KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 2.
Rozważ następującą tabelę opisującą różne typy gleb i ich właściwości:
Typ glebyPorowatośćZdolność do zatrzymywania wody
Gleba gliniastaNiskaWysoka
Gleba piaszczystaWysokaNiska
Gleba próchnicznaŚredniaŚrednia
Na jakim typie gleby powinieneś zastosować zabieg uprawowy polegający na dodaniu torfu, aby zwiększyć zdolność gleby do zatrzymywania wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dodanie torfu ma na celu zwiększenie zdolności gleby do zatrzymywania wody.
W tabeli najniższą retencję ma "Gleba piaszczysta", więc to ona najbardziej skorzysta na domieszce materiału organicznego. Gleba gliniasta już zatrzymuje wodę dobrze, a próchniczna ma wartości pośrednie.

Pełne wyjaśnienie:

Zabieg polegający na dodaniu torfu stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy chcemy zwiększyć pojemność wodną (zdolność podłoża do zatrzymywania wody dostępnej dla roślin). Torf i inne dodatki organiczne zwykle poprawiają właściwości sorpcyjne i wodne podłoża, dzięki czemu gleba wolniej przesycha.

Z przedstawionej tabeli wynika, że:

  • "Gleba piaszczysta" ma wysoką porowatość, ale niską zdolność do zatrzymywania wody. Taki układ jest typowy dla piasków: dominują większe pory, którymi woda szybko przesiąka i odpływa, więc rośliny częściej cierpią na niedobór wody.
  • "Gleba gliniasta" ma wysoką zdolność do zatrzymywania wody. Dodatek torfu nie jest tu najpilniejszy z punktu widzenia samej retencji (częściej problemem bywa zbyt mała przepuszczalność lub zaskorupianie).
  • "Gleba próchniczna" ma wartości średnie, więc potrzeba intensywnego zwiększania retencji jest mniejsza niż w piaskach.

Dlatego właściwym wyborem jest "Gleba piaszczysta", bo to ona ma w tabeli najniższą retencję, a dodanie torfu jest ukierunkowane dokładnie na poprawę tej cechy.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ nie odpowiadają celowi zabiegu albo nie są najlepszym dopasowaniem do danych z tabeli:

  • "Gleba gliniasta" – już charakteryzuje się wysokim zatrzymywaniem wody, więc nie jest pierwszym kandydatem, gdy celem jest jego zwiększenie.
  • "Gleba próchniczna" – ma parametry pośrednie; poprawa może być możliwa, ale z tabeli nie wynika, aby była najbardziej potrzebna.
  • "Wszystkie wymienione" – byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby każda z gleb miała niski poziom zatrzymywania wody lub gdyby pytanie dotyczyło ogólnej poprawy jakości, a nie konkretnego celu wskazanego w treści.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj pytanie "od końca" i dopasuj cel zabiegu do parametru w tabeli. Jeśli celem jest zwiększenie retencji, szukaj gleby z najniższą retencją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To cecha mówiąca, ile wody gleba potrafi zatrzymać w porach i na cząstkach, tak aby była dostępna dla roślin. Wysoka retencja oznacza wolniejsze przesychanie, a niska – szybkie przesiąkanie i konieczność częstszego podlewania lub poprawy podłoża.
Piaski mają duży udział większych porów, którymi woda szybko przemieszcza się w głąb profilu i odpływa. Dlatego mimo "dużej porowatości" wilgoć nie utrzymuje się długo w strefie korzeniowej. Skutkiem jest szybkie przesychanie i spadek dostępności wody dla roślin.
Torf jest materiałem organicznym, który może zwiększać pojemność wodną i poprawiać utrzymywanie wilgoci w strefie korzeni. W praktyce bywa stosowany jako składnik mieszanek glebowych, aby ograniczyć przesychanie na lekkich, piaszczystych stanowiskach i poprawić warunki wzrostu roślin.
Jeśli celem jest wyłącznie zwiększenie zatrzymywania wody, gleba gliniasta zwykle nie jest priorytetem, bo i tak ma wysoką retencję. W glinach częściej rozważa się poprawę struktury i przepuszczalności. Dodatek organiczny może pomóc ogólnie, ale nie wynika to wprost z celu wskazanego w pytaniu.
Najczęściej widać szybkie przesychanie po deszczu lub podlewaniu, więdnięcie roślin w upały, konieczność częstego nawadniania oraz słabsze wykorzystanie składników pokarmowych (łatwe wymywanie). W praktyce poprawia się ją m.in. przez dodatek materii organicznej i ściółkowanie.
Porowatość mówi, ile jest przestrzeni (porów) w glebie, ale nie przesądza, czy woda zostanie w tych porach długo. Zatrzymywanie wody opisuje efekt praktyczny: czy gleba utrzymuje wilgoć. Gleba może mieć dużo porów, ale jeśli są duże, woda szybko odpływa.
Tak, ponieważ tabela bezpośrednio podaje "zdolność do zatrzymywania wody" dla każdego typu gleby. Skoro zabieg ma ją zwiększyć, wybiera się typ z najniższą wartością w tej kolumnie. To sprawdza umiejętność interpretacji danych i dopasowania zabiegu do wskazanego parametru.
Częsty błąd to wybór gleby z "niską porowatością", bo intuicyjnie kojarzy się z mniejszym odpływem wody, bez sprawdzenia kolumny o retencji. Inny błąd to kierowanie się samą nazwą gleby ("próchniczna brzmi najlepiej") zamiast analizą danych w tabeli.
Gdy celem jest poprawa żyzności i struktury w sposób bardziej zrównoważony, często stosuje się kompost lub inne materiały organiczne. W praktyce dobór zależy od roślin, pH, zasobności oraz warunków siedliskowych. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie dodatku do wskazanego efektu.
Ucz się w parach: typ gleby → typowy problem → zalecany zabieg (np. piaski: szybkie przesychanie → dodatki organiczne i ściółkowanie). Ćwicz interpretację prostych tabelek i opisów profilu glebowego. Na egzaminie zawsze szukaj słów kluczowych: "zwiększyć retencję", "poprawić przepuszczalność", "odkwasić".
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dodanie torfu ma na celu zwiększenie zdolności gleby do zatrzymywania wody.W tabeli najniższą retencję ma "Gleba piaszczysta", więc to ona najbardziej skorzysta na domieszce materiału organicznego."

Źródła:

  • FAO, Soils Portal – materiały o wpływie tekstury/struktury na retencję wody w glebie: https://www.fao.org/soils-portal/ (dostęp 2026-02-27)
  • Encyklopedia PWN – hasło "gleba piaszczysta" (charakterystyka ogólna, m.in. niska pojemność wodna): https://encyklopedia.pwn.pl/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z gleboznawstwa i nawożenia w ogrodnictwie/architekturze krajobrazu
  • Materiały dydaktyczne o strukturze gleby, frakcjach granulometrycznych i gospodarce wodnej
  • Karty produktów i poradniki producentów podłoży (torf, kompost) opisujące wpływ na retencję

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego