KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 2.
Silnik elektryczny o mocy znamionowej Pn = 3 kW i prędkości obrotowej nn= 955 obr/min wytwarza na wale moment
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment na wale liczymy z zależności P = M·ω, więc M = P/ω. Dla 3 kW mamy 3000 W, a prędkość kątowa ω = 2π·n/60 przy n = 955 obr/min wynosi ok. 100 rad/s. Zatem M ≈ 3000/100 = 30 Nm (również: M = 9550·P/n).

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć moment obrotowy na wale silnika, korzysta się z podstawowej zależności mocy mechanicznej:

P = M · ω, gdzie: P – moc [W], M – moment [Nm], ω – prędkość kątowa [rad/s]. Stąd M = P/ω.

Krok 1: jednostki mocy. Moc znamionowa 3 kW to 3000 W. To przeliczenie jest kluczowe, bo pozostawienie "3" zamiast "3000" daje wynik zaniżony 1000 razy.

Krok 2: prędkość kątowa. Dla n = 955 obr/min:

ω = 2π · n / 60 = 2π · 955 / 60 ≈ 100 rad/s.

Krok 3: moment. Podstawiamy do M = P/ω:

M ≈ 3000 W / 100 rad/s = 30 Nm.

W praktyce inżynierskiej często używa się gotowego wzoru (z już "ukrytymi" przeliczeniami): M = 9550 · P(kW) / n(obr/min). Dla danych z zadania: M = 9550 · 3 / 955 = 30 Nm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,3 Nm – zwykle wynik błędnego przeliczenia, np. przyjęcia zbyt dużej ω lub innego błędu rzędu wielkości.
  • 3,0 Nm – typowy skutek pomylenia ω o czynnik 10 (np. przyjęcie ~1000 rad/s zamiast ~100 rad/s) albo "przesunięcia przecinka".
  • 0,03 Nm – charakterystyczny błąd jednostek: użycie 3 zamiast 3000 W (zaniżenie 1000 razy) i dodatkowo błąd w przeliczeniu prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sensowność wyniku. Dla kilku kW i prędkości około 1000 obr/min moment rzędu kilkudziesięciu Nm jest typowy, więc 30 Nm jest logiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności P = M·ω, więc M = P/ω. Najpierw przelicz moc na waty, a obroty na prędkość kątową: ω = 2π·n/60. W praktyce wygodny jest też wzór: M = 9550·P(kW)/n(obr/min).
To stała wynikająca z połączenia przeliczeń jednostek: kW→W, min→s oraz zależności ω = 2π·n/60. Dzięki temu można liczyć moment bezpośrednio z mocy w kW i prędkości w obr/min: M = 9550·P/n.
Oznacza, że przy tej samej mocy większa prędkość kątowa daje mniejszy moment, a mniejsza prędkość – większy moment. Dlatego silniki wolnoobrotowe (lub z przekładnią) mogą łatwiej "ruszyć" ciężkie obciążenia, mimo podobnej mocy.
Stosuje się wzór ω = 2π·n/60. Podstawiając n = 955 obr/min otrzymasz wartość około 100 rad/s. Kluczowe jest dzielenie przez 60 (minuty na sekundy) oraz użycie 2π, bo jeden obrót to 2π radianów.
Tak, jeśli użyjesz wzoru inżynierskiego M = 9550·P(kW)/n(obr/min). Ten wzór "zawiera" przeliczenia w stałej 9550. Jeśli liczysz z M = P/ω, wtedy moc musi być w watach (np. 3 kW = 3000 W).
Najczęstsze są: (1) pominięcie przeliczenia kW→W (błąd ×1000), (2) złe przeliczenie obr/min→rad/s (błąd ×60 lub ×2π), (3) podstawienie n do wzoru wymagającego ω. Zawsze kontroluj rząd wielkości wyniku.
Bo przy n ≈ 1000 obr/min prędkość kątowa wynosi w przybliżeniu 100 rad/s. Dzieląc 3000 W przez 100 rad/s dostajesz około 30 Nm. Wyniki typu 0,03 Nm są zwykle zbyt małe dla takiej mocy i wskazują błąd jednostek.
Przy doborze napędów do urządzeń takich jak sprężarki, dmuchawy, pompy czy siłowniki armatury. Moment pomaga ocenić, czy silnik pokona opory ruchu oraz czy dobór przekładni i sprzęgła zapewni wymagany zapas napędu w rozruchu i pracy ustalonej.
Moc mechaniczna to W (często kW), moment to Nm, a prędkość kątowa to rad/s. Prędkość obrotowa spotykana w danych silnika bywa w obr/min i wtedy trzeba ją przeliczyć na rad/s albo użyć wzoru z 9550.
Użyj przybliżenia: dla 1000 obr/min jest około 100 rad/s. Następnie M ≈ P/ω: 3 kW to 3000 W, więc 3000/100 ≈ 30 Nm. Taki "test sensowności" pomaga wychwycić pomyłki w przecinku lub jednostkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Moment na wale liczymy z zależności P = M·ω, więc M = P/ω."

Źródła:

  • Engineering ToolBox: "Torque from Power and Speed" (zależność moment–moc–obroty), https://www.engineeringtoolbox.com/torque-power-d_1789.html - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Moment obrotowy" (definicja i jednostki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Moment_obrotowy - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Prędkość kątowa" (zależność ω i n), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_k%C4%85towa - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki i maszyn elektrycznych (zależność P–M–n)
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń obr/min na rad/s
  • Karty katalogowe silników (moc, prędkość, moment znamionowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego