KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 38.
Silnik w układzie przedstawionym na rysunku jest przeznaczony do zasilania napięciem
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny jednokreskowy pionowego obwodu zasilania silnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na schemacie widać układ zasilania silnika trójfazowego: trzy przewody fazowe oraz typowe elementy obwodu mocy AC (stycznik i zabezpieczenie przeciążeniowe).
W europejskiej sieci trójfazowej napięcie międzyfazowe wynosi 400 V, więc poprawne jest 400 V AC, a nie DC.

Pełne wyjaśnienie:

Schemat przedstawia typowy obwód mocy silnika trójfazowego, w którym zasilanie jest doprowadzone przez zabezpieczenie (np. bezpiecznik), następnie przez stycznik i zabezpieczenie przeciążeniowe (przekaźnik termiczny) do silnika. Taki zestaw elementów jest charakterystyczny dla zasilania prądem przemiennym w instalacjach przemysłowych.

Kluczowe są dwie przesłanki:

  • Trzy fazy – obecność oznaczeń trzech przewodów fazowych wskazuje na zasilanie 3~.
  • Standard napięć 230/400 V – w sieci trójfazowej w Europie napięcie wynosi typowo 230 V między fazą a przewodem neutralnym oraz 400 V między dwiema fazami. Silniki trójfazowe są przeznaczone do pracy z takim zasilaniem.

Dlatego odpowiedź "400 V AC" pasuje do opisanego układu: jest to standardowe napięcie międzyfazowe dla zasilania trójfazowego.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "230 V AC" odnosi się do zasilania jednofazowego (L–N), a schemat sugeruje obwód trójfazowy.
  • "230 V DC" i "400 V DC" nie odpowiadają typowemu sposobowi zasilania takiego obwodu mocy ze stycznikiem i termikiem dla silnika 3~; w praktyce układy DC mają inną strukturę i inne oznaczenia, a 400 V DC nie jest typową wartością sieciową dla standardowego zasilania silników przemysłowych.

W praktyce, aby potwierdzić dobór, sprawdza się także tabliczkę znamionową silnika (np. oznaczenia 3~, 400 V, 50 Hz) oraz wykonuje pomiar napięcia międzyfazowego, który powinien dać około 400 V w działającej instalacji trójfazowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że silnik jest przeznaczony do pracy w sieci trójfazowej prądu przemiennego, gdzie napięcie między fazami wynosi ok. 400 V. Taki silnik zwykle ma oznaczenie 3~ oraz częstotliwość 50 Hz na tabliczce znamionowej.
Najczęściej wskazuje na to informacja o trzech przewodach fazowych (L1, L2, L3) oraz typowy tor mocy: zabezpieczenie, stycznik i przekaźnik termiczny prowadzące do silnika. W schematach jednokreskowych pojawiają się też oznaczenia liczby żył.
W typowych instalacjach przemysłowych silniki asynchroniczne zasilane są AC 3~. Układy DC mają inną topologię (np. zasilacze, przekształtniki DC/DC, inne zabezpieczenia i oznaczenia). Sama obecność stycznika i termika jest silną wskazówką zasilania silnika AC.
W standardowej sieci trójfazowej 230/400 V występują dwa typowe napięcia: 230 V między fazą a neutralnym oraz 400 V między dwiema fazami. Silnik trójfazowy pracuje zwykle z napięciem międzyfazowym, stąd 400 V AC.
Stycznik to aparat łączeniowy, który pozwala załączać i wyłączać zasilanie silnika (często zdalnie, z układu sterowania). W torze mocy silnika trójfazowego stycznik przełącza jednocześnie tory prądowe dla kilku faz.
Przekaźnik termiczny chroni silnik przed przeciążeniem (zbyt dużym prądem w dłuższym czasie). Po przekroczeniu nastawionego prądu zadziała i rozłączy obwód sterowania stycznika, zapobiegając przegrzaniu uzwojeń silnika.
Spotyka się silniki trójfazowe przystosowane do połączeń uzwojeń w różny sposób (np. Δ/Y), ale w typowej sieci przemysłowej jako zasilanie międzyfazowe przyjmuje się 400 V. Jeśli w zadaniu widać klasyczny tor mocy 3~ i oznaczenie 400 V, właściwy wybór to 400 V AC.
Najpewniejsza metoda to odczyt z tabliczki znamionowej (napięcie, rodzaj prądu, częstotliwość) oraz weryfikacja w dokumentacji maszyny. Dodatkowo można zmierzyć napięcie: między fazami powinno być około 400 V w sieci 3~.
Częsty błąd to mylenie napięcia fazowego 230 V z międzyfazowym 400 V oraz ignorowanie informacji o liczbie faz. Drugi typowy błąd to automatyczne kojarzenie "DC" z automatyką (np. 24 V DC) i przenoszenie tego na obwód mocy silnika.
To najpopularniejsze napięcie zasilania silników przemysłowych w sieciach trójfazowych w Europie. Dzięki temu łatwo testować praktyczną umiejętność rozpoznawania rodzaju zasilania na schematach oraz dobór typowych aparatów: styczników, zabezpieczeń i termików.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IEC 60038:2016, Standard voltages (tabela wartości napięć znamionowych 230/400 V)
  • Wikipedia: "IEC 60038" – https://en.wikipedia.org/wiki/IEC_60038 (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia: "Three-phase electric power" – https://en.wikipedia.org/wiki/Three-phase_electric_power (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Dokumentacja producentów aparatury: styczniki i przekaźniki przeciążeniowe (katalogi i instrukcje)
  • Podstawy elektrotechniki: sieci trójfazowe (podręcznik szkolny)
  • Ćwiczenia z czytania schematów: obwody mocy i sterowania silników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego