KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 39.
Rozważ następującą tabelę z wynikami badań bioanalitycznych:
Próbka Wynik
A 5.6
B 7.8
C 6.2
Które polecenie w Microsoft Excel pozwoli Ci obliczyć średnią z tych wyników?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnią arytmetyczną w Excelu oblicza funkcja AVERAGE wskazując zakres komórek z danymi, np. B2:B4. Zapis SUM/COUNT daje ten sam wynik matematycznie, ale pytanie prosi o polecenie/funkcję do średniej. MEAN nie jest standardową funkcją Excela, a MEDIAN liczy medianę, nie średnią.

Pełne wyjaśnienie:

Średnia arytmetyczna to suma wszystkich wartości podzielona przez ich liczbę. W arkuszu kalkulacyjnym najszybciej liczy się ją wbudowaną funkcją, podając zakres komórek z danymi.

Dlatego poprawne jest polecenie =AVERAGE(B2:B4) – funkcja AVERAGE zwraca średnią z wartości znajdujących się w komórkach B2, B3 i B4 (czyli z podanego zakresu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście pytania:

  • =SUM(B2:B4)/COUNT(B2:B4) – to poprawny matematycznie sposób wyznaczenia średniej (suma/liczność), ale nie jest to pojedyncza funkcja "do średniej". Jeśli pytanie sprawdza znajomość dedykowanej funkcji, taki zapis może być uznany za niezgodny z intencją zadania.
  • =MEAN(B2:B4) – nazwa MEAN bywa używana w statystyce lub innych narzędziach, jednak w standardowym Excelu nie jest typową funkcją do liczenia średniej, więc formuła nie zadziała w większości instalacji.
  • =MEDIAN(B2:B4) – ta funkcja zwraca medianę (wartość środkową po uporządkowaniu), a nie średnią. Dla danych o skośnym rozkładzie mediana i średnia mogą znacząco się różnić.

W praktyce przy opracowaniu wyników pomiarów procesowych lub laboratoryjnych warto umieć odróżnić miary położenia: średnia jest wrażliwa na wartości odstające, a mediana jest na nie bardziej odporna. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie wymaga konkretnej funkcji programu, czy dopuszcza równoważne przekształcenia wzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnia arytmetyczna to suma wszystkich wyników podzielona przez liczbę wyników. W pracy z danymi pomiarowymi pozwala szybko opisać "typową" wartość serii, ale jest wrażliwa na wartości odstające.
W Excelu średnią liczy się funkcją AVERAGE, podając zakres, np. =AVERAGE(B2:B4). Kluczowe jest poprawne wskazanie komórek z danymi (zakres z dwukropkiem), aby formuła objęła wszystkie wyniki.
Zapis SUM/COUNT jest równoważny matematycznie, bo realizuje definicję średniej. W zadaniach sprawdzających znajomość funkcji programu może jednak nie spełniać intencji pytania, jeśli oczekuje ono użycia dedykowanej funkcji średniej.
Zakres B2:B4 oznacza wszystkie komórki od B2 do B4 włącznie, czyli B2, B3 i B4. Dwukropek mówi, że wskazujesz ciągły fragment arkusza, a nie pojedynczą komórkę.
Nie. AVERAGE liczy średnią, a MEDIAN medianę (wartość środkową). Mediana jest mniej wrażliwa na skrajne wyniki, dlatego w danych z odchyleniami może lepiej opisywać "typową" wartość niż średnia.
Nazwa MEAN jest popularna w statystyce i w niektórych narzędziach, ale w standardowym Excelu typową funkcją średniej jest AVERAGE (lub jej odpowiednik w danej lokalizacji). Dlatego wpisanie MEAN zwykle nie zostanie rozpoznane.
Najczęstsze błędy to: zły zakres (pominięcie jednej komórki), użycie złej miary (mediana zamiast średniej), włączenie nagłówka tabeli do obliczeń oraz nieuwzględnienie pustych/tekstowych komórek, które mogą zmieniać wynik lub powodować błąd.
Średnia bywa myląca, gdy pojawiają się wartości odstające (np. błąd pomiaru lub incydent procesowy). Jedna skrajna obserwacja może "przesunąć" średnią. Wtedy warto sprawdzić medianę, rozstęp, odchylenie i źródło odchylenia.
Zależy to od wersji i ustawień pakietu Office. Najprościej wpisać "=av" i zobaczyć podpowiedzi funkcji albo użyć kreatora funkcji i wyszukać "średnia/average". Na egzaminie zawsze czytaj uważnie, jakie nazwy funkcji są użyte w treści.
Ćwicz: wprowadzanie danych do tabel, wskazywanie zakresów, używanie funkcji statystycznych (średnia, min, max, mediana) oraz kontrolę poprawności (czy zakres obejmuje wszystkie próbki). Dodatkowo ucz się interpretacji wyników w kontekście kontroli procesu i jakości.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że średnią arytmetyczną w Excelu oblicza funkcja AVERAGE wskazując zakres komórek z danymi, np. B2:B4.

Źródła:

  • Microsoft Support: AVERAGE function (Excel) – https://support.microsoft.com/en-us/office/average-function-047bac88-d466-426c-a32b-8f33eb960cf6 (accessed 2026-02-27)
  • Microsoft Support: SUM function (Excel) – https://support.microsoft.com/en-us/office/sum-function-043e1c7d-7726-4e80-8f32-07b23e057f89 (accessed 2026-02-27)
  • Microsoft Support: COUNT function (Excel) – https://support.microsoft.com/en-us/office/count-function-a59cd7fc-b623-4d93-87a4-d23bf411a46c (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Dokumentacja Microsoft dla funkcji statystycznych w Excelu (średnia, mediana, suma, liczność)
  • Materiały szkolne z podstaw arkuszy kalkulacyjnych (adresowanie komórek, zakresy, formuły)
  • Ćwiczenia: obliczanie średniej/median/odchylenia z serii wyników pomiarowych w tabelach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego