KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
Runo zdjęte z owcy w czasie strzyży, zaraz po obrzeżeniu należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po strzyży i obrzeżeniu runo jest jeszcze ciepłe i może zawierać wilgoć. Zbyt szybkie szczelne pakowanie sprzyja zagrzewaniu, zaparzeniu i rozwojowi pleśni, co obniża jakość wełny. Dlatego runo zwija się i rozkłada w przewiewnym miejscu, aby przez kilka dni ostygło i doschło.

Pełne wyjaśnienie:

Po strzyży owcy otrzymuje się całe runo, które po obrzeżeniu (oddzieleniu zabrudzonych i gorszych fragmentów z obrzeży) powinno być przygotowane tak, aby nie straciło jakości w pierwszych godzinach i dniach po zabiegu. Kluczowy problem praktyczny to fakt, że świeżo zdjęte runo bywa ciepłe oraz może mieć podwyższoną wilgotność. Jeśli taki materiał zostanie od razu szczelnie upakowany, łatwo dochodzi do zagrzewania (zaparzenia), powstawania nieprzyjemnych zapachów i rozwoju drobnoustrojów, co pogarsza parametry surowca.

Dlatego prawidłowe postępowanie polega na tym, aby runo po obrzeżeniu zwinąć oraz rozłożyć w miejscu suchym i przewiewnym (np. na drewnianej podłodze), by mogło oddać ciepło i doschnąć przez wskazany czas. Taki etap "odpoczynku" ogranicza ryzyko kondensacji wilgoci wewnątrz zwoju i stabilizuje stan wełny przed docelowym magazynowaniem.

  • Odpowiedź o dezynfekowaniu parami amoniaku jest nieadekwatna: sugeruje chemiczną procedurę, która nie jest typowym standardem postępowania z runem bezpośrednio po strzyży i może prowadzić do niepożądanych efektów (zapach, ryzyko uszkodzeń, problemy BHP).
  • Odpowiedź o jak najszybszym pakowaniu w worki jest ryzykowna, bo pomija etap schłodzenia i dosuszenia; to właśnie szybkie szczelne pakowanie zwiększa prawdopodobieństwo zagrzewania i pogorszenia jakości.
  • Odpowiedź o rozkładaniu w celu oznaczenia "rendement" miesza etapy: ocena wydajności/parametrów surowca i znakowanie to czynności organizacyjne lub kontrolne, ale nie stanowią najpilniejszej potrzeby tuż po zdjęciu runa, gdy priorytetem jest stabilizacja temperatury i wilgotności.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o postępowanie "zaraz po" (bezpośrednio po czynności) zwykle wygrywa odpowiedź, która zapobiega najszybszym i najbardziej prawdopodobnym stratom jakościowym. Dla runa są to: przegrzanie, zawilgocenie i zaparzenie. Dopiero po tym etapie sensowne jest dłuższe magazynowanie i ewentualne dalsze sortowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obrzeżenie runa to oddzielenie fragmentów gorszej jakości (np. mocniej zabrudzonych, sfilcowanych) od zasadniczej części runa. Robi się to po to, aby poprawić jednorodność surowca i ułatwić późniejsze sortowanie oraz magazynowanie. To etap przygotowawczy przed dosuszeniem i składowaniem wełny.
Świeżo zdjęte runo może być ciepłe i lekko wilgotne. Szczelne upakowanie ogranicza przewiew i sprzyja zagrzewaniu oraz zaparzeniu, co może powodować zapach, rozwój pleśni i spadek jakości wełny. Najpierw potrzebne jest schłodzenie i dosuszenie w przewiewnym miejscu.
Niedosuszone runo bywa wyraźnie ciepłe w środku zwoju, "cięższe" w dotyku i może dawać wrażenie wilgotności, szczególnie przy skórnej stronie. Często pojawia się też nieprzyjemny zapach. W praktyce trzeba zapewnić przewiew i czas na oddanie ciepła, zanim runo trafi do dłuższego składowania.
Najlepsze jest miejsce suche i przewiewne, z czystym podłożem, które nie zwiększa zabrudzeń. W wielu opisach praktycznych wskazuje się drewniane podłoże, ponieważ ogranicza kontakt z wilgocią i ułatwia cyrkulację powietrza. Kluczowe jest unikanie zamkniętych, dusznych pomieszczeń i szczelnych opakowań.
Zagrzewanie (zaparzenie) prowadzi do pogorszenia jakości: pojawia się zapach, rośnie ryzyko rozwoju drobnoustrojów i pleśni, a część włókien może tracić parametry użytkowe. Taki surowiec jest trudniejszy do sprzedaży i może być gorzej oceniany w skupie. Profilaktyka to schłodzenie i dosuszenie przed pakowaniem.
W typowych zaleceniach dla pracy w gospodarstwie kluczowe są czystość, segregacja oraz właściwe dosuszenie i przewiew. Metody chemiczne wymagają jasnych procedur, warunków bezpieczeństwa i uzasadnienia technologicznego. Na egzaminach częściej oczekuje się rozpoznania podstawowych zasad jakościowych, a nie chemicznej "dezynfekcji" runa.
Stosuje się zwinięcie w zwój tak, aby najbardziej narażone na zabrudzenia powierzchnie były osłonięte wewnątrz, a zwój był zwarty, ale nie ściśnięty do utraty przewiewu. Sens zwijania polega na utrzymaniu porządku i ułatwieniu przenoszenia, jednak przed dłuższym składowaniem trzeba zapewnić schłodzenie i dosuszenie.
Pakowanie ma sens dopiero wtedy, gdy runo oddało ciepło i jest suche w odczuciu, czyli nie ma ryzyka kondensacji wilgoci w środku zwoju. W praktyce oznacza to zapewnienie kilku dni w przewiewnym miejscu, zgodnie z instrukcją w gospodarstwie. Zbyt wczesne pakowanie zwiększa ryzyko zaparzenia i strat jakościowych.
Najczęstsze błędy to: zbyt szybkie szczelne pakowanie, przechowywanie w wilgotnym pomieszczeniu, brak przewiewu oraz mieszanie runa różnej jakości bez obrzeżenia. Często też myli się etap zabezpieczenia jakości (schłodzenie/dosuszenie) z etapem formalnym (znakowanie, ważenie, klasyfikacja). Na egzaminie warto trzymać się kolejności czynności.
Runo to okrywa włosowa owcy pozyskana w czasie strzyży, obejmująca zasadniczą część wełny z tułowia oraz fragmenty z obrzeży. Jakość runa zależy od czystości, warunków utrzymania zwierząt i prawidłowego postępowania po strzyży. W pytaniach egzaminacyjnych runo to surowiec wymagający ochrony przed wilgocią i zagrzewaniem.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po strzyży i obrzeżeniu runo jest jeszcze ciepłe i może zawierać wilgoć."

Materiały:

  • Instrukcje i poradniki dotyczące strzyży oraz obchodzenia się z runem (materiały ODR)
  • Podręczniki do chowu owiec i pozyskiwania surowców zwierzęcych
  • Materiały szkoleniowe z oceny i klasyfikacji wełny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego