KWALIFIKACJA OGR1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Rysunek projektowy przedstawia okno wystawowe o wymiarach 9 cm długości i 8 cm szerokości. W rzeczywistości okno ma 1,80 m długości i 1,60 m szerokości. W jakiej skali został wykonany rysunek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skalę wyznacza stosunek wymiaru rzeczywistego do wymiaru na rysunku po ujednoliceniu jednostek.
1,80 m = 180 cm, a 180/9 = 20.
1,60 m = 160 cm, a 160/8 = 20.
Oba wymiary dają ten sam współczynnik, więc rysunek wykonano w skali 1:20.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku (zapisywana zwykle jako 1:n) informuje, ile razy wymiary na rysunku są mniejsze od wymiarów rzeczywistych. Warunek poprawnej skali jest prosty: po przeliczeniu na te same jednostki iloraz "rzeczywistość / rysunek" powinien wyjść taki sam dla wszystkich odpowiadających sobie wymiarów.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Na rysunku podano centymetry (cm), a w rzeczywistości metry (m), więc zamieniamy metry na centymetry:
1,80 m = 180 cm
1,60 m = 160 cm

Krok 2: obliczenie współczynnika skali

  • Długość: 180 cm ÷ 9 cm = 20
  • Szerokość: 160 cm ÷ 8 cm = 20

Skoro w obu przypadkach otrzymujemy 20, oznacza to, że rysunek jest 20 razy mniejszy od rzeczywistości, czyli wykonany w skali 1:20 (1 cm na rysunku odpowiada 20 cm w rzeczywistości).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 1:10 – oznaczałoby, że 9 cm odpowiada 90 cm, a nie 180 cm; rysunek byłby "za duży" w porównaniu z rzeczywistością.
  • 1:5 – dawałoby 9 cm → 45 cm; to jeszcze większe niedopasowanie proporcji.
  • 1:25 – oznaczałoby 9 cm → 225 cm; rysunek byłby "za mały" w stosunku do podanych wymiarów rzeczywistych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź skalę na drugim wymiarze (tu: szerokości). To szybki sposób na wychwycenie błędu w zamianie jednostek lub w kierunku dzielenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:n oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada n jednostkom w rzeczywistości (w tych samych jednostkach). Np. 1:20 znaczy, że 1 cm na projekcie odpowiada 20 cm w realnym obiekcie.
Aby ujednolicić jednostki, zamień metry na centymetry: 1 m = 100 cm. Czyli 1,80 m = 180 cm, a 1,60 m = 160 cm. Dopiero wtedy porównuj wymiary z rysunku podane w centymetrach.
Po zamianie jednostek oblicz iloraz: wymiar rzeczywisty ÷ wymiar na rysunku. Jeśli wynik to np. 20, skala wynosi 1:20. Dobrą praktyką jest powtórzyć obliczenie dla drugiego wymiaru i sprawdzić zgodność.
Bo poprawna skala musi zachować proporcje dla długości i szerokości jednocześnie. Jeśli po obliczeniach wychodzą różne wartości, zwykle oznacza to błąd w zamianie jednostek, w odczycie liczb albo w kierunku dzielenia.
Możesz policzyć 9/180, ale wtedy dostaniesz ułamek (0,05) i musisz go poprawnie zinterpretować. W zadaniach szkolnych/profesjonalnych wygodniej liczyć rzeczywistość ÷ rysunek, bo od razu dostajesz "n" w zapisie 1:n.
Najczęściej: (1) brak zamiany m na cm, (2) odwrócenie dzielenia, (3) policzenie tylko jednego wymiaru bez kontroli drugiego, (4) błędne przepisanie liczb z treści. Pomaga zapis kroków i szybka kontrola wyniku.
Projekt w skali pozwala zaplanować rozmieszczenie kompozycji, wysokości i szerokości elementów oraz "czy zmieści się" konstrukcja nośna. Dzięki temu łatwiej dobrać liczbę dekoracji i ocenić proporcje ekspozycji przed wykonaniem.
Porównaj przelicznik: w 1:20 1 cm = 20 cm, a w 1:25 1 cm = 25 cm. Dla 9 cm na rysunku otrzymasz odpowiednio 180 cm (1:20) albo 225 cm (1:25). Różnica szybko ujawnia się po przeliczeniu.
Różne skale dobiera się do formatu kartki i poziomu szczegółu: większe obiekty rysuje się w większym pomniejszeniu (np. 1:50), a detale (np. mocowania, małe elementy dekoracji) w mniejszym pomniejszeniu (np. 1:10), by były czytelne.
Zadaj sobie pytanie kontrolne: czy rysunek jest dużo mniejszy niż rzeczywistość? Jeśli tak, skala powinna mieć postać 1:duża liczba. Następnie przemnóż wymiar z rysunku przez "n" i sprawdź, czy wraca do wymiaru rzeczywistego.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skalę wyznacza stosunek wymiaru rzeczywistego do wymiaru na rysunku po ujednoliceniu jednostek."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Skala (kartografia)" – definicja skali i zapis 1:n, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Układ SI" – przedrostki i zależności jednostek długości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_SI (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (pl): materiały o proporcjach i przeliczaniu jednostek (dział matematyka), https://pl.khanacademy.org/math (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje, skala, zamiana jednostek
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń do podstaw rysunku technicznego (pojęcie skali 1:n)
  • Ćwiczenia projektowe z aranżacji wystaw i ekspozycji w florystyce (projekty w pomniejszeniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego