KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 5.
Rozważ sytuację, w której gospodarstwo domowe zwiększa swoje dochody. Co stanie się z udziałem wydatków na dobra podstawowe w całości wydatków według prawa Engla?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo Engla mówi, że gdy rosną dochody gospodarstwa domowego, zwykle spada udział wydatków na dobra podstawowe (np. żywność) w całych wydatkach. To nie oznacza, że kwota na te dobra musi maleć — może nawet rosnąć, ale wolniej niż całość budżetu.

Pełne wyjaśnienie:

Prawo Engla opisuje zmianę struktury wydatków gospodarstwa domowego wraz ze wzrostem dochodu. Kluczowe jest rozróżnienie:

  • wydatki absolutne – konkretna kwota (np. 1600 zł na żywność),
  • udział w wydatkach – procent całego budżetu przeznaczany na daną kategorię (np. 40% wszystkich wydatków).

Zgodnie z prawem Engla, gdy dochód rośnie, udział wydatków na dobra podstawowe w całości wydatków zmniejsza się. Dzieje się tak dlatego, że po zaspokojeniu podstawowych potrzeb dodatkowy dochód jest coraz częściej przeznaczany na dobra wyższego rzędu (np. usługi, rekreację, lepszą jakość produktów), więc całkowite wydatki rosną szybciej niż wydatki na podstawy.

Dlatego odpowiedź: "Udział wydatków na dobra podstawowe w całości wydatków zmniejszy się." jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • Stwierdzenie o wzroście udziału odwraca zależność opisaną przez Engla — sugeruje, że wraz z bogaceniem się rośnie "ciężar" dóbr podstawowych w budżecie, co jest sprzeczne z obserwacjami budżetów domowych.
  • Teza o braku zmian udziału ignoruje fakt, że prawo Engla dotyczy właśnie przesuwania wydatków w stronę innych kategorii wraz ze wzrostem dochodu.
  • Odpowiedź, że udział nie ma związku z dochodem, zaprzecza istocie prawa Engla, które opisuje statystyczną zależność między dochodem a strukturą konsumpcji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się prawo Engla, szukaj słowa "udział", "procent", "struktura wydatków". To pomaga uniknąć częstej pomyłki polegającej na myleniu udziału z kwotą wydatków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Engla mówi, że wraz ze wzrostem dochodów gospodarstwa domowego spada udział wydatków na żywność i dobra podstawowe w całkowitych wydatkach. Dotyczy więc struktury budżetu (procentów), a nie tego, czy kwota na żywność musi się zmniejszyć.
Po zaspokojeniu podstawowych potrzeb dodatkowy dochód jest częściej przeznaczany na inne cele (np. usługi, lepszą jakość, rekreację). Całkowite wydatki rosną wtedy szybciej niż wydatki na dobra podstawowe, więc ich udział procentowy w budżecie spada.
Nie. Prawo Engla nie mówi o spadku kwoty wydatków, tylko o spadku udziału w całości wydatków. Kwota na żywność może rosnąć (np. kupujesz lepsze produkty), ale zwykle rośnie wolniej niż cały budżet gospodarstwa domowego.
Wydatki absolutne to kwota w złotych (np. 2000 zł/mies.). Udział to procent całych wydatków (np. 30%). Jeśli w pytaniu pojawia się prawo Engla, poprawna odpowiedź niemal zawsze dotyczy udziału, a nie "spadku wydatków" w złotówkach.
Najczęściej chodzi o kategorie zaspokajające podstawowe potrzeby, zwłaszcza żywność, czasem także inne dobra pierwszej potrzeby. W pytaniach egzaminacyjnych ważniejsze od listy jest rozumienie, że są to dobra, których konsumpcja nie rośnie proporcjonalnie do dochodu.
Pomaga przewidywać, że wśród klientów o wyższych dochodach relatywnie rośnie popyt na towary lepszej jakości, produkty premium i usługi, a maleje znaczenie (udział) zakupów podstawowych. To wspiera decyzje o półce, marży, ekspozycji i ofercie komplementarnej.
Najczęściej myli się udział z kwotą i zaznacza, że "wydatki na dobra podstawowe maleją". Inny błąd to traktowanie prawa Engla jako reguły dla pojedynczych zakupów, zamiast dla całego koszyka wydatków w dłuższym okresie.
W klasycznym ujęciu najsilniej wiąże się z żywnością, ale często rozszerza się je na szerzej rozumiane dobra podstawowe. Sens pozostaje ten sam: wraz ze wzrostem dochodu maleje udział wydatków na podstawy w całym budżecie.
Zależność ma charakter statystyczny i może być zaburzana np. przez skoki cen żywności, zmiany stylu życia, liczbę osób w gospodarstwie czy preferencje (np. dieta specjalistyczna). Na egzaminie zwykle zakłada się "typową" sytuację bez takich zakłóceń.
Ucz się rozróżniać pojęcia (dochód, popyt, koszyk zakupowy, udział wydatków), powtarzaj podstawowe prawa ekonomiczne (w tym Engla) i ćwicz na krótkich przykładach liczbowych. W testach zwracaj uwagę na słowa: "udział", "procent", "struktura".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Prawo Engla mówi, że gdy rosną dochody gospodarstwa domowego, zwykle spada udział wydatków na dobra podstawowe (np. żywność) w całych wydatkach."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Engel’s law" (definicja i sens ekonomiczny prawa Engla) – https://www.britannica.com/topic/Engels-law (dostęp: 27.02.2026)
  • Samuelson, P.A., Nordhaus, W.D., "Economics" (podręcznik ekonomii ogólnej), rozdziały o konsumpcji/popycie i strukturze wydatków gospodarstw domowych (wydanie zależne od kursu; odniesienie do prawa Engla)
  • Varian, H.R., "Intermediate Microeconomics: A Modern Approach", część o preferencjach i popycie (krzywe Engla/Engel curves jako narzędzie opisu zależności wydatków od dochodu)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw mikroekonomii (popyt, koszyk konsumenta, krzywe Engla)
  • Materiały z marketingu i badań rynku dotyczące zachowań konsumentów
  • Przykłady z budżetów domowych pokazujące różnicę między kwotą a udziałem wydatków

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego