KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 35.
Rysunek przedstawia przewietrzanie wyrobiska ślepego
Ilustracja przedstawia schemat wentylacji wyrobiska ślepego w kontekście górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "wentylacją lutniową tłoczącą", gdyż w takim układzie wentylator wtłacza świeże powietrze lutnią do przodka wyrobiska ślepego, a zużyte powietrze wraca wyrobiskiem. Układ ssący działa odwrotnie, a przegroda nie jest wentylacją lutniową.

Pełne wyjaśnienie:

Wyrobisko ślepe (bez połączenia z drugim wyrobiskiem) wymaga zwykle wentylacji pomocniczej, aby doprowadzić świeże powietrze do przodka i ograniczyć stężenia gazów, pyłów oraz temperaturę. Jednym z podstawowych rozwiązań jest wentylacja lutniowa tłocząca.

W układzie tłoczącym wentylator (zwykle zabudowany w rejonie dopływu powietrza) wtłacza powietrze do lutni, a strumień świeżego powietrza dociera nią do przodka. Następnie powietrze po przewietrzeniu przodka wraca do wyrobisk głównych przestrzenią wyrobiska (poza lutnią). Na schematach rozpoznaje się to po kierunku strzałek pokazujących dopływ do przodka w lutni.

Odpowiedź "wentylacją lutniową ssącą" jest nieprawidłowa, ponieważ w układzie ssącym wentylator powoduje odsysanie powietrza z rejonu przodka poprzez lutnię (zanieczyszczone powietrze płynie w lutni na zewnątrz), a świeże powietrze dopływa do przodka wyrobiskiem. To inny kierunek przepływu i inna rola lutni.

Odpowiedź "wentylacją lutniową kombinowaną" także nie pasuje, bo układ kombinowany łączy cechy tłoczenia i ssania (np. dwa ciągi lub dwa elementy wymuszające przepływ) i na schemacie powinny być widoczne charakterystyczne elementy takiego rozwiązania. Sama obecność lutni nie oznacza jeszcze wentylacji kombinowanej.

Odpowiedź "przegrodą wentylacyjną" jest błędna, ponieważ przegroda to element organizacji przepływu (oddzielenie strumieni, ukierunkowanie obiegu), ale nie stanowi sama w sobie wentylacji lutniowej. W tym zadaniu rozpoznawany jest rodzaj przewietrzania pomocniczego, a nie pojedynczy element zabudowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, gdzie na rysunku jest przodek i w którą stronę idą strzałki. Jeśli strumień świeżego powietrza biegnie lutnią do przodka – to układ tłoczący. Jeśli z przodka do wentylatora w lutni – układ ssący.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko ślepe to wyrobisko zakończone przodkiem, które nie ma połączenia z innym wyrobiskiem po drugiej stronie. Z tego powodu naturalny przepływ powietrza jest ograniczony i często trzeba stosować wentylację pomocniczą (np. lutniową), aby doprowadzić świeże powietrze do przodka.
W wentylacji lutniowej tłoczącej wentylator wtłacza świeże powietrze do lutni, a powietrze dociera nią do przodka. Zużyte i zanieczyszczone powietrze wraca z rejonu przodka przestrzenią wyrobiska. Na schemacie zwykle widać strzałki kierujące przepływ w lutni do przodka.
W układzie ssącym wentylator zasysa powietrze z rejonu przodka przez lutnię, więc zanieczyszczone powietrze płynie wewnątrz lutni na zewnątrz. Świeże powietrze dopływa do przodka przestrzenią wyrobiska. Kluczowa różnica względem tłoczącej to odwrócony kierunek przepływu w lutni.
Najprościej porównać kierunek strzałek w lutni: w tłoczącej strumień świeżego powietrza biegnie lutnią do przodka, a powrót odbywa się wyrobiskiem. W ssącej z przodka do wentylatora płynie w lutni powietrze zużyte, a świeże dopływa wyrobiskiem. To rozpoznanie zwykle wystarcza na egzaminie.
W wyrobisku ślepym przepływ powietrza jest utrudniony, bo nie ma "przelotu" do drugiego wyrobiska. Podczas urabiania i transportu powstają pyły, gazy oraz ciepło, które trzeba usuwać. Wentylacja pomocnicza (np. lutniowa) umożliwia doprowadzenie świeżego powietrza do przodka i poprawę warunków pracy.
Wentylację kombinowaną rozważa się wtedy, gdy samo tłoczenie albo samo ssanie nie zapewnia skutecznego przewietrzenia przodka (np. przy trudnych warunkach przewietrzania, większych zanieczyszczeniach lub specyficznej geometrii wyrobiska). W praktyce wymaga to jednak właściwej organizacji obiegu i odpowiedniego doboru urządzeń.
Przegroda wentylacyjna to element zabudowy, który służy do ukierunkowania przepływu powietrza oraz oddzielenia strumienia świeżego od zużytego. Może wspomagać organizację przewietrzania w wyrobiskach, ale sama przegroda nie jest rodzajem wentylacji lutniowej. Na egzaminie warto odróżniać "sposób przewietrzania" od "elementu zabudowy".
Najczęstszy błąd to mylenie tłoczącej z ssącą przez nieuwagę w kierunku strzałek na schemacie. Drugi błąd to wybór "kombinowanej", bo brzmi bardziej złożenie, mimo braku cech układu kombinowanego. Warto zawsze sprawdzić: gdzie jest przodek, gdzie jest wentylator i którędy płynie powietrze w lutni.
Najpierw znajdź przodek (koniec wyrobiska) i poszukaj strzałek na lutni lub w wyrobisku. Jeśli strzałki w lutni idą do przodka, układ jest tłoczący. Jeśli z przodka w stronę wentylatora, układ jest ssący. Gdy na rysunku widać jednocześnie cechy obu obiegów, może to sugerować układ kombinowany.
Takie zagadnienia pojawiają się często, bo przewietrzanie to podstawowy element bezpiecznej eksploatacji podziemnej. Pytania zwykle sprawdzają rozpoznanie schematów (tłocząca/ssąca/kombinowana) oraz zrozumienie kierunku przepływu powietrza. W przygotowaniu pomaga praca z rysunkami i krótkie opisy różnic między układami.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "wentylacją lutniową tłoczącą", gdyż w takim układzie wentylator wtłacza świeże powietrze lutnią do przodka wyrobiska ślepego, a zużyte powietrze wraca wyrobiskiem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji górniczej (dział: przewietrzanie wyrobisk ślepych i wentylacja lutniowa)
  • Rysunki/schematy szkoleniowe pokazujące różnice: tłocząca, ssąca, kombinowana
  • Instrukcje zakładowe dotyczące wentylacji pomocniczej i zabudowy lutni (materiały kopalniane)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego