KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) 20 t przewieziono ładunek o masie 16 t. Ile wyniósł wskaźnik wykorzystania ładowności, jeżeli masa własna pojazdu to 4 t?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ładowność pojazdu to różnica między DMC a masą własną: 20 t − 4 t = 16 t.
Wskaźnik wykorzystania ładowności liczymy jako masa ładunku / ładowność: 16 t / 16 t = 1,00. Oznacza to pełne wykorzystanie ładowności (100%).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć wskaźnik wykorzystania ładowności, czyli jaką część dostępnej ładowności rzeczywiście zajęła masa przewożonego ładunku.

Krok 1: wyznacz ładowność pojazdu.
Ładowność nie jest równa DMC. DMC (dopuszczalna masa całkowita) obejmuje zarówno pojazd, jak i ładunek. Dlatego ładowność oblicza się jako różnicę:
ładowność = DMC − masa własna
Podstawiamy dane: 20 t − 4 t = 16 t. To oznacza, że maksymalnie można załadować 16 t.

Krok 2: oblicz wskaźnik wykorzystania ładowności.
Wskaźnik to iloraz:
wykorzystanie = masa ładunku / ładowność
Tu masa ładunku wynosi 16 t, a ładowność 16 t, więc:
16 / 16 = 1,00.

Interpretacja wyniku: wartość 1,00 oznacza wykorzystanie 100% ładowności (pojazd załadowany "pod limit" wynikający z DMC i masy własnej). Wartości mniejsze od 1 wskazują niewykorzystaną ładowność.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,80 mogłoby wyjść z błędnego dzielenia przez 20 t (czyli DMC): 16/20=0,80. To myli DMC z ładownością.
  • 0,67 może wynikać z przypadkowego podstawienia lub pomylenia danych (np. dzielenia 16 przez inną, nieuzasadnioną wartość). Taki wynik nie odpowiada definicji wskaźnika w tym zadaniu.
  • 0,25 jest nielogicznie niskie dla sytuacji, w której ładunek (16 t) jest równy obliczonej ładowności (16 t); zwykle pojawia się po wykonaniu niepoprawnych działań na masach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz ładowność jako różnicę DMC i masy własnej, a dopiero potem licz wskaźniki. To ogranicza najczęstszy błąd: używanie DMC w mianowniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ładowność to maksymalna masa ładunku, jaką pojazd może przewieźć przy zachowaniu limitu masy całkowitej. Najczęściej liczy się ją jako różnicę: DMC − masa własna. Jeśli DMC=20 t i masa własna=4 t, to ładowność wynosi 16 t.
DMC obejmuje pojazd + ładunek, więc nie mówi, ile można załadować "samego towaru". Ładowność dotyczy tylko ładunku i zależy od masy własnej. Pomylenie tych pojęć prowadzi do złych obliczeń wskaźników i ryzyka błędnego doboru auta.
Najpierw wyznacz ładowność: DMC − masa własna. Potem policz wskaźnik jako iloraz: masa ładunku / ładowność. Wynik 1,00 oznacza pełne wykorzystanie, a np. 0,75 oznacza 75% wykorzystania możliwości przewozowych.
W poprawnie zaplanowanym przewozie i przy prawidłowych danych wskaźnik nie powinien przekraczać 1,00, bo oznaczałoby to załadunek ponad ładowność. Jeśli w obliczeniach wychodzi >1, zwykle jest błąd w danych (np. pomyłka mas) albo w przyjętym wzorze.
Najczęściej uczniowie dzielą masę ładunku przez DMC (np. 16/20), zamiast przez ładowność (20−4). Inny błąd to nieuwzględnienie masy własnej albo odjęcie jej od masy ładunku. Pomaga schemat: najpierw różnica, potem iloraz.
Wynik 1,00 oznacza, że masa ładunku jest równa obliczonej ładowności, czyli pojazd został załadowany maksymalnie w granicach dopuszczalnych parametrów masowych. W praktyce to sygnał pełnego wykorzystania potencjału przewozowego dla danego kursu.
W większości zadań możesz liczyć w tonach, jeśli wszystkie dane są w tych samych jednostkach. Wskaźnik wykorzystania jest bezwymiarowy, więc jednostki i tak się skracają (t/t). Uważaj tylko, by nie mieszać ton z kilogramami bez przeliczenia.
Analizuje się je przy planowaniu transportu wychodzącego z magazynu: dobór auta do zlecenia, konsolidacja wysyłek, ocena kosztów kursu i efektywności floty. Niskie wykorzystanie może oznaczać zbyt duży pojazd lub potrzebę łączenia dostaw.
Potrzebujesz co najmniej dwóch wartości: dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) oraz masy własnej pojazdu. Ładowność obliczasz jako ich różnicę. W praktyce te dane wynikają z dokumentów pojazdu i są kluczowe przy planowaniu załadunku.
W tym typie zadania 0,80 często powstaje z dzielenia ładunku przez DMC: 16/20=0,80. To błąd, bo DMC zawiera także masę własną. Poprawnie najpierw liczysz ładowność (20−4=16), a dopiero potem 16/16=1,00.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ładowność pojazdu to różnica między DMC a masą własną: 20 t − 4 t = 16 t.Wskaźnik wykorzystania ładowności liczymy jako masa ładunku / ładowność: 16 t / 16 t = 1,00."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dopuszczalna masa całkowita" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dopuszczalna_masa_ca%C5%82kowita (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Masa własna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Masa_w%C5%82asna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Ładowność" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw transportu i logistyki (dział: parametry pojazdów i ładowność)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące dokumentów przewozowych i doboru środka transportu
  • Zadania rachunkowe z logistyki magazynowej (wskaźniki, wykorzystanie zasobów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego