KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 42.
Sekretarka pracuje w godzinach od 7.00 do 15.00. O godzinie 15.10 korzystając z urządzeń higieniczno-sanitarnych, znajdujących się na terenie zakładu, poślizgnęła się i w wyniku upadku złamała nogę. Zdarzenie to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zdarzenie spełnia przesłanki wypadku przy pracy: było nagłe, miało przyczynę zewnętrzną (poślizgnięcie), spowodowało uraz oraz nastąpiło w związku z pracą. Mimo że doszło do niego 10 minut po zakończeniu zmiany, miało miejsce na terenie zakładu podczas korzystania z urządzeń higieniczno-sanitarnych, czyli przed opuszczeniem terenu pracy.

Pełne wyjaśnienie:

Za wypadek przy pracy uznaje się zdarzenie, które łącznie spełnia cztery przesłanki: nagłość, przyczyna zewnętrzna, uraz lub śmierć oraz związek z pracą. W opisanej sytuacji wszystkie te warunki są spełnione.

1) Nagłość: poślizgnięcie i upadek nastąpiły jednorazowo, w krótkim czasie.
2) Przyczyna zewnętrzna: czynnikiem zewnętrznym jest okoliczność powodująca poślizg (np. śliska posadzka), a nie stan zdrowia pracownika.
3) Uraz: złamanie nogi jest urazem.

4) Związek z pracą w tym kazusie jest kluczowy. Pracownica znajdowała się na terenie zakładu i korzystała z urządzeń higieniczno-sanitarnych. Tego typu czynności, wykonywane przed opuszczeniem zakładu, pozostają w związku miejscowym i funkcjonalnym z zatrudnieniem, nawet jeśli formalne godziny pracy już minęły. W praktyce granicą rozdzielającą wypadek przy pracy i wypadek w drodze jest moment opuszczenia terenu zakładu (np. przekroczenie bramy).

Dlatego odpowiedź "jest wypadkiem przy pracy" jest prawidłowa.

  • "nie jest wypadkiem przy pracy" – błędne, bo spełniono przesłanki i zdarzenie nastąpiło na terenie zakładu w związku z opuszczaniem miejsca pracy.
  • "jest wypadkiem w drodze z pracy do domu" – błędne, ponieważ droga z pracy rozpoczyna się dopiero po wyjściu poza teren zakładu; tu do zdarzenia doszło jeszcze w zakładzie.
  • "jest traktowane na równi z wypadkiem przy pracy" – to sformułowanie bywa mylące: w tym stanie faktycznym nie chodzi o "zrównanie", lecz o bezpośrednią kwalifikację jako wypadek przy pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "teren zakładu" (toaleta, szatnia, korytarz, parking) po zakończeniu zmiany, najpierw sprawdź, czy pracownik zdążył opuścić teren pracodawcy. Czas (np. 10 minut) jest mniej ważny niż miejsce i związek funkcjonalny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które powoduje uraz lub śmierć i następuje w związku z pracą. W praktyce trzeba wykazać wszystkie elementy jednocześnie: nagłość, czynnik zewnętrzny, skutek oraz związek z pracą (czasowy, miejscowy lub funkcjonalny).
Wymagane są cztery przesłanki: nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna, uraz albo śmierć oraz związek z pracą. Brak choćby jednej przesłanki powoduje, że zdarzenie nie będzie kwalifikowane jako wypadek przy pracy.
Bo związek z pracą nie kończy się automatycznie z chwilą wybicia godziny zakończenia pracy. Jeżeli zdarzenie nastąpiło na terenie zakładu podczas czynności typowych dla opuszczania pracy (np. toaleta, szatnia, wyjście), nadal istnieje związek miejscowy i funkcjonalny.
W ujęciu praktycznym droga z pracy zaczyna się dopiero po opuszczeniu terenu pracodawcy, czyli po przekroczeniu granicy zakładu (np. bramy). Dlatego zdarzenia w korytarzach, toaletach czy na parkingu zakładowym przed wyjściem zwykle nie są "w drodze", tylko w związku z pracą.
Związek z pracą obejmuje też czynności pomocnicze i organizacyjne, które są normalnie związane z wykonywaniem pracy oraz przebywaniem w zakładzie. Skorzystanie z toalety lub szatni na terenie zakładu, przed opuszczeniem miejsca pracy, zwykle pozostaje w związku miejscowym i funkcjonalnym z zatrudnieniem.
Nie zawsze. Sama lokalizacja nie wystarcza, bo nadal trzeba spełnić przesłanki (nagłość, przyczyna zewnętrzna, uraz/śmierć, związek z pracą). Jednak w wielu typowych sytuacjach "przed wyjściem z zakładu" związek z pracą jest zachowany, więc kwalifikacja jako wypadek przy pracy jest najczęstsza.
Najczęstszy błąd to utożsamienie końca zmiany z rozpoczęciem drogi do domu. Uczniowie ignorują kryterium miejscowe (czy pracownik opuścił teren zakładu) i wybierają "w drodze" tylko dlatego, że zdarzenie było po godzinach. Drugi błąd to pomijanie przesłanki związku z pracą.
Należy zebrać podstawowe fakty: miejsce zdarzenia (czy teren zakładu), czas względem zakończenia pracy, okoliczności (czynności związane z opuszczaniem pracy), opis przyczyny zewnętrznej i skutku (uraz). Dopiero potem wstępnie kwalifikuje się zdarzenie i uruchamia procedurę powypadkową.
To pojęcie pomaga ocenić związek z pracą, gdy zdarzenie nastąpiło poza ścisłym wykonywaniem obowiązków, ale jeszcze w ramach organizacji pracy. Pracownik, który jest na terenie zakładu i dopiero zmierza do wyjścia (np. przez sanitariaty), często nadal pozostaje w dyspozycji pracodawcy.
Ćwicz na krótkich kazusach i zawsze sprawdzaj cztery przesłanki wypadku przy pracy. W pytaniach "w drodze" zapamiętaj punkt graniczny: czy pracownik opuścił teren zakładu (brama). Dobrą metodą jest robienie własnej checklisty: miejsce, czas, czynność, przyczyna, skutek.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zdarzenie spełnia przesłanki wypadku przy pracy: było nagłe, miało przyczynę zewnętrzną (poślizgnięcie), spowodowało uraz oraz nastąpiło w związku z pracą.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 3 ust. 1, Dz.U. 2025 poz. 1644
  • Sąd Najwyższy, wyrok z 20.11.2014 r. – przytoczony w kontekście jako przykład utrwalonego orzecznictwa dotyczącego początku drogi z pracy (brak sygnatury w danych wejściowych)
  • Sąd Najwyższy, wyrok z 12.12.2019 r. – przytoczony w kontekście jako przykład utrwalonego orzecznictwa dotyczącego związku miejscowego i początku drogi z pracy (brak sygnatury w danych wejściowych)

Materiały:

  • Tekst ustawy wypadkowej – definicja i przesłanki wypadku przy pracy (art. 3 ust. 1)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące postępowania powypadkowego i kwalifikacji zdarzeń
  • Zbiory kazusów/orzecznictwa z zakresu wypadków przy pracy (analiza stanów faktycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego