KWALIFIKACJA HAN1 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 40.
Rozważ tabelę poniżej, która przedstawia ceny i ilości sprzedawanych produktów w sklepie z elektroniką. Jakie prawo ekonomii jest tu przedstawione?
CenaIlość sprzedanych produktów
1000 zł50
2000 zł30
3000 zł20
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli widać zależność odwrotną: gdy cena rośnie (1000 → 3000 zł), ilość sprzedanych produktów maleje (50 → 20). Taki kierunek zmiany jest typowy dla prawa popytu, które mówi, że przy innych warunkach niezmienionych wyższa cena zwykle ogranicza popyt.

Pełne wyjaśnienie:

Prawo popytu opisuje podstawową zależność rynkową między ceną a wielkością popytu (ilością kupowaną/sprzedawaną przy danej cenie). W przedstawionej tabeli wraz ze wzrostem ceny z 1000 zł do 2000 zł i 3000 zł spada liczba sprzedanych produktów z 50 do 30 i 20 sztuk. To jest klasyczny obraz: im wyższa cena, tym mniejsza ilość kupowana (przy pozostałych czynnikach stałych).

Dlaczego tak się dzieje w praktyce handlowej?

  • Efekt substytucyjny: klienci przy wyższej cenie częściej szukają tańszych zamienników (innej marki, modelu, sklepu).
  • Efekt dochodowy: przy wyższej cenie ten sam budżet pozwala kupić mniej sztuk, więc część klientów rezygnuje lub odkłada zakup.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do danych z tabeli?

  • "Prawo podaży" dotyczy zwykle zależności po stronie sprzedawców/producentów: wyższa cena zachęca do oferowania większej ilości (rosnące przychody mogą zwiększać skłonność do produkcji/dostaw). W tabeli widzimy spadek ilości sprzedanej wraz ze wzrostem ceny, co jest typowe dla popytu, a nie dla podaży.
  • "Prawo konkurencji" nie jest standardowo formułowanym "prawem" opisującym prostą, jednozmienną zależność cena–ilość w ten sposób. Konkurencja wpływa na ceny i ilości, ale sama tabela nie pokazuje mechanizmu konkurencji (np. liczby firm, udziałów rynkowych, różnic w ofercie).
  • "Prawo monopolu" również nie opisuje bezpośrednio takiej relacji. Monopol to struktura rynku (jeden dominujący sprzedawca), a do jego rozpoznania potrzebne byłyby informacje o liczbie dostawców, barierach wejścia czy możliwości kształtowania ceny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu widzisz, że cena rośnie, a sprzedaż/ilość kupowana spada, najczęściej chodzi o prawo popytu. Jeżeli natomiast mowa o tym, że przy wyższej cenie sprzedawcy oferują więcej, wtedy rozważ prawo podaży.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo popytu mówi, że gdy cena rośnie, klienci zwykle kupują mniej, a gdy cena spada, kupują więcej (przy innych warunkach podobnych). W handlu pomaga to przewidywać, jak zmiana ceny wpłynie na liczbę sprzedanych sztuk.
Sprawdź kierunek zmian: jeśli kolejne wiersze pokazują, że cena jest wyższa, a ilość sprzedana jest niższa, to jest typowy wzorzec prawa popytu. Wystarczy porównać skrajne wartości, aby zobaczyć zależność odwrotną.
Bo część klientów ma ograniczony budżet i przy wyższej cenie nie może lub nie chce kupić produktu. Dodatkowo klienci częściej szukają zamienników (inny model, marka, sklep). W efekcie rośnie liczba rezygnacji z zakupu, a wolumen sprzedaży spada.
Prawo popytu opisuje zachowanie kupujących: wyższa cena → mniejsza ilość kupowana. Prawo podaży opisuje reakcję sprzedawców/producentów: wyższa cena może zachęcać do oferowania większej ilości. Na egzaminie ważne jest, po której stronie rynku dzieje się zmiana.
Najczęściej tak, ale są wyjątki. Dla dóbr luksusowych cena może czasem zwiększać atrakcyjność (efekt prestiżu), a przy silnych promocjach inne czynniki (np. reklama, dostępność, sezon) mogą zmieniać wynik. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się typową sytuację rynkową.
Najczęstszy błąd to mylenie popytu z podażą: uczeń widzi "sprzedaż" i wybiera "podaż". Drugi błąd to wybór hasła "konkurencja" bez sprawdzenia zależności. Warto zawsze porównać, co rośnie, a co maleje, i dopiero wtedy nazwać prawo.
Możesz prognozować, czy podwyżka ceny nie spowoduje zbyt dużego spadku liczby sprzedanych sztuk. W praktyce łączy się to z obserwacją danych sprzedażowych i testami cen (np. krótkie okresy promocyjne). Celem jest znalezienie ceny, która daje najlepszy wynik sprzedażowy.
Najbardziej użyteczne są: liczba sprzedanych sztuk w czasie, ceny (regularne i promocyjne), sezonowość, stany magazynowe i informacje o zwrotach. Przy analizie popytu ważne jest, by porównywać podobne okresy i uwzględniać akcje marketingowe, które też wpływają na wyniki.
Gdy opis dotyczy sytuacji po stronie sprzedawców (np. koszty, zdolności produkcyjne, dostawy) albo gdy podane są informacje o strukturze rynku (monopol, oligopol). Jeśli w treści są dane o konkurentach lub barierach wejścia, pytanie może dotyczyć konkurencji lub monopolu, a nie samego popytu.
Zrób prosty test: zaznacz strzałkami kierunek zmian. Jeśli cena ↑ i jednocześnie ilość sprzedana ↓, wybierz prawo popytu. Jeśli cena ↑ i ilość oferowana ↑, rozważ prawo podaży. Taki schemat oszczędza czas i zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "W tabeli widać zależność odwrotną: gdy cena rośnie (1000 → 3000 zł), ilość sprzedanych produktów maleje (50 → 20)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prawo popytu" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_popytu (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Popyt" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Popyt (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Podaż" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Poda%C5%BC (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw przedsiębiorczości/mikroekonomii (dział: popyt i podaż)
  • Materiały dydaktyczne z ekonomii dla szkół branżowych/technikum (temat: rynek, popyt, podaż)
  • Proste ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów popytu/podaży (arkusze zadań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego