepuszcza wodę, mało plastyczny
Gliny Słabo przepuszcza wodę, bardzo plastyczny
Żwir Bardzo dobrze przepuszcza wodę, nieplastyczny
Pył Umiarkowanie przepuszcza wodę, umiarkowanie plastyczny
Na podstawie powyższej tabeli, wskaż rodzaj gruntu, który jest najbardziej odpowiedni do budowy fundamentów budynku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żwir jest najkorzystniejszy pod fundamenty, ponieważ jako grunt gruboziarnisty bardzo dobrze odprowadza wodę i jest nieplastyczny, więc ma mniejszą podatność na odkształcenia i osiadanie. Piasek jest tylko "dobrze" przepuszczalny, a gliny i pyły są bardziej plastyczne i gorzej odwadniają podłoże.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze podłoża pod fundamenty (w ujęciu ogólnym, bez szczegółowych obliczeń geotechnicznych) kluczowe są dwie cechy z tabeli: przepuszczalność wodna oraz plastyczność.

Odpowiedź "Żwir" jest poprawna, bo żwir opisano jako grunt bardzo dobrze przepuszczający wodę i nieplastyczny. W praktyce oznacza to korzystny odpływ wody (mniejsze ryzyko zawilgocenia strefy posadowienia) oraz mniejszą podatność na zmiany objętości i deformacje pod obciążeniem. Takie grunty zwykle dają stabilniejsze warunki pracy fundamentów i mniejsze ryzyko nadmiernych osiadań.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Piasek" wprawdzie dobrze przepuszcza wodę, ale w tabeli jest tylko "mało plastyczny" i ma gorszą przepuszczalność niż żwir ("dobrze" vs "bardzo dobrze"). W porównaniu z żwirem jest więc rozwiązaniem mniej optymalnym, choć często nadal dopuszczalnym.
  • "Gliny" są słabo przepuszczalne i bardzo plastyczne. Słaby odpływ wody sprzyja utrzymywaniu się wilgoci, a duża plastyczność oznacza większą podatność na odkształcenia i problemy wynikające ze zmian uwodnienia (np. skurcz/pęcznienie). To zwiększa ryzyko nierównomiernych osiadań i uszkodzeń.
  • "Pył" ma parametry pośrednie: umiarkowaną przepuszczalność i umiarkowaną plastyczność. Może wymagać ostrożniejszego podejścia (zagęszczenie, kontrola odwodnienia), a w prostym porównaniu tabelarycznym nie wypada lepiej niż grunt nieplastyczny i bardzo przepuszczalny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się grunty o skrajnie różnych cechach, zwykle najlepszy pod fundamenty jest grunt o wysokiej przepuszczalności i niskiej (lub zerowej) plastyczności, bo ogranicza problemy wodne i deformacje podłoża.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepuszczalność mówi, jak łatwo woda przepływa przez grunt. Im większa, tym szybciej woda jest odprowadzana ze strefy fundamentu, co zmniejsza ryzyko zawilgocenia, rozluźnienia podłoża i problemów z mrozowym wysadzaniem. W tabeli najwyższą przepuszczalność ma żwir.
Plastyczność to skłonność gruntu (zwłaszcza spoistego) do odkształceń i zmian zachowania wraz ze zmianą wilgotności. Grunty bardzo plastyczne mogą łatwiej się deformować, pęcznieć lub kurczyć, co zwiększa ryzyko nierównomiernych osiadań i spękań konstrukcji.
Żwir jest gruntem gruboziarnistym: bardzo dobrze odprowadza wodę i jest nieplastyczny, więc pod obciążeniem zwykle zachowuje się stabilniej. Gliny są słabo przepuszczalne i bardzo plastyczne, przez co częściej powodują problemy z wilgocią oraz większą podatność na odkształcenia.
Nie zawsze "tak samo". Piasek często jest dobrym podłożem, ale w tym zestawieniu ma gorsze parametry niż żwir (mniejsza przepuszczalność i pewna plastyczność). W praktyce liczy się też zagęszczenie i uziarnienie, a ostateczną ocenę daje rozpoznanie geotechniczne.
Słaba przepuszczalność oznacza, że woda może zalegać w strefie posadowienia. To sprzyja utrzymywaniu wysokiej wilgotności, pogorszeniu warunków pracy podłoża, dłuższemu i większemu osiadaniu oraz problemom w okresie mrozów. W tabeli taki grunt to m.in. gliny.
Wysoka plastyczność oznacza, że grunt łatwiej zmienia kształt pod obciążeniem i reaguje na zmiany wilgotności. Dla fundamentów ważna jest stabilność i mała ściśliwość, więc preferuje się grunty nieplastyczne lub mało plastyczne, które mniej "pracują" w czasie.
To grunt z większymi ziarnami (np. żwir, gruby piasek). Zwykle lepiej odprowadza wodę i przy dobrym zagęszczeniu zapewnia stabilniejsze warunki pod posadowienie. Dla betoniarza-zbrojarza oznacza to mniejsze ryzyko podmakania wykopu i łatwiejsze utrzymanie suchego podłoża.
Najczęściej myli się przepuszczalność z nośnością albo uznaje "plastyczność" za cechę pozytywną. Częsty jest też wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń ("piasek jest popularny") zamiast porównania cech. W takich zadaniach analizuj oba parametry z tabeli.
Pył ma właściwości pośrednie: umiarkowaną przepuszczalność i plastyczność. Przy wyższym uwodnieniu może gorzej się zachowywać pod obciążeniem i dawać większe osiadania niż żwir. W praktyce może wymagać lepszego odwodnienia, kontroli zagęszczenia lub wymiany warstwy gruntu.
Najpierw znajdź grunt o najlepszej przepuszczalności (mniejsze problemy z wodą), potem sprawdź plastyczność (im mniejsza, tym stabilniej). Zwykle wygrywa grunt gruboziarnisty, nieplastyczny. Na końcu upewnij się, że inne opcje mają choć jedną cechę gorszą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że żwir jest najkorzystniejszy pod fundamenty, ponieważ jako grunt gruboziarnisty bardzo dobrze odprowadza wodę i jest nieplastyczny, więc ma mniejszą podatność na odkształcenia i osiadanie.

Źródła:

  • PN-B-02481:1998 (norma wskazana w kontekście zadania; szczegółowy zakres/rozdział nie podany w danych wejściowych)
  • PN-EN ISO 14688 (norma wskazana w kontekście zadania; część/rok wydania nie podane w danych wejściowych)

Materiały:

  • Podstawy geotechniki budowlanej (rozdziały: klasyfikacja gruntów, posadowienie bezpośrednie)
  • PN-EN ISO 14688 (terminologia i opis gruntów)
  • PN-B-02481:1998 (zagadnienia posadowienia i oceny warunków gruntowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego