KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 5.
Rozważ następującą tabelę przedstawiającą wpływ interwencjonizmu państwa na gospodarkę rynkową. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe na podstawie tej tabeli?
Forma interwencji Wpływ na gospodarkę
Regulacje prawne Zwiększenie bezpieczeństwa i stabilności rynku
Podatki Zmniejszenie nierówności dochodowych
Subsydia Wsparcie dla określonych sektorów gospodarki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli przy "Subsydia" wskazano bezpośrednio "Wsparcie dla określonych sektorów gospodarki", więc zdanie "Subsydia mogą być wykorzystane do wsparcia określonych sektorów gospodarki" jest zgodne z danymi. Pozostałe stwierdzenia zawierają kategoryczne uogólnienia ("zawsze", "jedynym"), których tabela nie potwierdza.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga wyłącznie odczytania relacji "forma interwencji → wpływ na gospodarkę" przedstawionej w tabeli. W wierszu dotyczącym subsydiów zapisano, że ich wpływ to "wsparcie dla określonych sektorów gospodarki". Dlatego stwierdzenie "Subsydia mogą być wykorzystane do wsparcia określonych sektorów gospodarki" jest prawdziwe wprost na podstawie tabeli.

Pozostałe propozycje są niezgodne z przedstawioną informacją, ponieważ:

  • Stwierdzenie o tym, że "Regulacje prawne zawsze prowadzą do zahamowania wzrostu gospodarczego" jest sprzeczne z tabelą: tabela wskazuje skutek w postaci zwiększenia bezpieczeństwa i stabilności rynku, a nie automatyczne hamowanie wzrostu. Dodatkowo słowo "zawsze" wprowadza absolutny warunek, którego tabela nie uzasadnia.
  • Zdanie "Podatki są jedynym narzędziem interwencji państwa w gospodarkę" przeczy samej strukturze tabeli, która wymienia co najmniej trzy formy interwencji (regulacje, podatki, subsydia). To typowy błąd polegający na ignorowaniu pozostałych kategorii.
  • Teza "Interwencjonizm państwa zawsze prowadzi do destabilizacji rynku" jest przeciwna temu, co pokazuje tabelaryczny opis regulacji (stabilność i bezpieczeństwo). Ponownie pojawia się absolutyzacja ("zawsze"), której nie da się wyprowadzić z podanych danych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli polecenie brzmi "na podstawie tabeli/wykresu", najpierw dopasuj odpowiedzi do konkretnych wierszy/kolumn, a dopiero potem oceniaj je swoją wiedzą ogólną. W takich zadaniach liczy się zgodność z materiałem źródłowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Interwencjonizm państwa to działania władz publicznych wpływające na funkcjonowanie rynku, np. przez prawo, podatki lub wsparcie finansowe. Celem bywa m.in. stabilizacja gospodarki, ochrona konkurencji albo realizacja celów społecznych, których sam rynek nie zapewnia w wystarczającym stopniu.
Typowe narzędzia to regulacje prawne (np. normy i wymogi), podatki (wpływające na dochody i zachowania podmiotów) oraz subsydia (dofinansowania). W praktyce spotyka się też zamówienia publiczne, politykę pieniężną czy kontrolę antymonopolową.
Subsydia obniżają koszty działalności albo zwiększają opłacalność produkcji w danym sektorze, dzięki czemu firmy mogą łatwiej inwestować i utrzymywać zatrudnienie. Stosuje się je np. wtedy, gdy państwo chce przyspieszyć rozwój branży uznanej za strategiczną lub ważną społecznie.
Nie zawsze i nie w każdych warunkach. Redystrybucyjny efekt podatków zależy od konstrukcji systemu (np. progresja stawek), ulg oraz tego, na co przeznacza się wpływy budżetowe. W zadaniach "na podstawie tabeli" należy jednak trzymać się informacji podanej w źródle.
Najpierw znajdź w tabeli wiersz/kolumnę, do której odnosi się odpowiedź. Potem sprawdź, czy zdanie nie dodaje nowych warunków (np. "zawsze", "jedynym narzędziem"). Odpowiedź poprawna zwykle jest dosłownie zgodna z informacją w tabeli albo jest jej prostą parafrazą.
Słowo "zawsze" wprowadza twierdzenie absolutne, które trudno uzasadnić krótkim źródłem (tabelą, wykresem) i często jest nieprawdziwe w naukach społecznych. W testach jest to częsty "sygnał ostrzegawczy": jeśli źródło nie mówi o wyjątkach, nie znaczy to, że ich nie ma.
Regulacje mogą zwiększać stabilność przez ograniczanie ryzykownych praktyk, wprowadzanie standardów bezpieczeństwa i zasad konkurencji oraz ochronę konsumentów. Stabilność nie oznacza braku zmian w gospodarce, tylko zmniejszenie niepewności i większą przewidywalność działania rynku dla uczestników.
Subsydia to bezpośrednie wsparcie (np. dopłaty, dofinansowania). Ulgi podatkowe zmniejszają należny podatek, czyli działają pośrednio przez system podatkowy. Oba instrumenty mogą wspierać określone cele, ale mają inną formę i inne skutki dla budżetu oraz rozliczeń podmiotów.
Nie musi. Niektóre działania mogą ograniczać wahania i ryzyko (np. regulacje zwiększające bezpieczeństwo), inne mogą wprowadzać zniekształcenia, jeśli są źle zaprojektowane. W zadaniu opartym o tabelę należy wskazać to, co tabela stwierdza, a nie ogólną opinię o polityce gospodarczej.
Ćwicz czytanie tabel: określaj, co jest kategorią (np. narzędzie polityki), a co skutkiem (wpływ). Ucz się słownictwa: regulacje, podatki, subsydia, redystrybucja, stabilność. Rozwiązuj zadania, w których trzeba wskazać zdanie zgodne z danymi, a nie "najbardziej przekonujące".
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe stwierdzenia zawierają kategoryczne uogólnienia ("zawsze", "jedynym"), których tabela nie potwierdza.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Interwencjonizm_(ekonomia) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Subsydium - dostęp 2026-02-27
  • N. Gregory Mankiw, "Makroekonomia", rozdziały dot. roli państwa i polityki fiskalnej (wydanie zależne od programu nauczania) - źródło książkowe

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw ekonomii/makroekonomii (działy: rola państwa, polityka fiskalna, interwencjonizm)
  • Notatki szkolne: instrumenty interwencjonizmu państwa
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów w ekonomii (zadania typu: zgodność stwierdzeń z danymi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego