KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 8

W bazie jest mniej pytań spełniających podane kryteria niż wybrano. Wylosowano 39 pytań.
PYTANIE NR 1.
Rozważ poniższą tabelę prawdy dla pewnego układu logicznego:
A B Y
0 0 0
0 1 1
1 0 1
1 1 1
Jaki układ logiczny reprezentuje ta tabela prawdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla bramki OR (suma logiczna) wyjście Y ma wartość 0 tylko wtedy, gdy oba wejścia A i B są równe 0. Jeżeli przynajmniej jedno wejście ma 1, to Y=1. Dokładnie taki przebieg widać w tabeli (0,0→0; pozostałe kombinacje→1), więc poprawne jest "OR".

Pełne wyjaśnienie:

Tabela prawdy opisuje zależność między wejściami A, B a wyjściem Y dla danego układu logicznego. Aby rozpoznać bramkę, porównuje się wyniki dla wszystkich kombinacji wejść.

Dla bramki OR (suma logiczna) obowiązuje zasada: wyjście jest równe 1, gdy co najmniej jedno z wejść ma wartość 1. Jedyny przypadek, w którym OR daje 0, to sytuacja, gdy oba wejścia są 0. W podanej tabeli dokładnie tak jest: dla A=0 i B=0 otrzymujemy Y=0, natomiast dla 0/1, 1/0 oraz 1/1 wyjście wynosi 1. To jednoznacznie wskazuje na bramkę OR.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • AND (koniunkcja) daje 1 tylko wtedy, gdy oba wejścia są 1. Wtedy wiersze 0/1 i 1/0 powinny dawać 0, a tutaj dają 1.
  • NOT (negacja) jest operacją jednoargumentową (ma jedno wejście). Przy dwóch wejściach A i B nie opisuje poprawnie takiej tabeli bez dodatkowych założeń.
  • XOR (alternatywa wykluczająca) daje 1, gdy wejścia są różne, ale dla 1/1 daje 0. W tabeli dla 1/1 jest 1, więc to nie XOR.

W praktyce (np. w układach sterowania i sygnalizacji) OR odpowiada sytuacji typu "warunek A lub warunek B": alarm może się włączyć, jeśli zadziała którykolwiek z dwóch czujników, a niekoniecznie oba naraz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabela prawdy to zestawienie wszystkich możliwych kombinacji stanów wejść (np. 0/1) oraz odpowiadających im stanów wyjścia układu logicznego. Dzięki niej można jednoznacznie opisać działanie bramki lub funkcji boolowskiej i porównać ją z typowymi bramkami (OR, AND, XOR).
Bramkę OR rozpoznasz po tym, że wyjście wynosi 0 tylko w przypadku (0,0). We wszystkich pozostałych kombinacjach (0,1), (1,0) i (1,1) wyjście jest równe 1. To odpowiada zasadzie: "1 pojawia się, gdy co najmniej jedno wejście ma 1".
AND daje 1 wyłącznie dla kombinacji (1,1). Gdy jedno wejście jest 0, a drugie 1, AND ma na wyjściu 0. Jeśli w tabeli widzisz, że dla (0,1) lub (1,0) wyjście jest 1, to taki układ nie może być AND.
OR daje 1 również dla (1,1), bo "wystarczy co najmniej jedno 1". XOR daje 1 tylko wtedy, gdy wejścia są różne (0,1 albo 1,0), a dla (1,1) daje 0. W praktyce najłatwiej sprawdzić właśnie wiersz (1,1).
Klasyczna bramka NOT (negator) ma jedno wejście i odwraca jego stan: 0→1, 1→0. Jeśli w zadaniu są dwa wejścia A i B, to sama NOT nie pasuje bez dodatkowych założeń (np. że jedno wejście jest nieużywane), czego w typowym teście się nie przyjmuje.
Dla OR zapis funkcji to najczęściej: Y = A + B, gdzie znak "+" oznacza sumę logiczną, a nie dodawanie arytmetyczne. Alternatywnie spotyka się zapis: Y = A ∨ B. W obu przypadkach znaczenie jest takie samo.
Logika OR bywa używana w sygnalizacji i zabezpieczeniach: alarm lub odcięcie może zadziałać, gdy zadziała którykolwiek czujnik (np. detektor gazu w dwóch strefach) albo gdy spełniony jest jeden z warunków awaryjnych. To upraszcza projekt funkcji bezpieczeństwa typu "A lub B".
Częste błędy to: pomijanie wiersza (1,1), mylenie OR z XOR (bo oba dają 1 dla 0/1 i 1/0), oraz automatyczny wybór NOT mimo że ma jedno wejście. Pomaga nawyk sprawdzenia najpierw dwóch skrajnych przypadków: (0,0) i (1,1).
Porównaj wiersze, w których zmienia się tylko jedno wejście. Jeśli przy stałym B zmiana A powoduje zmianę Y, to A wpływa na wynik. Analogicznie dla B. W bramkach OR/AND zwykle oba wejścia mają wpływ, ale w NOT wpływa tylko jedno wejście.
Naucz się czterech podstawowych tabel prawdy (OR, AND, NOT, XOR) i ćwicz rozpoznawanie po dwóch kluczowych wierszach: (0,0) oraz (1,1). Następnie rozwiązuj krótkie zestawy zadań, aż rozpoznawanie stanie się automatyczne. Dobrą praktyką jest też zapis funkcji: Y=A∨B.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Dla bramki OR (suma logiczna) wyjście Y ma wartość 0 tylko wtedy, gdy oba wejścia A i B są równe 0."

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "OR gate" (truth table and definition): https://en.wikipedia.org/wiki/OR_gate - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (EN), "Truth table" (concept and usage): https://en.wikipedia.org/wiki/Truth_table - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (EN), "XOR gate" (truth table for comparison): https://en.wikipedia.org/wiki/XOR_gate - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy logiki boolowskiej i tabele prawdy (materiały szkolne z elektrotechniki/automatyki)
  • Wprowadzenie do bramek logicznych i ich symboli w schematach
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie bramek na podstawie tabel prawdy oraz zapisywanie funkcji boolowskich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego