KWALIFIKACJA MOD6 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Rysunek przedstawia wadliwy kształt nawoju osnowy przewiniętej na wał osnowowy. Jaka jest przyczyna tej nieprawidłowości?
Ilustracja przedstawia wadliwy kształt nawoju osnowy na wał osnowowy, co jest tematem pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieprawidłowy kształt nawoju osnowy często wynika z błędnego ustawienia tarcz zabezpieczających. Gdy tarcze są ustawione zbyt blisko siebie, ograniczają boczne układanie się warstw przędzy i deformują krawędzie nawoju. Dlatego przyczyną jest za małe rozstawienie tarcz zabezpieczających.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie przewijania osnowy na wał osnowowy kształt nawoju (profil i stan krawędzi) zależy nie tylko od parametrów przędzy, ale też od elementów prowadzących i ograniczających szerokość układania warstw. Tarcze zabezpieczające pełnią rolę "bocznych ograniczników" – stabilizują krawędzie i pomagają utrzymać prawidłową szerokość nawoju.

Jeżeli tarcze są ustawione za blisko (małe rozstawienie), przędza ma zbyt mało miejsca na prawidłowe układanie się przy krawędziach. W efekcie rośnie ryzyko powstawania zniekształceń krawędzi i wadliwego profilu nawoju. Taki mechanizm jest spójny z odpowiedzią: "Za małe rozstawienie tarcz zabezpieczających."

Pozostałe odpowiedzi są typowymi "pułapkami":

  • "Za duże rozstawienie tarcz zabezpieczających." może powodować brak podparcia krawędzi i "rozjeżdżanie się" krawędzi, ale jest to inny mechanizm niż ściskanie/ograniczanie przestrzeni przez tarcze. Wada wynikająca z nadmiernego rozstawu częściej wiąże się z niestabilną krawędzią niż z deformacją wynikającą z ograniczenia.
  • "Różne naprężenie przędzy w nawoju." zwykle daje objawy związane z nierównomiernym odkładaniem warstw w czasie (np. lokalne luzy, zmienną zwartość), ale nie jest najbardziej bezpośrednią przyczyną wady "kształtu" wynikającej z geometrii ograniczników.
  • "Różna gęstość przędzy w nawoju." opisuje raczej skutek zaburzeń procesu (np. zmienne ułożenie, docisk, prowadzenie), a nie typową pierwotną przyczynę geometrycznej wady krawędzi. Sama "gęstość" nie wskazuje na konkretną regulację maszyny tak jednoznacznie jak rozstaw tarcz.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: gdy wada ma charakter geometrii krawędzi/szerokości nawoju, w pierwszej kolejności analizuje się prowadzenie i ograniczniki (w tym tarcze), a dopiero potem parametry przędzy (naprężenie, tarcie, stan nici).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawój osnowy to uporządkowane warstwy nitek osnowy nawinięte na wał osnowowy. Jego zadaniem jest zapewnienie stabilnego, równomiernego podawania osnowy w kolejnych operacjach (np. przy przygotowaniu do tkania). Ważne są: równe krawędzie, stała szerokość i brak deformacji profilu.
Tarcze zabezpieczające działają jak boczne ograniczniki szerokości nawoju. Stabilizują krawędzie, zmniejszają ryzyko "rozjechania" warstw i pomagają utrzymać stałą geometrię nawoju. Ich ustawienie (zwłaszcza rozstaw) wpływa bezpośrednio na kształt krawędzi i profil całego nawoju.
Gdy tarcze są ustawione zbyt blisko, przędza przy krawędzi ma za mało miejsca na naturalne ułożenie warstw. Powstaje efekt "ściśnięcia" lub nienaturalnego prowadzenia nitek, co sprzyja zniekształceniom krawędzi i wadliwemu profilowi nawoju. To typowa usterka regulacyjna, a nie wada surowca.
Nie zawsze. Nierówne naprężenie częściej daje objawy związane ze zmienną zwartością, lokalnymi luzami lub nierównym odkładaniem warstw w czasie. Wadliwy "kształt" krawędzi może wynikać przede wszystkim z ustawień prowadzenia i ograniczników (np. tarcz), dlatego diagnozę zaczyna się od regulacji elementów maszyny.
Wady od tarcz zwykle dotyczą geometrii krawędzi i stałej szerokości nawoju (problem "boczny"). Wady od naprężenia częściej objawiają się zmianą zwartości wzdłuż nawoju w czasie, lokalnymi strefami luźniejszymi/twardszymi lub falowaniem warstw. W praktyce patrzy się, czy problem jest symetryczny i "trzyma się" krawędzi.
Zbyt duży rozstaw tarcz może powodować słabszą stabilizację krawędzi: warstwy mogą "uciekać" na boki, krawędzie stają się mniej równe, a szerokość nawoju może się rozjeżdżać. To inny mechanizm niż przy zbyt małym rozstawie, gdzie problemem jest ograniczenie miejsca i nienaturalne układanie przy krawędzi.
Różna gęstość w nawoju oznacza, że warstwy nie są nawinięte jednakowo ciasno w całej objętości nawoju. Może to wynikać z wielu przyczyn: zmian naprężenia, docisku, prowadzenia, tarcia czy ustawień maszyny. Sama obserwacja gęstości to zwykle opis skutku, a do diagnozy potrzebne są dodatkowe objawy.
Ustawienie tarcz warto sprawdzić przed rozpoczęciem przewijania (nastawy bazowe) oraz po pierwszych warstwach nawoju, gdy widać, jak kształtują się krawędzie. Dodatkowo kontrola jest potrzebna po wymianie asortymentu przędzy, zmianie szerokości osnowy lub po każdej ingerencji serwisowej w prowadzenie.
Najczęściej mylą przyczyny mechaniczne (ustawienie tarcz, prowadzenie) z przyczynami materiałowymi (cechy przędzy) oraz odruchowo wybierają "nierówne naprężenie" jako odpowiedź uniwersalną. Drugi częsty błąd to pomylenie kierunku zależności: "za małe" vs "za duże" rozstawienie bez przeanalizowania, czy problem wynika z braku miejsca, czy z braku podparcia krawędzi.
Ucz się przez skojarzenie: geometria krawędzi → najpierw elementy prowadzenia/ograniczniki; zwarte lub luźne strefy → naprężenie/docisk; losowe defekty → stan przędzy i czystość układu. Pomaga też przegląd zdjęć typowych wad nawoju z zajęć praktycznych i notowanie "objaw → przyczyna → regulacja".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Nieprawidłowy kształt nawoju osnowy często wynika z błędnego ustawienia tarcz zabezpieczających."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/DTR maszyn do przewijania osnowy (dla danego parku maszynowego)
  • Podręczniki z technologii tkactwa i przygotowania osnowy
  • Materiały szkoleniowe producentów maszyn (ustawienia prowadzenia i docisku nawoju)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego