KWALIFIKACJA MED10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 2.
Skurcz części poprzecznej mięśnia czworobocznego powoduje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Część poprzeczna (środkowa) mięśnia czworobocznego działa głównie na łopatkę, pociągając ją przyśrodkowo.
Efektem skurczu jest retrakcja, czyli cofanie łopatki w kierunku kręgosłupa. Uniesienie barku dotyczy bardziej części górnej, a przywiedzenie ramienia zachodzi w stawie ramiennym, nie jest podstawową funkcją tej części mięśnia.

Pełne wyjaśnienie:

Mięsień czworoboczny ma pasma o różnym przebiegu włókien, dlatego ich skurcz wywołuje odmienne ruchy obręczy barkowej. Część poprzeczna (środkowa) przebiega mniej więcej poziomo i ma najkorzystniejszą linię pociągania do przesuwania łopatki w stronę kręgosłupa.

Dlatego odpowiedź "cofanie łopatki do kręgosłupa" jest prawidłowa: opisuje retrakcję/addukcję łopatki, czyli zbliżanie łopatki do kręgosłupa oraz stabilizowanie jej przy ścianie klatki piersiowej podczas pracy kończyny górnej.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych struktur lub innych części mięśnia:

  • "pociągnięcie żeber ku tyłowi" nie jest typowym, podstawowym skutkiem skurczu tej części mięśnia czworobocznego; w praktyce masażysty analizuje się tu przede wszystkim ruch łopatki.
  • "przywiedzenie ramienia" dotyczy ruchu w stawie ramiennym (humerus względem łopatki/tułowia) i jest kojarzone głównie z innymi mięśniami (np. piersiowym większym czy najszerszym grzbietu), a nie z częścią poprzeczną czworobocznego.
  • "uniesienie barku" jest typowym działaniem pasm górnych (zstępujących) mięśnia czworobocznego, które mają bardziej pionowy przebieg i sprzyjają elewacji obręczy barkowej.

W nauce do egzaminu pomaga rozdzielenie: ruch łopatki (retrakcja, elewacja, depresja, rotacja) vs ruch ramienia w stawie ramiennym. Jeśli w pytaniu pada "łopatka", szukaj odpowiedzi opisującej właśnie jej ustawienie, a nie ruch kości ramiennej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ruch łopatki na klatce piersiowej nazywany retrakcją (czasem także addukcją łopatki). Polega na przesunięciu łopatki przyśrodkowo, tak że jej brzeg przyśrodkowy zbliża się do kręgosłupa.
Część poprzeczna (środkowa) mięśnia czworobocznego przede wszystkim cofa łopatkę i pomaga ją stabilizować podczas ruchów kończyny górnej. Działa więc głównie na obręcz barkową, a nie bezpośrednio na staw ramienny.
Uniesienie barku (elewacja obręczy barkowej) jest typowe dla pasm o bardziej pionowym przebiegu, czyli przede wszystkim dla części górnej mięśnia czworobocznego. Część poprzeczna ma przebieg bardziej poziomy, więc "ciągnie" łopatkę do środka.
Ruchy łopatki dotyczą ustawienia łopatki względem tułowia (np. retrakcja, elewacja), a przywiedzenie ramienia dotyczy kości ramiennej w stawie ramiennym. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "ramię", zwykle to nie jest podstawowa funkcja części poprzecznej czworobocznego.
W kontekście obręczy barkowej jego kluczowe działanie dotyczy łopatki (retrakcja, elewacja/depresja, rotacje zależnie od części). Może też wpływać na ustawienie szyi i głowy pośrednio przez przyczepy, ale w pytaniach egzaminacyjnych najczęściej ocenia się jego wpływ na łopatkę.
Często pojawia się wzmożone napięcie w okolicy karku i barków, uczucie "ciężkich" barków, ból promieniujący do potylicy oraz ograniczenie swobody ustawienia łopatki. W praktyce masażysty ważna jest też ocena postawy, np. wysuniętych barków i protrakcja łopatek.
Znając funkcję części poprzecznej czworobocznego, masażysta może dobrać techniki rozluźniające lub przygotowujące tkanki do ćwiczeń stabilizacji łopatki. To przydatne np. u osób z zaokrąglonymi barkami, które wymagają poprawy kontroli ustawienia łopatki.
W retrakcji łopatki współdziałają głównie mięśnie, które przyciągają łopatkę do kręgosłupa, w tym część środkowa czworobocznego oraz mięśnie odpowiadające za stabilizację i ustawienie łopatki. Na egzaminie warto kojarzyć retrakcję z "ściąganiem łopatek".
Pytanie dotyczy skutku skurczu części mięśnia czworobocznego, a w anatomii czynnościowej najprościej opisuje się to przez ruch łopatki. Odwołanie do żeber sugeruje mechanikę oddechową lub ruchy klatki piersiowej, co nie jest typowym, pierwszoplanowym opisem funkcji tej części mięśnia.
Pomaga prosta reguła kierunku włókien: część górna "ciągnie w górę" (elewacja), część środkowa "ciągnie do środka" (retrakcja), a część dolna "ciągnie w dół" (depresja i udział w rotacji). Ucz się tego jako mapy kierunków.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Część poprzeczna (środkowa) mięśnia czworobocznego działa głównie na łopatkę, pociągając ją przyśrodkowo.Efektem skurczu jest retrakcja, czyli cofanie łopatki w kierunku kręgosłupa."

Źródła:

  • Gray's Anatomy for Students, rozdział dotyczący mięśni grzbietu i obręczy barkowej (trapezius) – opis czynności mięśnia
  • Moore: Clinically Oriented Anatomy, sekcja mięśni powierzchownych grzbietu (trapezius) – funkcje pasm mięśnia

Materiały:

  • Atlas anatomii człowieka (dział: mięśnie grzbietu i obręczy barkowej)
  • Skrypt z anatomii czynnościowej narządu ruchu (ruchy łopatki, obręcz barkowa)
  • Materiały dydaktyczne z kinezyterapii/stabilizacji łopatki dla kierunków medycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego