KWALIFIKACJA BUD15 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 27.
Rozważ następujące wyniki badań gruntów:
Typ gruntu Wilgotność [%] Gęstość [kg/m3] Przepuszczalność [m/s]
A 15 1900 1e-5
B 10 1600 1e-3

Na podstawie tych danych, określ, który grunt jest spoisty, a który niespoisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grunty spoiste (drobnoziarniste) zwykle charakteryzują się mniejszą przepuszczalnością, bo woda trudniej przepływa przez drobne pory. W danych grunt A ma niższą przepuszczalność (1e-5 m/s) niż grunt B (1e-3 m/s), co wskazuje na bardziej spoisty charakter A i bardziej niespoisty charakter B.

Pełne wyjaśnienie:

Rozróżnienie gruntu spoistego i niespoistego w praktyce geotechnicznej wiąże się przede wszystkim z budową ziarnową i zachowaniem gruntu. Grunty drobnoziarniste (często spoiste) wykazują kohezję i zwykle mają drobne pory, przez które woda przepływa trudniej. Grunty gruboziarniste (często niespoiste) mają większe pory między ziarnami, dlatego woda łatwiej się przez nie przemieszcza.

W tym zadaniu kluczową wskazówką jest przepuszczalność:

  • "Grunt A" ma przepuszczalność 1e-5 m/s, czyli mniejszą (wolniejszy przepływ wody).
  • "Grunt B" ma przepuszczalność 1e-3 m/s, czyli większą (łatwiejszy przepływ wody).

Dlatego poprawne jest przypisanie: grunt A jako spoisty, a grunt B jako niespoisty. Wilgotność i gęstość mogą wspierać ogólną interpretację, ale same w sobie nie są tak jednoznacznym wyróżnikiem jak filtracja w tym zestawie danych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Stwierdzenie, że "grunt B jest spoisty, a grunt A niespoisty" odwraca wniosek z przepuszczalności: grunt B ma wyraźnie większą filtrację, co typowo kojarzy się z gruntami niespoistymi.
  • Teza "obie próbki są gruntami spoistymi" ignoruje istotną różnicę w przepuszczalności; w praktyce tak duża różnica sugeruje odmienny charakter ośrodka porowego.
  • Teza "obie próbki są gruntami niespoistymi" również nie pasuje do niskiej przepuszczalności gruntu A, która bardziej odpowiada zachowaniu gruntów drobnoziarnistych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się filtracja/przepuszczalność, najpierw porównaj rząd wielkości i pamiętaj, że mniejsza przepuszczalność zwykle oznacza strukturę bardziej "zamkniętą" (drobniejsze pory), a większa – bardziej "otwartą" (większe pory).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grunt spoisty to grunt, w którym występują siły spójności (kohezji), zwykle związane z drobnymi frakcjami. W praktyce takie grunty często mają drobniejszą strukturę porów, łatwo utrzymują kształt po uformowaniu i zwykle gorzej przepuszczają wodę niż grunty gruboziarniste.
Grunt niespoisty to grunt, w którym nie obserwuje się wyraźnej kohezji (np. typowe grunty ziarniste). Rozpoznanie wstępne często opiera się na zachowaniu materiału (łatwe rozsypywanie), a w danych liczbowych pomocna bywa większa przepuszczalność, bo woda swobodniej przepływa przez większe pory.
Przepuszczalność opisuje, jak łatwo woda przepływa przez grunt. Grunty o drobnych porach (często spoiste) stawiają większy opór przepływowi, więc mają mniejszą przepuszczalność. Grunty o większych porach (często niespoiste) zwykle mają większą przepuszczalność.
Zapis 1e-5 oznacza 10-5, a 1e-3 oznacza 10-3. Im mniejszy wykładnik (bardziej ujemny), tym mniejsza wartość. Dlatego 1e-5 jest mniejsze niż 1e-3, a więc odpowiada mniejszej przepuszczalności (wolniejszej filtracji).
Nie. Wilgotność zależy m.in. od warunków środowiskowych i sposobu pobrania próbki. Może wspierać ocenę zachowania gruntu, ale zwykle nie jest jednoznacznym kryterium podziału na spoiste i niespoiste. Lepiej analizować zestaw cech, np. przepuszczalność oraz wyniki klasyfikacji uziarnienia.
Nie przesądza jednoznacznie. Gęstość zależy od składu, stopnia zagęszczenia i wilgotności. Zarówno grunty spoiste, jak i niespoiste mogą mieć różne gęstości w zależności od stanu. W zadaniach egzaminacyjnych gęstość bywa wskazówką pomocniczą, ale nie jedyną podstawą rozstrzygnięcia.
Podział wpływa na dobór technologii robót ziemnych: zagęszczanie, potrzeba odwodnienia, podatność na rozmiękanie i stabilizację. Grunty o małej przepuszczalności częściej wymagają kontroli wilgotności i rozwiązań odwodnieniowych, a grunty przepuszczalne istotnie wpływają na pracę drenażu i warstw filtracyjnych.
Częsty błąd to mylenie rzędu wielkości (np. uznanie 1e-5 za większe od 1e-3) albo ocenianie tylko jednej cechy (wilgotności lub gęstości) bez spojrzenia na filtrację. Warto ćwiczyć porównywanie wykładników i wiązać "mniejszą przepuszczalność" z "trudniejszym przepływem wody".
Jest ważna przy projektowaniu i wykonaniu odwodnienia, doborze warstw odsączających/filtracyjnych oraz ocenie ryzyka zalegania wody w podłożu. Wysoka przepuszczalność sprzyja szybkiemu odpływowi, a niska może oznaczać większą podatność na problemy z wodą, jeśli nie zapewni się skutecznego drenażu.
Utrwal podstawowe definicje (spoisty/niespoisty), naucz się porównywać zapis wykładniczy oraz kojarzyć parametry z zachowaniem gruntu (filtracja, podatność na nawodnienie). Ćwicz krótkie zadania interpretacyjne: wybór typu gruntu na podstawie 1–2 cech i uzasadnienie decyzji.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Grunty spoiste (drobnoziarniste) zwykle charakteryzują się mniejszą przepuszczalnością, bo woda trudniej przepływa przez drobne pory."

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1, Geotechnika — Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1 (terminologia i zasady opisu)
  • PN-EN ISO 14688-2, Geotechnika — Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2 (zasady klasyfikacji)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki dla budownictwa drogowego (podziały gruntów, właściwości filtracyjne)
  • Normy/standardy dotyczące opisu i klasyfikacji gruntów (terminologia i zasady opisu)
  • Zadania treningowe z interpretacji parametrów gruntu (wilgotność, gęstość, filtracja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego