KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 14.
Selekcję negatywną na plantacji nasiennej ziemniaka przeprowadza się między innymi w celu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Selekcja negatywna w plantacji nasiennej polega na usuwaniu roślin nietypowych dla odmiany oraz niepożądanych domieszek. Jej celem jest przede wszystkim utrzymanie wysokiej jakości materiału nasiennego, czyli zachowanie czystości odmianowej i gatunkowej, a nie bezpośrednie zwalczanie chwastów, szkodników czy chorób fizjologicznych.

Pełne wyjaśnienie:

W plantacji nasiennej ziemniaka kluczowe jest utrzymanie jakości materiału rozmnożeniowego. Jednym z podstawowych działań jest selekcja negatywna (często nazywana też rogowanie), czyli wyszukiwanie i usuwanie z łanu roślin niepożądanych.

Odpowiedź "zachowania czystości odmianowej i gatunkowej" jest właściwa, ponieważ selekcja negatywna ma na celu eliminowanie:

  • roślin nietypowych odmianowo (tzw. odchylenia cech, domieszki),
  • roślin mogących pogarszać jednorodność i wartość materiału nasiennego.

Dzięki temu partia sadzeniaków pozostaje zgodna z deklarowaną odmianą i nie zawiera niepożądanych domieszek, co jest fundamentalne w produkcji nasiennej.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji selekcji negatywnej:

  • "ograniczenia występowania mątwika ziemniaczanego" – mątwik jest szkodnikiem glebowym. Jego ograniczanie wiąże się przede wszystkim z płodozmianem, doborem stanowiska i innymi działaniami ochrony roślin, a nie z samym usuwaniem pojedynczych roślin z łanu.
  • "zwalczania chwastów dwuliściennych" – zwalczanie chwastów to odrębny obszar agrotechniki (mechaniczne lub chemiczne odchwaszczanie). Selekcja negatywna dotyczy roślin uprawnych niepożądanych w plantacji nasiennej, a nie typowego odchwaszczania.
  • "zwalczania chorób fizjologicznych" – choroby fizjologiczne wynikają m.in. z warunków środowiska i błędów agrotechnicznych. Nie "zwalcza się" ich selekcją negatywną w sensie podstawowego celu tej czynności; selekcja służy przede wszystkim utrzymaniu czystości odmianowej/gatunkowej (oraz eliminacji niepożądanych roślin), a korekta fizjologii roślin wymaga zmian w prowadzeniu uprawy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się plantacja nasienna i selekcja negatywna, najczęściej chodzi o jakość i jednorodność materiału rozmnożeniowego (czystość odmiany), a nie o typowe zabiegi ochrony chwastobójczej lub zwalczanie szkodników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przegląd plantacji i usuwanie roślin niepożądanych (np. nietypowych odmianowo lub z niepożądanymi cechami), aby nie pogarszały jakości materiału rozmnożeniowego. W praktyce jest to "rogowanie" wykonywane w trakcie wegetacji.
Bo eliminuje rośliny odbiegające od cech odmiany (domieszki, odchylenia), które mogłyby dać bulwy niejednorodne. W nasiennictwie liczy się zgodność partii z odmianą, więc usuwanie takich roślin chroni jednolitość sadzeniaków.
Nie. Odchwaszczanie dotyczy chwastów i wykonuje się je metodami mechanicznymi lub chemicznymi. Selekcja negatywna dotyczy głównie roślin uprawnych niepożądanych w plantacji nasiennej (np. nietypowych dla odmiany), które obniżają jakość materiału nasiennego.
Usuwa się przede wszystkim rośliny nietypowe dla odmiany (inne cechy pokroju, ulistnienia, kwitnienia) oraz rośliny, które mogą pogarszać jednorodność plantacji nasiennej. Celem jest, by pozostała część łanu była możliwie wyrównana i zgodna z odmianą.
Wykonuje się ją w czasie wegetacji, gdy można ocenić rośliny w łanie i rozpoznać osobniki nietypowe. Termin dobiera się tak, aby cechy odmianowe były widoczne, a usunięcie roślin niepożądanych było skuteczne organizacyjnie.
Mątwik jest szkodnikiem związanym z glebą, a jego ograniczanie wymaga głównie działań systemowych (np. odpowiedniego następstwa roślin, doboru pola, profilaktyki). Selekcja negatywna polega na usuwaniu pojedynczych roślin z łanu i nie jest podstawową metodą zwalczania mątwika.
To brak domieszek innych gatunków roślin w materiale rozmnożeniowym. W kontekście plantacji nasiennej oznacza dążenie do tego, aby plantacja i pozyskany materiał pochodziły od właściwego gatunku i nie zawierały niepożądanych domieszek roślinnych.
Często mylą selekcję z ochroną roślin i wybierają odpowiedzi o "zwalczaniu" (chwastów, szkodników), bo brzmią praktycznie. Drugi błąd to pomijanie słowa "nasienna" – w nasiennictwie priorytetem jest jakość i jednorodność, czyli czystość odmianowa.
Selekcja negatywna polega na usuwaniu roślin niepożądanych z plantacji, a pozytywna na wyborze najlepszych roślin jako wzorca do dalszego rozmnażania. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie "negatywna" = eliminacja domieszek i roślin nietypowych.
Ucz się definicji i celów zabiegów na plantacji nasiennej: selekcja (rogowanie), izolacja, kontrola jednorodności. Trenuj rozróżnianie: działania jakościowe (czystość odmianowa) vs typowa ochrona roślin (chwasty, szkodniki). Pomaga też analiza przykładów z praktyki gospodarstwa.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Selekcja negatywna w plantacji nasiennej polega na usuwaniu roślin nietypowych dla odmiany oraz niepożądanych domieszek."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli roślin i nasiennictwa (dział: ziemniak)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych dotyczące produkcji sadzeniaków
  • Instrukcje/wytyczne branżowe dotyczące oceny plantacji nasiennych ziemniaka (jeśli dostępne w programie nauczania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego