KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 2.
Rozważ obwód elektryczny składający się z dwóch rezystorów połączonych szeregowo. Jeżeli prąd płynący przez pierwszy rezystor wynosi 2A, to jaki jest prąd płynący przez drugi rezystor?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym elementy leżą w jednej gałęzi, więc prąd nie ma gdzie się "rozdzielić". Z tego powodu przez każdy rezystor płynie to samo natężenie prądu. Skoro przez pierwszy rezystor płynie 2 A, to przez drugi również płynie 2 A.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie z dwoma rezystorami połączonymi szeregowo mamy jedną ścieżkę przepływu ładunków. Oznacza to, że ten sam prąd musi przepłynąć kolejno przez pierwszy i drugi rezystor, bo między nimi nie ma rozgałęzienia, w którym prąd mógłby się podzielić.

Dlatego jeśli przez pierwszy rezystor płynie 2 A, to przez drugi rezystor także płynie 2 A.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1 A – taki wynik mógłby się pojawić, gdyby prąd się dzielił (typowo w połączeniu równoległym) albo gdyby w obwodzie istniało dodatkowe rozgałęzienie. W czystym połączeniu szeregowym prąd w każdym elemencie jest taki sam.
  • 3 A – analogicznie: bez dodatkowego źródła prądu "po drodze" lub bez zmiany topologii obwodu nie ma podstaw, by natężenie prądu nagle wzrosło na drugim rezystorze. W szeregu prąd jest wspólny dla wszystkich elementów gałęzi.
  • Nie można określić bez dodatkowych informacji – do wyznaczenia prądu w drugim rezystorze nie są potrzebne wartości rezystancji ani napięcia, ponieważ wynika to bezpośrednio z własności połączenia szeregowego: I jest jednakowe w całej gałęzi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowo "szeregowo", najpierw zapamiętaj: prąd jest taki sam, a dopiero potem rozważaj spadki napięć na elementach (one mogą być różne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe oznacza, że elementy są wpięte jeden za drugim w tej samej gałęzi. Prąd ma tylko jedną drogę przepływu, więc natężenie prądu jest takie samo w każdym z połączonych szeregowo elementów, a napięcie dzieli się na spadki na kolejnych rezystorach.
Bo nie ma rozgałęzienia, w którym prąd mógłby się podzielić. Ładunki przepływające przez pierwszy rezystor muszą przepłynąć też przez drugi, skoro jedyna ścieżka obwodu prowadzi przez oba elementy. To praktyczna konsekwencja zasady ciągłości prądu w gałęzi.
W szeregu elementy tworzą "łańcuch" w jednej linii, bez węzłów rozdzielających obwód. W połączeniu równoległym oba końce elementów są dołączone do tych samych dwóch węzłów (widać wyraźne rozgałęzienia). To rozgałęzienie jest kluczowe, bo tam prąd się dzieli.
Jeśli prąd w gałęzi jest już podany (np. 2 A), to nie: przez każdy element szeregu płynie ten sam prąd niezależnie od oporów. Rezystancje wpływają natomiast na spadki napięcia na poszczególnych elementach oraz na to, jaki prąd popłynie, gdy znasz tylko napięcie zasilania.
Najczęściej korzysta się z prawa Ohma (zależność między napięciem, prądem i oporem) oraz z praw Kirchhoffa. W kontekście szeregu ważna jest zasada, że w jednej gałęzi bez rozgałęzień natężenie prądu jest takie samo, a napięcie całkowite jest sumą spadków napięć.
Amperomierz (lub multimetr w trybie pomiaru prądu) włącza się szeregowo z badanym obciążeniem, czyli trzeba "przerwać" obwód i wstawić miernik w tor prądu. Ważne jest dobranie właściwego zakresu i gniazda pomiarowego, aby nie uszkodzić miernika.
Gdy element w szeregu ulegnie przerwaniu (np. przepalony rezystor, uszkodzona żarówka, przerwany przewód), obwód przestaje być zamknięty. Wtedy prąd w całej tej gałęzi spada do zera, bo nie ma ciągłej drogi przepływu. To typowy objaw usterek w obwodach szeregowych.
Bo uczniowie kojarzą, że do obliczeń prądu zwykle potrzeba napięcia i oporu. Tutaj jednak prąd w jednym elemencie jest już podany, a w połączeniu szeregowym ten prąd jest identyczny w każdym kolejnym elemencie. Dodatkowe dane byłyby potrzebne raczej do wyznaczania napięć lub mocy.
Najczęstsza pułapka to mylenie szeregu z równoległym: w równoległym prąd się dzieli, a napięcie jest takie samo na gałęziach, natomiast w szeregu jest odwrotnie (prąd wspólny, napięcie się dzieli). Druga pułapka to mieszanie pojęć prądu i spadku napięcia na elemencie.
Połączenia szeregowe pojawiają się m.in. w niektórych łańcuchach oświetlenia, w układach czujników rezystancyjnych lub w obwodach, gdzie kilka elementów ma pracować z tym samym prądem. W praktyce serwisowej ważne jest rozpoznanie, że usterka jednego elementu może wyłączyć całą gałąź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W połączeniu szeregowym elementy leżą w jednej gałęzi, więc prąd nie ma gdzie się "rozdzielić"."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Połączenie szeregowe" – opis własności prądu w obwodzie szeregowym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-02-26)
  • All About Circuits, "Series Circuits" – zasady prądu w obwodach szeregowych, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/series-circuits/ (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy, "Series and parallel circuits" – omówienie różnic i reguł dla prądu w szeregu, https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/series-and-parallel-resistors (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (obwody prądu stałego)
  • Materiały dydaktyczne o prawie Ohma i prawach Kirchhoffa
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiary prądu i napięcia w prostych obwodach (szeregowo/równolegle)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego