KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 9.
Skrót trit. w tłumaczeniu na język polski oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skrót trit. pochodzi od łac. "trituratio/terere" i w recepturze oznacza czynność roztarcia składników w moździerzu. Dlatego tłumaczenie na język polski to "roztarty". Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do liczebnika, postaci leku lub rodzaju przetworu.

Pełne wyjaśnienie:

Skrót trit. spotyka się w zapisie recepturowym jako polecenie dotyczące sposobu wykonania leku. Odnosi się do rozcierania (ucierania) składników, najczęściej w moździerzu, aby uzyskać jednolitą mieszaninę lub odpowiednie rozdrobnienie substancji. Z tego powodu właściwe tłumaczenie na język polski to "roztarty" (czyli: składnik ma być roztarty/ucierany w trakcie sporządzania).

Odpowiedź "trzy" jest błędna, ponieważ dotyczy liczebnika i nie opisuje czynności technologicznej wykonywanej przy sporządzaniu leku. W praktyce skrót trit. nie jest informacją o ilości, tylko o operacji wykonywanej na substancjach.

Odpowiedź "tabletka" jest nieprawidłowa, bo wskazuje postać leku, a skrót trit. nie oznacza postaci farmaceutycznej. Skróty tego typu w recepturze częściej odnoszą się do czynności (np. rozetrzeć, wymieszać, rozpuścić) niż do gotowej formy podania.

Odpowiedź "nalewka" również jest błędna, ponieważ jest to rodzaj przetworu (preparat otrzymywany określoną metodą), a nie polecenie wykonawcze. W zapisie recepturowym trzeba odróżniać: nazwę surowca/przetworu, postać leku oraz polecenia technologiczne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się krótki skrót z kropką i brzmi "łacińsko", warto sprawdzić, czy nie jest to właśnie polecenie technologiczne (co należy zrobić ze składnikami), a nie nazwa postaci leku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skrót trit. odnosi się do czynności technologicznej: składnik ma zostać roztarty (ucierany), zwykle w moździerzu, aby uzyskać drobniejsze cząstki i bardziej jednorodną mieszaninę. Nie jest to nazwa postaci leku ani informacja o ilości.
"Tabletka" to postać leku, natomiast trit. jest skrótem polecenia wykonawczego z receptury. Informuje, co zrobić ze składnikami (rozcierać/ucierać), a nie jaką postać ma mieć produkt końcowy.
W praktyce oznacza to roztarcie substancji w moździerzu (często z użyciem tłuczka) do uzyskania pożądanego rozdrobnienia i jednorodności. Dobiera się technikę do właściwości surowców, aby nie tracić materiału i nie pogorszyć jakości mieszaniny.
W kontekście receptury najczęściej tak: trit. kojarzy się z rozcieraniem/ucieraniem składników w moździerzu. Sens polecenia to wykonanie mechanicznego rozdrobnienia i wymieszania. Dokładny sposób zależy od rodzaju substancji i wymaganej jednorodności.
Typowe błędy to: mylenie skrótu z nazwą postaci leku (np. "tabletka"), przypisywanie mu znaczenia liczbowego (np. "trzy") albo zgadywanie na podstawie skojarzenia. Pomaga nauka skrótów w grupach: polecenia technologiczne vs postacie i przetwory.
Rozcieranie (ucieranie) to mechaniczne rozdrabnianie i jednoczesne mieszanie substancji. Robi się je, by uzyskać bardziej jednorodną mieszaninę, poprawić rozproszenie składników i ograniczyć ryzyko niejednakowego dawkowania w kolejnych porcjach preparatu.
Polecenia typu trit. opisują czynność podczas sporządzania (jak wykonać etap). Nazwy przetworów (np. nalewka) opisują rodzaj surowca/preparatu, który jest składnikiem recepty. To dwie różne informacje i nie należy ich mieszać.
Skróty poleceń technologicznych zwykle są krótkie, łacińskie i kończą się kropką (np. trit.), a ich znaczenie da się sparować z czynnością (rozcieraj, mieszaj, rozpuść). Nazwy postaci leku (tabletka, maść) są polskie i wskazują formę podania.
Tak, znajomość skrótów recepturowych jest częstym elementem zadań, bo przekłada się na poprawne wykonanie leku. Warto uczyć się ich w kontekście praktycznym: co robi technik po odczytaniu skrótu oraz jak ta czynność wpływa na jednorodność i jakość preparatu.
Pomaga metoda fiszek oraz grupowanie skrótów według funkcji: polecenia technologiczne, postacie leku, przetwory. Dobrze działa też łączenie skrótu z ruchem praktycznym (np. wyobrażenie pracy w moździerzu). Regularne powtórki zmniejszają ryzyko mylenia skrótów.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Skrót trit. pochodzi od łac. "trituratio/terere" i w recepturze oznacza czynność roztarcia składników w moździerzu."

Materiały:

  • Słownik skrótów łacińskich stosowanych w recepturze aptecznej (materiały szkolne/uczelniane)
  • Podręczniki z technologii postaci leku i receptury aptecznej dla technika farmaceutycznego
  • Materiały dydaktyczne z ćwiczeń recepturowych (instrukcje pracy w moździerzu, zasady ucierania i mieszania proszków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego