Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2022



PYTANIE NR 36.
Rurka Prandtla przeznaczona jest do pomiaru ciśnienia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rurka Prandtla (Pitot-static) ma dwa tory pomiarowe:
otwór czołowy mierzy ciśnienie całkowite (spiętrzenia), a otwory boczne ciśnienie statyczne. Ciśnienie dynamiczne nie jest mierzone bezpośrednio – jest wyznaczane jako różnica: pdyn = p0 − ps.

Pełne wyjaśnienie:

Rurka Prandtla (układ Pitot-static) w lotnictwie służy do dostarczenia dwóch bezpośrednio mierzonych wartości ciśnienia z opływającego powietrza.

  • Ciśnienie całkowite (spiętrzenia) p0 jest pobierane z otworu czołowego skierowanego w stronę napływu. W tym miejscu struga jest "wyhamowana", a energia kinetyczna przepływu przechodzi w wzrost ciśnienia.
  • Ciśnienie statyczne ps jest pobierane z otworów bocznych ustawionych tak, aby możliwie wiernie odzwierciedlać ciśnienie otaczającej atmosfery w miejscu zabudowy.

Na podstawie tych dwóch pomiarów wyznacza się ciśnienie dynamiczne, ale już jako wielkość obliczaną:
pdyn = p0 − ps.
To właśnie różnica ciśnień zasila m.in. prędkościomierz (IAS), ponieważ jest związana z prędkością przepływu. Z kolei wysokościomierz i wariometr korzystają głównie z toru statycznego.

Dlatego odpowiedź "całkowitego i statycznego." jest poprawna: opisuje dwa ciśnienia, które rurka mierzy bezpośrednio. Odpowiedź "dynamicznego i statycznego." jest typową pułapką – dynamiczne wynika z różnicy, a nie z osobnego bezpośredniego pomiaru. Odpowiedzi "tylko dynamicznego." i "tylko statycznego." są błędne, bo pomijają drugi kanał pomiarowy, bez którego nie da się poprawnie wyznaczać parametrów lotu w układzie Pitot-static.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co mierzy rurka Prandtla w samolocie?
Rurka Prandtla mierzy ciśnienie całkowite (spiętrzenia) z otworu czołowego oraz ciśnienie statyczne z otworów bocznych. Na podstawie tych dwóch wartości systemy pokładowe wyznaczają ciśnienie dynamiczne jako różnicę.
Dlaczego rurka Prandtla nie mierzy bezpośrednio ciśnienia dynamicznego?
Ciśnienie dynamiczne jest definiowane jako różnica między ciśnieniem całkowitym a statycznym. Rurka dostarcza p0 i ps, a dopiero ich odejmowanie daje pdyn. To częsty błąd wynikający ze skojarzenia prędkościomierza z "dynamicznym".
Jak oblicza się ciśnienie dynamiczne z układu Pitot-static?
W najprostszym ujęciu: pdyn = p0 − ps, gdzie p0 to ciśnienie całkowite (spiętrzenia) z otworu czołowego, a ps to ciśnienie statyczne z portów statycznych. Ta różnica zasila prędkościomierz IAS.
Jakie przyrządy pokładowe korzystają z ciśnienia statycznego?
Z ciśnienia statycznego korzysta przede wszystkim wysokościomierz i wariometr (tempo zmian wysokości). Błędy toru statycznego (nieszczelność, zatkanie portów) wpływają więc nie tylko na wysokość, ale też na pochodne wskazania związane z trendem wznoszenia/opadania.
Jakie przyrządy korzystają z różnicy ciśnień p0 i ps?
Różnica p0 − ps, czyli ciśnienie dynamiczne, jest wykorzystywana przez prędkościomierz do wyznaczania IAS. W praktyce awionik powinien pamiętać, że prędkościomierz "widzi" dwa kanały: całkowity i statyczny, a nie osobny czujnik "dynamicznego".
Co to jest ciśnienie całkowite (spiętrzenia) w rurce Prandtla?
Ciśnienie całkowite (spiętrzenia) to ciśnienie mierzone w punkcie, gdzie struga powietrza jest hamowana do prędkości bliskiej zeru. Obejmuje ono składnik statyczny oraz "dodatkowy" wzrost związany z ruchem, dlatego jest większe od samego ciśnienia statycznego.
Jakie błędy eksploatacyjne najczęściej dotyczą rurki Prandtla?
Typowe problemy to zatkanie otworu czołowego (np. oblodzenie, zanieczyszczenia), zatkanie portów statycznych oraz nieszczelności przewodów. Skutkiem mogą być błędne wskazania prędkości, wysokości i prędkości pionowej, więc kontrola drożności i szczelności ma kluczowe znaczenie.
Czy ciśnienie całkowite zawsze równa się statycznemu plus dynamiczne?
W podstawowym modelu (uproszczonym) zależność opisuje zasada Bernoulliego: ciśnienie całkowite jest sumą ciśnienia statycznego i dynamicznego. W praktyce lotniczej mogą dochodzić poprawki (np. warunki przepływu, błędy instalacji), ale idea różnicy p0 − ps pozostaje fundamentem.
Dlaczego na egzaminie myli się "ciśnienie dynamiczne" z tym, co mierzy rurka?
To efekt skrótu myślowego: uczący się pamięta, że prędkość zależy od ciśnienia dynamicznego, więc przypisuje je bezpośrednio rurce. Tymczasem rurka jest źródłem dwóch pomiarów (p0 i ps), a "dynamiczne" pojawia się dopiero po obliczeniu różnicy.
Jaką wskazówkę zapamiętać, aby nie pomylić ciśnień w Pitot-static?
Prosta reguła: przód mierzy całkowite (otwór czołowy "zatrzymuje" strugę), a bok mierzy statyczne (otwory boczne próbkują otoczenie). Jeśli pojawia się "dynamiczne", to myśl o odejmowaniu: pdyn = p0 − ps.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Rurka Prandtla (Pitot-static) ma dwa tory pomiarowe:otwór czołowy mierzy ciśnienie całkowite (spiętrzenia), a otwory boczne ciśnienie statyczne."

Źródła:

  • Wikipedia: Pitot tube — opis pomiaru ciśnienia całkowitego i wyznaczania ciśnienia dynamicznego jako różnicy, https://en.wikipedia.org/wiki/Pitot_tube (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Dynamic pressure — definicja ciśnienia dynamicznego i relacja z ciśnieniem całkowitym/statycznym, https://en.wikipedia.org/wiki/Dynamic_pressure (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Bernoulli's principle — związek ciśnienia statycznego, dynamicznego i całkowitego w przepływie, https://en.wikipedia.org/wiki/Bernoulli%27s_principle (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z mechaniki płynów (równanie Bernoulliego i definicje ciśnień)
  • Materiały szkolne z aerodynamiki lotniczej dotyczące układu Pitot-static
  • Instrukcje obsługi technicznej (AMM) dla instalacji Pitot-static danego typu statku powietrznego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego