KWALIFIKACJA CHM5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 7.
Ścieki zawierające w swym składzie przede wszystkim pyły i rozpuszczone gazy, występujące często w postaci zawiesin, zmywające tereny zabudowane, nazywa się ściekami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ścieki opadowe powstają ze spływu wód deszczowych z powierzchni, zwłaszcza z terenów zabudowanych (ulice, place, dachy). Często zawierają pyły i inne zawiesiny zmyte z nawierzchni oraz składniki rozpuszczone. Dlatego opis w pytaniu odpowiada ściekom opadowym.

Pełne wyjaśnienie:

Opis dotyczy ścieków powstających w wyniku opadów atmosferycznych i spływu powierzchniowego po terenach zurbanizowanych. Taki spływ z ulic, parkingów, dachów czy placów zbiera zanieczyszczenia nagromadzone na powierzchni, dlatego w praktyce jest to typowy przykład ścieków opadowych.

Wskazówki w treści pytania to m.in.:

  • "zmywające tereny zabudowane" – kluczowe jest źródło: opad i spływ, a nie działalność bytowa ludzi czy proces przemysłowy;
  • "pyły" i "zawiesiny" – wody deszczowe ze spływu często niosą cząstki stałe (kurz, piasek, drobiny z nawierzchni);
  • "rozpuszczone gazy" – wody opadowe mogą zawierać składniki rozpuszczone, a podczas spływu mogą dodatkowo pobierać zanieczyszczenia z powierzchni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "bytowymi" – ścieki bytowe wynikają głównie z codziennego bytowania ludzi (łazienki, kuchnie, toalety), a nie z opadów i zmywania nawierzchni.
  • "komunalnymi" – to pojęcie bywa rozumiane szerzej jako ścieki z obszarów zamieszkałych (często mieszanina różnych strumieni w systemach kanalizacyjnych). Sam opis w pytaniu jednoznacznie wskazuje na genezę opadową, nie na ogólną kategorię "komunalne".
  • "przemysłowymi" – ścieki przemysłowe pochodzą z procesów technologicznych w zakładach. W pytaniu nie ma przesłanek o procesie produkcyjnym, natomiast jest informacja o zmywaniu terenów zabudowanych przez opad.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: jeśli kluczowym źródłem jest opad i spływ z powierzchni, to rozpoznajesz strumień jako ścieki opadowe; jeśli źródłem są czynności bytowe – ścieki bytowe; jeśli proces technologiczny – ścieki przemysłowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ścieki opadowe to wody pochodzące z opadów (deszczu, roztopów), które spływają po powierzchni terenu i zbierają zanieczyszczenia. W miastach dotyczą m.in. ulic, parkingów i dachów, dlatego często zawierają zawiesiny (pyły, piasek) oraz różne składniki rozpuszczone.
Podczas spływu deszcz zmywa z nawierzchni drobne cząstki stałe: kurz, pył, piasek, materiał z erozji, a także zanieczyszczenia z transportu. Ponieważ spływ jest dynamiczny, te cząstki łatwo przechodzą do wody i tworzą zawiesinę, którą trzeba często podczyszczać.
Patrz na źródło powstania. Jeśli w opisie są: opady, spływ z ulic/placów/dachów, zmywanie nawierzchni – to ścieki opadowe. Jeśli pojawiają się: toalety, kuchnie, łazienki, gospodarstwa domowe, pobyt ludzi – to ścieki bytowe. Słowa-klucze zwykle przesądzają wybór.
Zawiesina oznacza obecność w cieczy drobnych cząstek stałych, które nie są całkowicie rozpuszczone i mogą się z czasem osadzać. W ściekach opadowych będą to m.in. pyły i drobiny z nawierzchni. To ważne, bo zawiesiny usuwa się innymi metodami niż związki rozpuszczone.
Nie zawsze. Choć nie zawierają typowych zanieczyszczeń bytowych, mogą mieć duże ładunki zawiesin i zanieczyszczeń z ulic (np. pyły, substancje z transportu). Zależy to od zlewni (ruch uliczny, rodzaj nawierzchni) i intensywności opadu. Dlatego często stosuje się podczyszczanie przed zrzutem.
Najczęściej są to zanieczyszczenia z powierzchni: kurz i pył, piasek z zimowego utrzymania, drobiny z nawierzchni, zanieczyszczenia z ruchu pojazdów oraz materia organiczna z terenów zielonych. Kluczowe jest to, że pochodzą one z zmywania powierzchni, a nie z kanalizacji bytowej.
Często na początku opadu po dłuższym okresie bezdeszczowym, gdy na nawierzchniach nagromadziło się dużo zanieczyszczeń. Wtedy pierwsza fala spływu może mieć wysokie stężenia zawiesin. Problemem bywają też intensywne deszcze, bo duży przepływ szybko transportuje zanieczyszczenia do odbiornika.
"Komunalne" jest pojęciem szerokim i w potocznej praktyce kojarzy się z "miejskimi". Na egzaminie zwykle liczy się jednak dokładna geneza ścieków. Jeśli opis wskazuje na opad i spływ z powierzchni, właściwsza jest kategoria "opadowe", a nie ogólny termin "komunalne".
W praktyce często wykorzystuje się rozwiązania usuwające zawiesiny: osadniki, piaskowniki oraz inne układy sedymentacyjne. Dobór zależy od rodzaju zlewni i oczekiwanego efektu. Dla ucznia ważne jest rozumienie, że przy ściekach opadowych priorytetem bywa redukcja pyłów i zawiesin.
Najczęstszy błąd to wybór kategorii "bytowe" lub "komunalne" tylko dlatego, że mowa o terenie zabudowanym. Drugi błąd to nieuwaga na słowa-klucze typu "opady", "spływ", "zmywanie nawierzchni". Pomaga prosta strategia: najpierw określ źródło, dopiero potem wybieraj nazwę.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ścieki opadowe powstają ze spływu wód deszczowych z powierzchni, zwłaszcza z terenów zabudowanych (ulice, place, dachy)."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tytuł aktu prawnego; klasyfikacja i zasady postępowania dotyczące wód/ścieków)

Materiały:

  • Podręczniki z inżynierii i ochrony wód (gospodarka ściekowa, kanalizacja deszczowa)
  • Materiały dydaktyczne dla technika ochrony środowiska z działu 'gospodarka wodno-ściekowa'
  • Słowniki/encyklopedie terminów z zakresu ochrony środowiska (hasła: ścieki opadowe, spływ powierzchniowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego