Na rysunku pokazano łożysko toczne z dwoma rzędami kulek. O tym, że jest to łożysko wahliwe, decyduje jednak nie sama liczba rzędów, lecz geometria bieżni.
Dla łożyska wahliwego charakterystyczne są:
- wspólna, sferyczna (kulista) bieżnia pierścienia zewnętrznego – ma zarys wklęsłego łuku i obsługuje oba rzędy elementów tocznych,
- dwie oddzielne bieżnie na pierścieniu wewnętrznym – po jednej dla każdego rzędu kulek,
- zdolność do samonastawności, czyli kompensowania niewspółosiowości wału i oprawy (wychylenia kątowe).
Odpowiedź "wahliwe" jest więc poprawna, bo dokładnie taki układ bieżni (sferyczna zewnętrzna + dwie wewnętrzne) jest cechą diagnostyczną tej konstrukcji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- "zwykłe" (sztywne) nie ma wspólnej sferycznej bieżni pierścienia zewnętrznego; bieżnie są geometrycznie "sztywne", więc łożysko nie kompensuje niewspółosiowości.
- "wzdłużne dwukierunkowe" oraz "wzdłużne jednokierunkowe" to łożyska oporowe przenoszące głównie obciążenia osiowe. Ich budowa opiera się na podkładkach/pierścieniach oporowych, a nie na klasycznym układzie promieniowym z dwoma współśrodkowymi pierścieniami i kulkami w przekroju jak na rysunku.
Z perspektywy BHP i utrzymania ruchu poprawne rozpoznanie typu łożyska ma znaczenie, bo zły dobór (np. brak możliwości kompensacji niewspółosiowości) może prowadzić do nadmiernych drgań, hałasu, wzrostu temperatury i awarii, zwiększając ryzyko zagrożeń mechanicznych w otoczeniu maszyny.
