Skłonność żeliwa do zabieleń dotyczy tego, jaka mikrostruktura powstaje podczas krzepnięcia odlewu. "Zabielenie" to obszar, w którym zamiast struktury z grafitem (typowej dla żeliwa szarego) tworzy się struktura o większym udziale cementytu, zbliżona do żeliwa białego. Taka strefa jest zwykle twardsza i trudniejsza w obróbce, co ma znaczenie technologiczne.
Z tego powodu właściwe powiązanie jest z procesem krzepnięcia eutektyki cementytowej (czyli krystalizacji prowadzącej do udziału cementytu w eutektyce). To jest istota zjawiska: warunki odprowadzania ciepła i skład sprzyjają krzepnięciu "na biało", a nie grafityzacji.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych, odrębnych zjawisk odlewniczych:
- "Wydzielaniem się pęcherzy gazowych" opisuje wady gazowe (porowatość, pęcherze), związane z rozpuszczonymi gazami lub reakcjami w układzie ciekły metal–forma. Nie definiuje to zabielenia, które jest zmianą struktury krystalicznej.
- "Powstawaniem naprężeń cieplnych" wiąże się z różnicami temperatur, skurczem i ograniczeniami odkształceń; prowadzi do odkształceń lub pęknięć, ale nie jest bezpośrednim mechanizmem powstawania strefy białego żeliwa.
- "Tworzeniem się jam skurczowych" dotyczy niedostatecznego zasilania ciekłym metalem podczas krzepnięcia i powstawania pustek skurczowych. To wada objętościowa, a nie zjawisko metalograficzne typu zabielenie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zabielenie", myśl przede wszystkim o strukturze żeliwa (grafit kontra cementyt) i o tym, co dzieje się w trakcie krzepnięcia, a nie o wadach takich jak gazy czy skurcz.
