Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 3



PYTANIE NR 9.
Rozważ poniższy fragment kodu programu sterującego silnikiem elektrycznym: 
if (temperatura > 70) { stopSilnik();
} else if (obroty > 3000) { zmniejszObroty();
} else { zwiekszObroty();
}
Jakiego typu jest przetwarzanie w logice tego programu (porównania i decyzje if/else)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne jest "Sygnały cyfrowe", ponieważ kod wykonuje dyskretne decyzje
na podstawie warunków (porównania > i rozgałęzienia if/else). Taka logika operuje na wartościach liczbowych w pamięci sterownika i na stanach true/false, czyli na przetwarzaniu cyfrowym (po ewentualnej konwersji z wejść analogowych).

Pełne wyjaśnienie:

W pokazanym fragmencie programu występują porównania progowe (np. temperatura > 70, obroty > 3000) oraz rozgałęzienie if/else. Taki zapis oznacza, że sterownik podejmuje decyzje dyskretne: albo zatrzymuje silnik, albo zmniejsza obroty, albo zwiększa obroty. To jest typowe przetwarzanie cyfrowe, bo warunki mają wynik logiczny (prawda/fałsz), a wykonanie programu przebiega krokowo.

Odpowiedź "Sygnały analogowe" bywa myląca, bo wielkości fizyczne takie jak temperatura często są mierzone czujnikiem dającym sygnał ciągły. Jednak zanim wartość trafi do zmiennej w programie, w praktyce jest już zinterpretowana jako liczba (często po konwersji ADC) i dalej jest obrabiana cyfrowo.

Odpowiedź "Sygnały impulsowe" nie pasuje do treści kodu, bo nie ma tu zliczania impulsów ani operacji typowych dla enkoderów (np. licznika, częstotliwości, okresu). Nawet jeśli obroty mogą być wyznaczane z impulsów w sprzęcie, w tym fragmencie programu widać jedynie porównanie liczby do progu.

Odpowiedź "Sygnały sinusoidalne" jest nieadekwatna, ponieważ przebieg sinusoidalny dotyczy zwykle napięć/prądów AC w torach mocy, a nie logiki warunkowej w programie sterownika.

  • Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie odnosi się do "logiki programu", patrz na konstrukcje warunkowe, operatory porównań i decyzje. To niemal zawsze oznacza przetwarzanie cyfrowe.
  • Wskazówka praktyczna: rozdzielaj "postać sygnału z czujnika" od "reprezentacji danych w sterowniku". To częsta pułapka pojęciowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza, że logika programu sterownika jest cyfrowa?
Oznacza to, że program podejmuje dyskretne decyzje (np. prawda/fałsz, 0/1) i wykonuje określone gałęzie kodu. Porównania progowe i instrukcje warunkowe (if/else) pracują na danych w pamięci sterownika, a wynik warunku jest logiczny.
Dlaczego temperatura z czujnika nie musi oznaczać sygnału analogowego w programie?
Bo nawet jeśli czujnik daje sygnał ciągły, to sterownik zwykle zamienia go na liczbę (po konwersji ADC lub po obróbce w module wejściowym). W programie widzisz już wartość liczbową, którą można porównać do progu, więc przetwarzanie jest cyfrowe.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o przetwarzanie cyfrowe, a nie o rodzaj czujnika?
Szukaj w treści wskazówek typu: porównania (>, <, ==), warunki (if/else), stany (true/false) i decyzje typu stop/zwiększ/zmniejsz. To opisuje logikę programu, a nie fizyczną postać sygnału na wejściu.
Czy sygnał impulsowy może być źródłem wartości obrotów w sterowniku?
Tak. Enkoder lub czujnik Halla często daje impulsy, z których wylicza się prędkość. Jednak w programie możesz mieć już gotową zmienną "obroty" jako liczbę. Wtedy fragment z if/else nadal opisuje przetwarzanie cyfrowe, mimo impulsowego pomiaru.
Jaką rolę pełni przetwornik ADC w automatyce?
ADC zamienia sygnał analogowy (ciągły) na postać cyfrową (liczbową), z którą może pracować sterownik. Dzięki temu program może porównywać wartości z progami, zapisywać je w pamięci i wykonywać logikę warunkową bez operowania na przebiegu ciągłym.
Czy w kodzie if/else mogą występować sygnały sinusoidalne?
Wprost nie. Sygnał sinusoidalny to przebieg napięcia/prądu AC, typowy dla toru mocy. Program sterownika zwykle nie "widzi" sinusoidy jako przebiegu, tylko ewentualnie mierzone wartości (np. RMS) zamienione na liczby. Same instrukcje if/else to logika dyskretna.
Jakie błędy najczęściej robi się przy pytaniach o rodzaje sygnałów w sterowaniu?
Najczęściej miesza się postać sygnału z czujnika (analogowy/impulsowy) z typem przetwarzania w programie (cyfrowe). Drugi błąd to kojarzenie każdej wartości liczbowej z analogiem. Warto zawsze doprecyzować, czy pytanie dotyczy wejścia, czy logiki kodu.
Co w praktyce oznacza warunek "temperatura > 70" w sterowaniu silnikiem?
To próg, po którego przekroczeniu sterownik wykonuje określoną akcję (tu: zatrzymanie silnika). Niezależnie od tego, jak temperatura jest mierzona, w programie jest ona reprezentowana jako liczba. Warunek zwraca wynik logiczny, więc pasuje do cyfrowej logiki zabezpieczeń.
Kiedy w układzie sterowania rzeczywiście mówi się o sygnale analogowym?
Gdy analizujesz fizyczny tor pomiarowy: napięcie/prąd z czujnika, np. 0–10 V lub 4–20 mA, które zmienia się ciągle. W programie sterownika zwykle operuje się już na liczbach po konwersji. Dlatego "analogowy" częściej dotyczy wejścia/modułu, a nie instrukcji if/else.
Jak przygotować się do zadań o sygnałach na egzaminie technika elektryka?
Ucz się rozróżniać: źródło sygnału (czujnik, enkoder), tor wejściowy (analogowy/cyfrowy) oraz logikę programu (warunki, progi, stany). Pomaga też kojarzenie przykładów: 4–20 mA = analog, impulsy z enkodera = impulsowy, if/else = cyfrowe decyzje.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawne jest "Sygnały cyfrowe", ponieważ kod wykonuje dyskretne decyzjena podstawie warunków (porównania &gt; i rozgałęzienia if/else)."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (opis charakteru języków i przetwarzania w programie PLC)
  • PN-EN 61131-3 (odpowiednik normy IEC 61131-3), Programowalne sterowniki — Część 3: Języki programowania (ogólne zasady programowania i logiki sterowania)

Materiały:

  • Dokumentacja sterownika PLC używanego w pracowni (opis typów wejść/wyjść i obszarów pamięci)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw automatyki i rodzajów sygnałów pomiarowych
  • Normy serii IEC/PN-EN 61131 (ogólne zasady programowania i wymagania dla sterowników)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego