KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Rysunek przedstawia larwę
Ilustracja przedstawia larwę chrabąszcza majowego, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym dotyczącym kwalifikacji R13 dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Larwa chrabąszcza majowego to typowy "pędrak": jasna, gruba larwa chrząszcza, zwykle wygięta w kształt litery C, z wyraźną brązową głową i trzema parami odnóży. To odróżnia ją m.in. od gąsienic motyli (np. brudnicy) oraz larw korników (np. cetyńca).

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "chrabąszcza majowego" jest właściwa, gdy na ilustracji widoczna jest larwa typu pędrak, charakterystyczna dla chrząszczy z grupy poświętnikowatych. Takie larwy są zwykle:

  • jasnokremowe, masywne, wygięte w kształt litery C,
  • z twardą, wyraźnie odgraniczoną brązową głową,
  • z trzema parami odnóży tułowiowych,
  • żyją w glebie i uszkadzają korzenie roślin (istotne w szkółkach i młodych uprawach).

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do typowego "pędraka":

  • "cetyńca większego" – to kornik związany z sosną; jego larwy są małe, wydłużone, zwykle beznogie i żerują pod korą w chodnikach, a nie jako grube pędraki w glebie.
  • "brudnicy mniszki" – to motyl; jej larwa to gąsienica: wydłużona, z wyraźnymi odnóżami gąsienicowymi (posuwkami) na odwłoku i typowym "gąsienicowym" pokrojem ciała, a nie pędrak wygięty w C.
  • "przypłaszczka granatka" – larwy wielu chrząszczy drapieżnych lub związanych z drewnem mają spłaszczony, wydłużony kształt i inną budowę niż pędraki chrabąszczy; nie są typowo masywne i "C-kształtne" jak larwy Melolontha.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj typ larwy (pędrak vs gąsienica vs larwa beznoga podkorowa). Dopiero potem dopasuj gatunek. W ochronie lasu pędraki kojarz przede wszystkim z uszkodzeniami korzeni i żerowaniem w glebie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pędrak to potoczna nazwa grubej, jasnej larwy niektórych chrząszczy, zwykle wygiętej w "C", z brązową głową i trzema parami odnóży. Najczęściej kojarzy się z chrabąszczami, które rozwijają się w glebie i mogą uszkadzać korzenie roślin.
Larwa chrabąszcza (pędrak) jest masywna, jasna i często wygięta w kształt litery C; ma tylko trzy pary odnóży na tułowiu. Gąsienica motyla jest bardziej wydłużona, zwykle ma dodatkowe "posuwki" na odwłoku i nie ma typowego pędrakowego, grubego pokroju.
Pędraki żyją w glebie i żerują na korzeniach, przez co osłabiają rośliny, powodują więdnięcie, zahamowanie wzrostu lub zamieranie sadzonek. W szkółkach straty mogą być duże, bo korzenie młodych roślin są delikatne i łatwo ulegają uszkodzeniu.
Larwy chrabąszczy przebywają w glebie przez dłuższy okres rozwoju, więc mogą być znajdowane w różnych porach roku podczas prac glebowych. Najczęściej zauważa się je przy kopaniu, orce, przygotowaniu gleby lub przy ocenach uszkodzeń korzeni w uprawach.
Larwy korników są związane z drewnem i korą. Zwykle żerują pod korą drzew, drążąc chodniki w łyku i miazdze. Nie przypominają masywnych pędraków glebowych; są mniejsze, wydłużone i przystosowane do życia w przestrzeni podkorowej.
Najczęściej myli się "typ larwy" z nazwą gatunku: ktoś widzi "robaka" i wybiera znaną nazwę szkodnika, bez sprawdzenia, czy to pędrak, gąsienica czy larwa beznoga. Warto zacząć od cech ogólnych (kształt, odnóża, środowisko życia), a dopiero potem wskazać gatunek.
Szukaj: jasnego, grubego ciała wygiętego w "C", wyraźnej brązowej głowy oraz trzech par odnóży tułowiowych. Taki zestaw cech jest typowy dla larw chrabąszczy i pomaga je odróżnić od larw podkorowych korników oraz od gąsienic motyli.
Nie. Brudnica mniszka jako motyl ma larwę w postaci gąsienicy, czyli formy wydłużonej, z innym układem odnóży (w tym posuwkami na odwłoku) i inną sylwetką niż pędrak. Pędraki są charakterystyczne dla części chrząszczy, a nie dla motyli.
Różne stadia (larwa, poczwarka, imago) mogą żyć w innych miejscach i powodować inne szkody. Rozpoznanie stadium pomaga ustalić sprawcę, miejsce żerowania i właściwy termin monitoringu lub zabiegów. To szczególnie ważne przy szkodnikach glebowych i podkorowych.
Ćwicz na atlasach i zestawach zdjęć: porównuj kilka gatunków naraz i ucz się "cech diagnostycznych" (kształt ciała, odnóża, ubarwienie, środowisko). Dobrą metodą jest robienie własnych fiszek: zdjęcie z jednej strony, a z drugiej 3–5 cech rozpoznawczych i typ szkody.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Larwa chrabąszcza majowego to typowy "pędrak": jasna, gruba larwa chrząszcza, zwykle wygięta w kształt litery C, z wyraźną brązową głową i trzema parami odnóży."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Chrabąszcz majowy" – opis biologii i larwy (pędrak). https://pl.wikipedia.org/wiki/Chrab%C4%85szcz_majowy - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia (PL): "Brudnica mniszka" – larwa jako gąsienica motyla. https://pl.wikipedia.org/wiki/Brudnica_mniszka - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia (PL): "Cetyniec większy" – kornik sosny, informacja o larwach żerujących pod korą. https://pl.wikipedia.org/wiki/Cetyniec_wi%C4%99kszy - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Atlas/klucz do oznaczania owadów leśnych (część: larwy i uszkodzenia)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony lasu (szkodniki glebowe, chrabąszcze)
  • Zajęcia praktyczne z rozpoznawania pędraków i gąsienic na próbach terenowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego