W kontaktach między osobą niesłyszącą a słyszącą kluczowe jest dobranie takiego kanału przekazu, który może być skutecznie odebrany. Dlatego poprawne są metody: język migowy, czytanie z ruchu warg oraz pisanie.
- Język migowy jest pełnoprawnym systemem komunikacji opartym na znakach manualnych i elementach mimiki. Pozwala przekazywać informacje bez udziału słuchu.
- Czytanie z ruchu warg wykorzystuje obserwację artykulacji i twarzy mówiącego. W praktyce wymaga dobrego oświetlenia, zwrócenia twarzy do rozmówcy, umiarkowanego tempa oraz wyraźnej, naturalnej artykulacji.
- Pisanie na kartce (lub w telefonie/na tablicy) umożliwia przekaz w formie graficznej, czyli w kanale wzrokowym. To prosta metoda wsparcia komunikacji w wielu sytuacjach opiekuńczych.
Nieprawidłowa jest opcja oparta na mówieniu głośniej. Zwiększanie głośności może pomóc części osób słabosłyszących, ale przy niesłyszeniu nie rozwiązuje problemu, bo komunikat nadal nie dociera drogą słuchową. Dodatkowo krzyk może zniekształcać artykulację, utrudniać czytanie z ust i podnosić napięcie emocjonalne.
W pracy opiekunki dziecięcej praktyczną wskazówką jest stosowanie zasad "komunikacji dostępnej": utrzymuj kontakt wzrokowy, mów wyraźnie (niekoniecznie głośno), wspieraj się zapisem, gestem i prostymi komunikatami. Takie podejście sprzyja bezpieczeństwu, zrozumieniu poleceń oraz budowaniu relacji z dzieckiem.
