KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 11.
Rozważ sytuację, w której stosujesz herbicyd na polu uprawnym. Jaki wpływ na środowisko może mieć nieodpowiednie stosowanie tego środka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieprawidłowe stosowanie herbicydu może jednocześnie powodować selekcję odpornych biotypów chwastów, szkodzić organizmom pożytecznym (w tym pszczołom) oraz prowadzić do skażenia wód przez znoszenie cieczy użytkowej lub spływ. Dlatego poprawna jest odpowiedź obejmująca wszystkie wymienione skutki.

Pełne wyjaśnienie:

Niewłaściwe stosowanie herbicydu (np. zbyt duża dawka, zabieg w wietrznych warunkach, oprysk zbyt blisko wód, nieprawidłowe mycie opryskiwacza lub wylewanie resztek cieczy) może oddziaływać na środowisko kilkoma drogami naraz.

  • "Może zwiększyć odporność chwastów na herbicydy" – zbyt częste stosowanie tej samej substancji czynnej lub mechanizmu działania oraz niedokładne dawki sprzyjają przeżywaniu części populacji chwastów. Te osobniki przekazują cechy odporności, a w kolejnych sezonach zabieg działa coraz słabiej.
  • "Może zniszczyć populację pszczół" – choć herbicydy są ukierunkowane na rośliny, niewłaściwy zabieg może pośrednio lub bezpośrednio szkodzić zapylaczom: przez kontakt z cieczą użytkową, skażenie roślin kwitnących na obrzeżach upraw lub ograniczenie bazy pokarmowej (likwidacja roślin nektarodajnych w otoczeniu).
  • "Może zanieczyścić pobliskie cieki wodne" – znoszenie (dryf) kropli oraz spływ powierzchniowy po opadach mogą wprowadzać substancję czynną do rowów, rzek i stawów. Skutkiem jest ryzyko dla organizmów wodnych oraz pogorszenie jakości wody.

Skoro każdy z tych skutków jest realnym następstwem błędów w aplikacji, odpowiedź "Wszystkie powyższe" najlepiej oddaje łączny wpływ na środowisko. W praktyce ogranicza się to ryzyko przez przestrzeganie etykiety środka, dobór dysz i parametrów oprysku, zachowanie stref buforowych, rotację substancji czynnych oraz zasady integrowanej ochrony roślin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znoszenie (dryf) to przemieszczanie kropli oprysku poza chronioną powierzchnię przez wiatr i turbulencje. Może powodować skażenie sąsiednich upraw, miedz, siedlisk owadów oraz cieków wodnych. Ogranicza się je m.in. doborem dysz antyznoszeniowych i opryskiem przy słabym wietrze.
Jeśli często stosuje się ten sam mechanizm działania lub dawka jest nieskuteczna, część chwastów przeżywa zabieg. Te rośliny wydają nasiona i zwiększają udział osobników odpornych w populacji. Z czasem ten sam herbicyd działa coraz słabiej, nawet gdy jest używany "zgodnie z przyzwyczajeniem".
Szkoda może być bezpośrednia (kontakt z cieczą podczas zabiegu, skażone rośliny na obrzeżach) lub pośrednia (niszczenie roślin kwitnących stanowiących pożytek). Dodatkowo mieszanki środków i wykonywanie zabiegów w złym czasie mogą zwiększać ryzyko dla zapylaczy.
Najczęściej jest to znoszenie kropli do rowów i rzek, spływ powierzchniowy po deszczu z pola oraz punktowe zrzuty (np. wylewanie pozostałości cieczy, mycie opryskiwacza w niewłaściwym miejscu). Dlatego ważne są strefy buforowe i prawidłowe postępowanie z resztkami.
Największe jest przy silniejszym wietrze, wysokiej temperaturze i niskiej wilgotności (krople szybciej parują i są lżejsze), a także przy drobnokroplistych dyszach i wysokim ciśnieniu. Ryzyko rośnie też, gdy oprysk wykonuje się zbyt wysoko nad łanem.
Typowe błędy to: zła dawka, powtarzanie tej samej substancji przez lata, oprysk w wietrzne warunki, brak uwzględnienia stref przy ciekach wodnych, nieprawidłowe mycie opryskiwacza oraz brak kontroli fazy rozwojowej chwastów. Każdy z nich zwiększa ryzyko szkód środowiskowych.
Pomaga rotacja mechanizmów działania, łączenie metod niechemicznych (mechaniczne zwalczanie, zmianowanie, mulcz), stosowanie pełnych skutecznych dawek oraz zabiegi w odpowiednim terminie. Ważne jest też monitorowanie pola i szybka reakcja, gdy skuteczność zaczyna spadać.
Tak, bo wymaga, aby każde stwierdzenie w zestawie było prawdziwe. Strategia egzaminacyjna: sprawdź po kolei, czy dana konsekwencja jest realna w praktyce. Jeśli choć jedna byłaby wątpliwa, odpowiedź zbiorcza odpada. Tutaj wszystkie skutki są możliwe.
Strefy buforowe zmniejszają ryzyko, że środek ochrony roślin trafi do wód przez znoszenie i spływ. Mogą obejmować pas nieopryskiwany lub pas roślinności przy rowie/rzece. Konkretne wymagania zwykle wynikają z etykiety środka i zasad stosowania.
Ucz się "ścieżek ryzyka": znoszenie, spływ, skażenia punktowe, wpływ na organizmy pożyteczne i selekcja odporności. Trenuj rozpoznawanie sytuacji z pola (wiatr, sąsiedztwo wód, kwitnące rośliny) i łącz je z konsekwencjami. To często pojawia się na egzaminach.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dlatego poprawna jest odpowiedź obejmująca wszystkie wymienione skutki."

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21.10.2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (zasady dopuszczania i warunki ograniczające ryzyko) – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1107 (dostęp 2026-03-01)
  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21.10.2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp 2026-03-01)
  • European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO), Standard PP 1/213 "Resistance risk analysis" (opis podejścia do ryzyka odporności) – EPPO Standards search: https://gd.eppo.int/standards (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Etykiety-instrukcje stosowania konkretnych herbicydów (sekcje: ochrona środowiska, strefy buforowe, znoszenie)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla użytkowników profesjonalnych
  • Poradniki dot. przeciwdziałania odporności chwastów (rotacja mechanizmów działania, strategia zabiegów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego