KWALIFIKACJA MOT2 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 3.
Rozważ obwód elektryczny z dwoma rezystorami połączonymi równolegle, o opornościach R1 = 2Ω i R2 = 3Ω. Jakie jest natężenie prądu płynące przez rezystor R1, jeśli napięcie na obwodzie wynosi 10V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, więc na R1 odkłada się 10 V. Z prawa Ohma: I1 = U/R1 = 10/2 = 5 A. Rezystor R2 nie zmienia prądu w gałęzi R1, wpływa tylko na prąd całkowity źródła.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie z rezystorami połączonymi równolegle kluczową własnością jest to, że napięcie na każdej gałęzi jest jednakowe i równe napięciu źródła. Oznacza to, że na rezystorze o oporności 2 Ω (R1) panuje pełne napięcie 10 V.

Skoro znamy napięcie na R1 oraz jego oporność, prąd w tej gałęzi liczymy bezpośrednio z prawa Ohma:

I1 = U / R1
U = 10 V
R1 = 2 Ω
I1 = 10 / 2 = 5 A

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4A" zwykle wynika z pomylenia danych lub błędnego, "na oko" dzielenia (np. 10/2,5) albo niepoprawnego wniosku, że drugi rezystor "zabiera" część prądu z pierwszej gałęzi. W połączeniu równoległym prądy gałęzi wynikają z ich własnych rezystancji przy tym samym napięciu.
  • "3A" może być skutkiem błędnego użycia R2 (3 Ω) zamiast R1 (2 Ω), czyli obliczenia 10/3 ≈ 3,33 A i zaokrąglenia w dół. Pytanie dotyczy jednak prądu przez R1.
  • "2A" często pojawia się, gdy ktoś najpierw liczy rezystancję zastępczą równoległą (1/Rz = 1/2 + 1/3), a potem mylnie traktuje prąd całkowity jako prąd w gałęzi. Nawet jeśli policzymy prąd całkowity, to nadal nie jest to prąd w R1.

W praktyce serwisowej (także w pojazdach) takie rozumowanie pomaga szybko oszacować obciążenie gałęzi: jeśli do 12 V podepniesz odbiornik o znanej rezystancji, prąd tej gałęzi wynika wprost z I = U/R. Dodatkowe odbiorniki równoległe zwiększą prąd całkowity, ale nie zmienią napięcia na istniejącej gałęzi (w modelu idealnym) i nie "zmniejszą" jej prądu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo i równe napięciu źródła (w idealnym modelu). Dlatego, jeśli źródło ma 10 V, to na każdym rezystorze równoległym odkłada się 10 V, niezależnie od jego rezystancji.
Prąd rozdziela się, bo gałęzie stanowią alternatywne drogi przepływu ładunku. Każda gałąź ma to samo napięcie, ale inną rezystancję, więc z prawa Ohma płyną w nich różne prądy. Suma prądów gałęzi daje prąd całkowity.
Najprościej zastosować prawo Ohma osobno dla tej gałęzi: I = U/R. W obwodzie równoległym U jest znane (to samo co źródła), a R to rezystancja danej gałęzi. Nie trzeba liczyć rezystancji zastępczej, jeśli pytanie dotyczy konkretnej gałęzi.
W idealnym obwodzie, przy stałym napięciu zasilania, prąd w R1 nie zmieni się, bo zależy tylko od U i R1. Zmieni się natomiast prąd całkowity pobierany ze źródła, bo dojdzie dodatkowy prąd płynący przez nową gałąź.
Typowe pomyłki to: traktowanie połączenia równoległego jak szeregowego (mylenie stałego napięcia z stałym prądem), liczenie tylko rezystancji zastępczej i podstawianie jej do prądu gałęzi, oraz użycie niewłaściwej rezystancji (np. R2 zamiast R1).
Nie. Jeśli znasz napięcie źródła i rezystancję R1, prąd w R1 liczysz bezpośrednio: I1 = U/R1. Rezystancja zastępcza jest potrzebna, gdy chcesz policzyć prąd całkowity źródła lub dobrać zabezpieczenie dla całego obwodu.
Użyj kontroli sensu: 10 V na 2 Ω daje 5 A, bo dzielenie przez 2 to "połowa z 10, a potem razy 1" (10/2 = 5). Dodatkowo: mniejsza rezystancja oznacza większy prąd, więc gałąź 2 Ω musi mieć większy prąd niż gałąź 3 Ω.
Prawo Ohma pozwala przewidywać prąd odbiornika przy danym napięciu (np. 12 V) i ocenić, czy obwód nie jest przeciążony. Pomaga też wykrywać zwarcia: spadek rezystancji obwodu skutkuje wzrostem prądu, co może przepalać bezpieczniki.
Napięcie podaje się w woltach (V), natężenie prądu w amperach (A), a rezystancję w omach (Ω). W zadaniach egzaminacyjnych warto pilnować spójności jednostek, bo wtedy wynik automatycznie ma właściwy "sens fizyczny".
W praktyce pojazdowej napięcie może spadać pod obciążeniem (rezystancja przewodów, złącza, stan akumulatora, alternator), więc prąd w gałęzi będzie mniejszy niż w idealnym modelu 10 V. Dodatkowo elementy mają tolerancję, a temperatura zmienia rezystancję.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, więc na R1 odkłada się 10 V.

Źródła:

  • All About Circuits (AAC), "Resistors in Parallel" (DC Circuits) — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-in-parallel/ (dostęp: 2026-03-05)
  • Khan Academy, "Circuits: Ohm's law" — https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/ohms-law (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (EN), "Parallel circuit" — https://en.wikipedia.org/wiki/Parallel_circuit (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiał powtórkowy z elektrotechniki: prawo Ohma i połączenia rezystorów (szeregowe i równoległe)
  • Zadania rachunkowe z obwodów prądu stałego (DC) na poziomie szkoły branżowej/technikum
  • Instrukcje serwisowe/poradniki do pomiarów multimetrem w instalacji pojazdu (napięcie, prąd, rezystancja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego