W praktyce technologii chemicznej rozróżnia się pobieranie bezpośrednie i pośrednie próbek gazowych.
Pobieranie bezpośrednie oznacza, że do pojemnika trafia sam gaz jako próbka (np. do worka, butli lub innego naczynia), a analiza dotyczy bezpośrednio pobranego gazu. Taki układ nie wykorzystuje elementu, który ma za zadanie "wyłapać" oznaczany składnik z przepływającego gazu.
Pobieranie pośrednie polega na tym, że badany składnik jest najpierw przenoszony z fazy gazowej do innego nośnika: może to być sorbent stały (adsorpcja), roztwór pochłaniający (absorpcja) albo inny element zatrzymujący analit. Po zakończeniu pobierania próbki wykonuje się kolejny etap: desorpcję/ekstrakcję lub analizę medium pochłaniającego. Taki sposób jest typowy wtedy, gdy zależy nam na zatężeniu analitu, stabilizacji próbki lub zgodności z określoną metodyką analityczną.
Dlatego prawidłowa odpowiedź wskazuje na pośrednie pobieranie próbek gazowych: schemat zestawu rozpoznaje się po obecności elementu pośredniczącego w wychwycie analitu (np. pochłaniacza/sorbentu) w torze przepływu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Bezpośrednie pobieranie próbek gazowych – nie pasuje, gdy układ nie służy do gromadzenia całego gazu w pojemniku, lecz do zatrzymania składnika w medium.
- Bezpośrednie pobieranie próbek cieczy – dotyczy zupełnie innego medium; typowe elementy (np. czerpaki, butelki, próbniki) nie odpowiadają układom do przepływu gazu.
- Pośrednie pobieranie próbek cieczy – odnosi się do pobierania cieczy przez pośredni nośnik/układ, a nie do wychwytu składników z gazu.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "schemat przedstawia zestaw do…" warto najpierw ustalić medium (gaz/ciecz), a potem sprawdzić, czy próbka jest pobierana "wprost" do pojemnika, czy najpierw przechodzi przez element zatrzymujący analit.
