KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 2

W typowym układzie mechatronicznym z regulacją położenia można wyróżnić kilka ról funkcjonalnych:

• Czujnik – dostarcza informację pomiarową (tu: sygnał położenia). Nie "wykonuje" poleceń, tylko mierzy stan obiektu.
• Sterownik – przetwarza informację z czujnika i wyznacza sygnał sterujący (np. napięcie/prąd lub sygnał zadany dla napędu). To element decyzyjny/obliczeniowy, ale sam nie wytwarza ruchu.
• Element wykonawczy – zamienia sygnał sterujący na oddziaływanie energetyczne na obiekt: moment, siłę, przemieszczenie. W napędach elektrycznych taką rolę pełni silnik (lub komplet napędowy), bo wytwarza moment i inicjuje ruch.
• Przekładnia – element mechaniczny służący do przeniesienia i przekształcenia ruchu (np. zmiany prędkości/momentu). Może być kluczowa dla dynamiki i doboru napędu, ale nie jest źródłem energii wykonawczej; nie realizuje sterowania, tylko przekazuje je mechanicznie.

Dlatego odpowiedź "Silnik" jest poprawna: to on, sterowany sygnałem z układu sterowania, wytwarza moment napędowy i faktycznie "wykonuje" działanie w świecie fizycznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

• "Czujnik pozycji" – reprezentuje tor pomiarowy (feedback). Typowy błąd to uznanie, że skoro czujnik jest w pętli sprzężenia zwrotnego, to jest elementem wykonawczym. W rzeczywistości tylko mierzy.
• "Sterownik" – wytwarza decyzję/algorytm sterowania, ale nie jest elementem, który bezpośrednio realizuje ruch czy siłę.
• "Przekładnia" – jest częścią mechanicznego toru napędu; może zwiększać moment lub zmniejszać prędkość, ale sama nie generuje energii ruchu i nie pełni roli wykonawczej w sensie automatyki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy elementu wykonawczego, szukaj komponentu, który zamienia sygnał na działanie (ruch/siłę/moment), a nie tego, który mierzy lub oblicza.