KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 8.
Rysunek przedstawia sprawdzian
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny elementu mechanicznego, który może być używany w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawdzian dwugraniczny do otworów ma dwie strony: GO do kontroli wymiaru minimalnego i NO-GO do sprawdzenia, czy otwór nie jest zbyt duży. Taki przyrząd pozwala szybko ocenić zgodność otworu z tolerancją bez pomiaru suwmiarką. Wariant do wałków lub gwintów ma inną geometrię i zastosowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Sprawdzian dwugraniczny do otworów jest przyrządem kontrolnym typu GO/NO-GO, stosowanym do szybkiej oceny, czy wykonany otwór mieści się w wymaganej tolerancji, bez odczytu wartości liczbowej.

W praktyce ma dwie strony robocze:

  • GO – strona "przechodnia", która powinna wejść do otworu (potwierdza, że otwór nie jest zbyt mały).
  • NO-GO – strona "nieprzechodnia", która nie powinna wejść do otworu (potwierdza, że otwór nie jest zbyt duży).

Dlatego odpowiedź "dwugraniczny do otworów" pasuje do przyrządu przeznaczonego do kontroli średnic wewnętrznych. W odróżnieniu od tego, sprawdziany jednograniczne kontrolują tylko jeden kraniec tolerancji (np. tylko minimalny albo tylko maksymalny wymiar), więc nie dają kompletnej oceny w jednym narzędziu.

Odpowiedź "jednograniczny do wałków" jest błędna, bo dotyczy kontroli wymiarów zewnętrznych (wałków), a dodatkowo wskazuje inny typ sprawdzianu (jednograniczny). Odpowiedzi "do gwintów zewnętrznych" oraz "do gwintów wewnętrznych" opisują sprawdziany gwintowe, które mają profil dopasowany do zarysu gwintu i służą do oceny skoku/profilu oraz średnic gwintu, a nie do typowej kontroli gładkich otworów.

Na egzaminie warto zapamiętać: otwory kontroluje się sprawdzianami "wtykowymi", wałki – "pierścieniowymi", a gwinty – sprawdzianami o profilu gwintu. Wybór zależy od tego, czy kontrolujemy wymiar wewnętrzny, zewnętrzny czy gwint.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przyrząd kontrolny z dwiema stronami roboczymi. Strona GO powinna przejść (lub wejść) w kontrolowany wymiar, a strona NO-GO nie powinna przejść. Dzięki temu szybko sprawdzasz, czy detal mieści się w tolerancji, bez odczytu liczbowego.
Najpierw próbujesz stroną GO: jeśli wchodzi do otworu, otwór nie jest za mały. Potem stroną NO-GO: jeśli nie wchodzi, otwór nie jest za duży. Połączenie obu prób daje prostą ocenę zgodności z tolerancją w kontroli warsztatowej.
Otwór ma wymiar wewnętrzny, więc stosuje się sprawdziany "wtykowe" wchodzące do środka. Wałek ma wymiar zewnętrzny, więc używa się sprawdzianów obejmujących (np. pierścieniowych). Różna geometria wynika z innego sposobu kontaktu z kontrolowaną powierzchnią.
Oznacza to, że kontroluje tylko jeden kraniec tolerancji (np. tylko minimalny albo tylko maksymalny dopuszczalny wymiar). Taki sprawdzian nie daje pełnej oceny w jednym narzędziu, dlatego w praktyce często stosuje się parę lub wersję dwugraniczną.
Gdy liczy się szybkość i powtarzalność kontroli, szczególnie w produkcji seryjnej lub przy odbiorze elementów do montażu. Sprawdzian GO/NO-GO pozwala szybko odsiać detale poza tolerancją bez wykonywania pomiaru i interpretowania wyniku.
Częste błędy to zbyt duża siła wciskania strony NO-GO, kontrola brudnego otworu (wióry, olej), mylenie stron GO i NO-GO oraz pomijanie warunków temperatury i czystości. Skutkiem są fałszywe oceny: detal dobry uznany za zły lub odwrotnie.
Nie. Sprawdzian graniczny nie daje wartości liczbowej, tylko informację "mieści się / nie mieści się" w granicach tolerancji. Do poznania konkretnego wymiaru potrzebujesz przyrządów pomiarowych z odczytem, np. średnicówki, mikrometru lub czujnika.
Do gwintów używa się sprawdzianów o profilu gwintu: dla gwintu zewnętrznego typowe są sprawdziany pierścieniowe, a dla gwintu wewnętrznego – sprawdziany trzpieniowe. Ich zadaniem jest ocena zgodności gwintu (m.in. przechodni/nieprzechodni), a nie gładkiego otworu.
Wiele sprawdzianów ma podobne nazwy, a różnice są widoczne w kształcie części roboczej (np. wtykowy do otworów, pierścieniowy do wałków, gwintowy o zarysie gwintu). Rysunek pozwala sprawdzić, czy rozpoznajesz narzędzie po geometrii i przeznaczeniu.
Szukaj cech wskazujących na kontrolę wymiaru wewnętrznego: element roboczy jest "wtykowy" i przeznaczony do wsunięcia w otwór. Jeśli dodatkowo są dwie części robocze (GO i NO-GO), to wskazuje na sprawdzian dwugraniczny do otworów.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sprawdzian dwugraniczny do otworów ma dwie strony: GO do kontroli wymiaru minimalnego i NO-GO do sprawdzenia, czy otwór nie jest zbyt duży.

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z metrologii warsztatowej (dział: sprawdziany graniczne)
  • Instrukcje stanowiskowe kontroli jakości w warsztacie mechanicznym (GO/NO-GO)
  • Katalogi narzędzi pomiarowych producentów (sekcja: sprawdziany do otworów i wałków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego