KWALIFIKACJA SPL4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 20.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą dane dotyczące różnych gałęzi transportu.
Gałąź transportuŚrednia prędkość (km/h)Koszt (zł/km)
Transport drogowy802.5
Transport kolejowy1201.8
Transport lotniczy8004.0

Która gałąź transportu jest najbardziej efektywna pod względem prędkości i kosztów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efektywność oceniono łącznie przez prędkość i koszt. Transport kolejowy ma wyższą prędkość niż drogowy (120 vs 80 km/h) oraz niższy koszt (1,8 vs 2,5 zł/km). Transport lotniczy jest najszybszy, ale jednocześnie najdroższy (4,0 zł/km), więc w zestawieniu nie daje najlepszego kompromisu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu porównujesz trzy gałęzie transportu na podstawie dwóch kryteriów: średniej prędkości (czas realizacji przewozu) oraz kosztu jednostkowego (zł/km). Ponieważ nie podano jednego wzoru na "efektywność", w praktyce przyjmuje się ocenę kompromisu koszt–czas: rozwiązanie jest korzystne, gdy zapewnia relatywnie szybki przewóz przy rozsądnym koszcie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: Transport kolejowy?
Transport kolejowy ma jednocześnie:

  • wyższą prędkość niż transport drogowy (120 km/h vs 80 km/h),
  • niższy koszt niż transport drogowy (1,8 zł/km vs 2,5 zł/km).

Oznacza to, że w porównaniu z drogowym kolej jest "lepsza w obu kolumnach" (szybciej i taniej). W porównaniu z lotniczym kolej jest dużo tańsza (1,8 vs 4,0 zł/km), a choć wolniejsza, daje lepszą relację kosztu do osiąganego czasu przewozu w typowych decyzjach logistycznych, gdy liczą się oba kryteria.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Transport drogowy — jest wolniejszy i droższy od kolejowego w podanych danych, więc trudno uznać go za najbardziej efektywny w ujęciu koszt–czas.
  • Transport lotniczy — ma najwyższą prędkość, ale także najwyższy koszt. Jeśli w pytaniu wymagane jest uwzględnienie kosztów, sama prędkość nie wystarcza do uznania go za najbardziej efektywny.
  • Nie można jednoznacznie określić — taka odpowiedź bywa kusząca, gdy brak formalnego wskaźnika (np. wagi kryteriów). Jednak przy danych z tabeli można wskazać najbardziej sensowny wybór, bo kolej wyraźnie łączy niskie koszty z wysoką prędkością na tle pozostałych opcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu masz dwie kolumny typu "czas" i "koszt", sprawdź, czy któryś wariant dominuje inny (jest jednocześnie szybszy i tańszy). To często prowadzi do jednoznacznego wyboru bez skomplikowanych obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to korzystny kompromis koszt–czas: możliwie szybki przewóz przy możliwie niskim koszcie jednostkowym (np. zł/km). W praktyce logistycznej wybór zależy też od towaru, wymaganego terminu dostawy i poziomu obsługi, ale w zadaniach tabelarycznych porównuje się zwykle te dwie kolumny.
Najpierw sprawdź, czy któryś wariant jest jednocześnie szybszy i tańszy od innego (tzw. dominacja). Jeśli nie, oceń kompromis: bardzo wysoka prędkość może nie być opłacalna przy dużym koszcie, a bardzo niski koszt może nie wystarczyć przy zbyt długim czasie dostawy.
Bo choć bywa najszybszy, zwykle ma wyższe koszty jednostkowe. Jeśli pytanie wymaga uwzględnienia zarówno prędkości, jak i kosztów, sama prędkość nie przesądza o "najlepszej" opcji. W logistyce liczy się opłacalność, a nie maksymalna prędkość jako taka.
Najczęstsze pomyłki to: wybór tylko po jednej kolumnie (np. wyłącznie prędkość), ignorowanie kosztu jednostkowego, uleganie "efektowi dużej liczby" (np. 800 km/h), oraz zbyt szybkie zaznaczanie odpowiedzi "nie da się określić", mimo że dane pozwalają na sensowny wniosek.
Gdy kryteria są sprzeczne i nie da się wskazać najlepszego wariantu bez dodatkowych założeń (np. wag, priorytetów, limitów czasu lub budżetu). Jeśli jednak z tabeli wynika, że jedna opcja jest wyraźnie lepsza w kluczowych kryteriach, to zwykle da się wskazać poprawną odpowiedź.
Koszt w zł/km pozwala szybko porównać warianty przewozu przy różnych odległościach: im niższy koszt jednostkowy, tym tańszy transport przy tej samej trasie. W praktyce do pełnej kalkulacji dochodzą też opłaty stałe i dodatkowe, ale w zadaniach egzaminacyjnych zł/km jest prostym i czytelnym wskaźnikiem.
To sytuacja, w której szybszy transport zwykle kosztuje więcej, a tańszy bywa wolniejszy. Logistyk dobiera rozwiązanie do wymagań klienta i charakteru ładunku: np. przesyłki pilne uzasadniają wyższy koszt, a przy zapasach magazynowych częściej wybiera się opcję tańszą.
Poza kosztem i czasem często ocenia się: niezawodność (terminowość), bezpieczeństwo ładunku, dostępność infrastruktury, podatność ładunku na uszkodzenia, wymagania temperatury, oraz wpływ na środowisko. W testach mogą pojawić się pytania o dobór gałęzi do rodzaju towaru i warunków dostawy.
W zadaniach porównawczych kolej często łączy relatywnie wysoką prędkość handlową z niższym kosztem jednostkowym przy większych masach i dłuższych dystansach. Jeśli w tabeli kolej jest jednocześnie szybsza i tańsza od drogowego, stanowi naturalny wybór przy kryteriach koszt–czas.
Ćwicz szybkie porównywanie kolumn: zaznacz, która opcja jest najtańsza, która najszybsza, a potem oceń kompromis. Ucz się też pojęć: koszt jednostkowy, prędkość średnia, terminowość. Pomaga robienie krótkich notatek "za/przeciw" dla każdej gałęzi transportu.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że efektywność oceniono łącznie przez prędkość i koszt.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekonomiki transportu (koszty w transporcie, koszt jednostkowy)
  • Podstawy logistyki i planowania transportu (kryteria wyboru gałęzi transportu)
  • Ćwiczenia z analizy wariantów transportu na tabelach porównawczych (koszt–czas–niezawodność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego