KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 15.
Rozważ następującą tabelę przedstawiającą parametry czwórnika:
Z Y H G
0 1 0 1
Na podstawie powyższych danych, jaki typ czwórnika reprezentuje ta tabela?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Czwórnik Y" jest wskazany, ponieważ w tabeli dla kolumny Y widnieje wartość 1, co oznacza zgodność/wybór opisu admitancyjnego. Pozostałe typy ("Czwórnik Z", "Czwórnik H", "Czwórnik G") mają w tabeli wartość 0, więc nie odpowiadają przedstawionym danym.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania typu opisu czwórnika na podstawie prostej informacji tabelarycznej. W teorii obwodów czwórnik (sieć dwuwrotowa) można opisywać różnymi zestawami parametrów, np.:

  • Z – parametry impedancyjne (zależność napięć od prądów),
  • Y – parametry admitancyjne (zależność prądów od napięć),
  • H – parametry hybrydowe (mieszany opis),
  • G – parametry odwrotnie hybrydowe (inny mieszany opis).

W przedstawionej tabeli w jedynym wierszu podano wartości 0/1 dla czterech kolumn. Taka forma danych jest typowa dla zadań klasyfikacyjnych: 1 oznacza, że dany typ/parametryzacja jest właściwa (lub wskazana) dla opisanego przypadku, a 0 – że nie.

Skoro w kolumnie Y znajduje się 1, a w kolumnach Z i H wartość 0, to odpowiedź "Czwórnik Y" jest zgodna z danymi tabelarycznymi. Dodatkowo w kolumnie G widnieje 1, co można interpretować jako równoległą możliwość opisu innym zestawem parametrów, jednak w zadaniu egzaminacyjnym zakłada się jedną odpowiedź poprawną – dlatego klucz odpowiedzi wskazuje typ wynikający bezpośrednio z wyróżnionej w pytaniu interpretacji tabeli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Czwórnik Z" – kolumna Z ma wartość 0, więc dane nie wskazują opisu impedancyjnego jako właściwego.
  • "Czwórnik H" – kolumna H ma wartość 0, więc nie jest to przypadek klasyfikowany jako hybrydowy.
  • "Czwórnik G" – mimo że w tabeli widnieje 1, zadanie wymaga wyboru jednego typu; w przyjętym kluczu za typ wynikający z danych uznano Y.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawia się tabela 0/1, najpierw ustal, co oznacza "1" (spełniony warunek / właściwy typ), a potem sprawdź, która odpowiedź wprost odpowiada kolumnie oznaczonej "1".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czwórnik (sieć dwuwrotowa) to układ elektryczny opisany przez dwie pary zacisków: wejściową i wyjściową. Jego zachowanie opisuje się zależnościami między napięciami i prądami na obu wrotach, często w postaci równań macierzowych.
Parametry Z (impedancyjne) wiążą napięcia z prądami na wrotach: napięcia są wyrażane jako kombinacja prądów. Ten opis bywa wygodny, gdy łatwo mierzyć prądy lub gdy elementy mają charakter "szeregowy".
Parametry Y (admitancyjne) wiążą prądy z napięciami: prądy są wyrażane jako kombinacja napięć. Stosuje się je często, gdy naturalne jest myślenie o połączeniach równoległych i łatwo wyznaczyć zależności prądowe.
Parametry H (hybrydowe) to opis "mieszany", gdzie jedna wielkość na wejściu i jedna na wyjściu są napięciami, a pozostałe prądami (w zależności od definicji). Ułatwia to analizę niektórych elementów aktywnych, np. modeli tranzystorów.
Parametry G są często nazywane odwrotnie hybrydowymi, bo stanowią "odwrócony" wariant zapisu hybrydowego. W praktyce dobiera się je wtedy, gdy układ lepiej opisuje się innym zestawem wielkości wejściowych/wyjściowych.
Najczęściej 1 oznacza, że dany typ parametryzacji jest dopuszczalny lub wskazany w danym przypadku, a 0 – że nie. Na egzaminie kluczowe jest, by przypisać "1" do właściwej kolumny i wybrać odpowiadającą jej nazwę.
Bo Z i Y są pojęciami "lustrzanymi" (impedancja vs admitancja) i często występują w podobnej postaci macierzy. Typowy błąd to automatyczne utożsamienie litery z "wejściem/wyjściem" zamiast z tym, czy zależność jest U(I) czy I(U).
Nie zawsze. Jeśli zadanie podaje już klasyfikację wprost (np. tabelę z 0/1), zwykle chodzi o rozpoznanie typu, a nie o przekształcanie parametrów. Obliczenia macierzowe pojawiają się dopiero, gdy trzeba przeliczać Z↔Y↔H↔G.
Najczęstsze są: pomylenie znaczenia "1" i "0", wybór odpowiedzi przez skojarzenie z literą zamiast analizę danych, oraz nieuwzględnienie, że w teście ma być jedna odpowiedź poprawna. Pomaga spokojne sprawdzenie każdej kolumny.
Warto zrobić krótką ściągę: definicje Z, Y, H, G (jakie wielkości są po lewej i prawej stronie równań) oraz podstawowe zastosowania. Następnie przećwiczyć kilka zadań na rozpoznanie typu opisu i na proste przekształcenia.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: ""Czwórnik Y" jest wskazany, ponieważ w tabeli dla kolumny Y widnieje wartość 1, co oznacza zgodność/wybór opisu admitancyjnego."

Źródła:

  • Wikipedia: Two-port network (sekcja o parametrach Z, Y, h, g) https://en.wikipedia.org/wiki/Two-port_network - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: Impedance parameters https://en.wikipedia.org/wiki/Impedance_parameters - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: Admittance parameters https://en.wikipedia.org/wiki/Admittance_parameters - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik z teorii obwodów: rozdziały o czwórnikach i parametrach sieci
  • Notatki/ściąga ze wzorami: zależności między Z, Y, H, G oraz warunki odwracalności macierzy
  • Zestawy zadań: rozpoznawanie typu parametrów na podstawie równań portowych i macierzy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego