KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 29.
Skorowidzem archiwalnym nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skorowidz archiwalny to pomoc informacyjna ułatwiająca szybkie wyszukiwanie haseł i odesłań (np. indeks, sumariusz). Inwentarz należy do pomocy ewidencyjnych: zawiera uporządkowany spis jednostek archiwalnych wraz z opisem, więc nie jest skorowidzem.

Pełne wyjaśnienie:

Skorowidz archiwalny zalicza się do pomocy archiwalnych o charakterze informacyjnym. Jego zadaniem jest przyspieszenie wyszukiwania: tworzy zestawienie haseł (np. osobowych, geograficznych, rzeczowych) i kieruje użytkownika do właściwego miejsca w dokumentacji lub w opisie archiwalnym.

Dlatego odpowiedź "inwentarz." jest poprawna: inwentarz archiwalny to podstawowa pomoc ewidencyjna. Służy do rejestrowania i opisu zasobu – zwykle w postaci systematycznego spisu jednostek archiwalnych, uzupełnionego o elementy identyfikujące i porządkujące (np. sygnaturę, tytuł, daty skrajne, objętość). Jego funkcja jest inna niż skorowidza: nie jest "spisem haseł z odesłaniami", tylko uporządkowaną ewidencją zasobu.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do narzędzi typowo kojarzonych ze skorowidzami lub z szybkim wyszukiwaniem informacji:

  • "indeks." – jest klasycznym przykładem skorowidza: alfabetyczny (lub systematyczny) wykaz haseł z odesłaniami.
  • "sumariusz." – w praktyce archiwalnej pełni rolę pomocy informacyjnej, wspiera orientację w treści poprzez zestawienia/streszczenia, ułatwiając dotarcie do potrzebnych informacji.
  • "repozytorium." – to pojęcie dotyczące miejsca/środowiska przechowywania (fizycznego lub cyfrowego), a nie rodzaju skorowidza ani ewidencji; nie opisuje formy "wykazu haseł".

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o skorowidze kluczowe jest pytanie "czy to narzędzie służy do wyszukiwania haseł i odesłań?". Jeśli narzędzie służy przede wszystkim do spisu i opisu jednostek archiwalnych, zwykle będzie pomocą ewidencyjną, a nie skorowidzem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skorowidz archiwalny to pomoc informacyjna ułatwiająca szybkie wyszukiwanie danych w dokumentacji. Najczęściej ma postać alfabetycznego lub systematycznego wykazu haseł z odesłaniami do właściwych miejsc (np. do jednostek, stron, sygnatur).
Inwentarz jest pomocą ewidencyjną: porządkuje zasób i opisuje jednostki archiwalne. Skorowidz jest pomocą informacyjną: prowadzi po hasłach i odesłaniach, aby szybko odnaleźć informację. Najprościej: ewidencja vs wyszukiwanie.
Inwentarz nie jest skorowidzem, bo jego główną funkcją jest rejestr i opis jednostek archiwalnych w zasobie, a nie tworzenie wykazu haseł z odesłaniami. Skorowidze mają charakter "wyszukiwarki" (np. indeks), a inwentarz – "spisu zasobu".
Indeks to typowy skorowidz: wykaz haseł (np. osób, miejsc, tematów) uporządkowanych zwykle alfabetycznie. Obok hasła znajdują się odesłania, które wskazują, gdzie w dokumentacji lub opisie archiwalnym znajduje się szukana informacja.
W ujęciu terminologicznym używanym w nauczaniu archiwistyki sumariusz zalicza się do pomocy informacyjnych (skorowidzowych), bo wspiera szybkie dotarcie do treści dokumentów poprzez zestawienia lub streszczenia. Nie pełni roli ewidencji zasobu jak inwentarz.
Repozytorium to przede wszystkim miejsce/środowisko przechowywania materiałów (np. pomieszczenie, magazyn, platforma cyfrowa). Nie jest skorowidzem, bo nie stanowi wykazu haseł ani odesłań. Może współistnieć z pomocami archiwalnymi, ale nie zastępuje ich.
Pomoce ewidencyjne służą do rejestrowania i opisu zasobu. Typowym przykładem jest inwentarz, który zawiera uporządkowany spis jednostek archiwalnych z ich opisem. W praktyce spotyka się też inne narzędzia ewidencyjne zależnie od organizacji archiwum.
Pomoce informacyjne ułatwiają wyszukiwanie danych. Najbardziej klasycznym przykładem jest indeks (osobowy, geograficzny, rzeczowy). Do tej grupy zalicza się też rozwiązania o charakterze zestawień/streszczeń, które pomagają szybko zlokalizować potrzebne informacje.
Najczęstszy błąd to mylenie funkcji narzędzi: wybieranie inwentarza jako skorowidza, bo "pomaga znaleźć dokument", mimo że jest ewidencją. Drugi błąd to automatyczne kojarzenie każdego pojęcia z archiwum (np. repozytorium) jako narzędzia informacyjnego.
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy ewidencji (rejestr/opis zasobu) czy wyszukiwania (hasła/odesłania). Potem sprawdź słowa-klucze: "indeks", "hasła", "odesłania" sugerują skorowidz; "spis jednostek", "opis" – inwentarz.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Skorowidz archiwalny to pomoc informacyjna ułatwiająca szybkie wyszukiwanie haseł i odesłań (np. indeks, sumariusz)."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny archiwistyki (terminologia i klasyfikacja pomocy archiwalnych)
  • Słowniki/kompendia terminologii archiwalnej używane w dydaktyce archiwalnej (szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji archiwistycznych dotyczące pomocy archiwalnych (ewidencyjnych i informacyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego