W obrabiarkach sterowanych numerycznie stosuje się standardową konwencję oznaczania osi ruchu. W przypadku frezarki pionowej najważniejszą wskazówką jest położenie wrzeciona: jego oś jest ustawiona pionowo, więc oś Z jest osią równoległą do osi wrzeciona. W praktyce oznacza to, że ruch w osi Z realizuje dojazd i odjazd narzędzia (lub stołu, zależnie od konstrukcji) w kierunku "góra–dół", czyli wzdłuż osi narzędzia.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: oś Z?
Jeżeli na rysunku układu osi frezarki pionowej cyfrą 1 wskazano oś zgodną z kierunkiem wrzeciona (pion), to zgodnie z konwencją jest to właśnie Z.
- oś X – typowo odpowiada za ruch liniowy w jednej z osi płaszczyzny stołu (lewo–prawo). Nie jest to oś wrzeciona w frezarce pionowej.
- oś Y – typowo odpowiada za ruch liniowy w drugiej osi płaszczyzny stołu (przód–tył). Również nie pokrywa się z osią wrzeciona.
- oś C – to oś obrotowa (obrót wokół osi Z), a nie oś przesuwu liniowego. W wielu obrabiarkach może dotyczyć obrotu stołu, wrzeciona lub osi dodatkowej, ale zawsze oznacza ruch obrotowy.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, gdzie na rysunku jest wrzeciono i w jakim kierunku jest skierowane narzędzie. Oś równoległa do wrzeciona to Z, a osie w płaszczyźnie stołu to X i Y. Litery A/B/C kojarz jako obroty wokół X/Y/Z.
