KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 18.
Skutkiem niedomykania powiek u podopiecznego nieprzytomnego, może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedomykanie powiek u osoby nieprzytomnej naraża powierzchnię oka na stały kontakt z powietrzem i brak prawidłowego nawilżania filmem łzowym.
Skutkiem jest przesuszenie i uszkodzenie nabłonka rogówki (tzw. ekspozycja rogówki), dlatego poprawna jest odpowiedź o wysychaniu rogówki.

Pełne wyjaśnienie:

Niedomykanie powiek u osoby nieprzytomnej oznacza, że rogówka nie jest prawidłowo osłonięta. W warunkach fizjologicznych powieki podczas mrugania rozprowadzają film łzowy i chronią powierzchnię oka przed wysychaniem oraz urazami. U pacjenta nieprzytomnego odruch mrugania i świadoma reakcja na dyskomfort są osłabione lub nieobecne, więc nawet niewielkie rozwarcie szpary powiekowej może szybko doprowadzić do przesuszenia.

Dlatego odpowiedź "wysychanie rogówki" jest poprawna: ekspozycja rogówki powoduje jej przesychanie, podrażnienie i ryzyko uszkodzeń nabłonka. W praktyce opiekuńczej jest to sygnał, że oczy wymagają obserwacji i działań ochronnych zgodnych z zaleceniami personelu (np. nawilżanie preparatami, zabezpieczenie oka).

Pozostałe odpowiedzi nie opisują typowego, bezpośredniego skutku niedomykania powiek:

  • "zmiana kształtu źrenicy" dotyczy reakcji źrenic na światło i pracy układu nerwowego, a nie ekspozycji rogówki.
  • "zmiana koloru tęczówki" nie jest spodziewanym efektem pielęgnacyjnego problemu z domykaniem powiek; barwa tęczówki nie zmienia się z tego powodu.
  • "astygmatyzm" to wada refrakcji wynikająca z krzywizny układu optycznego oka; nie powstaje nagle jako prosty skutek niedomknięcia powiek u chorego nieprzytomnego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się brak domykania powiek lub brak mrugania, najpierw rozważ konsekwencje dla rogówki i nawilżenia oka, bo to ona najszybciej ulega przesuszeniu i podrażnieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedomykanie powiek to sytuacja, gdy powieki nie zamykają się całkowicie i część gałki ocznej pozostaje odsłonięta. U osoby nieprzytomnej często towarzyszy temu ograniczone mruganie i słabsze nawilżanie, co zwiększa ryzyko przesuszenia powierzchni oka.
Rogówka potrzebuje stałego nawilżenia filmem łzowym, który jest rozprowadzany podczas mrugania. Gdy powieki są uchylone, powierzchnia rogówki ma kontakt z powietrzem i szybciej traci wilgoć, co sprzyja podrażnieniu i uszkodzeniom nabłonka.
Można zauważyć nadmierną suchość powierzchni oka, zaczerwienienie, matowienie, podrażnienie lub zaleganie wydzieliny. U osoby przytomnej typowe byłyby pieczenie i ból, ale u nieprzytomnej kluczowa jest obserwacja wyglądu oka i zgłaszanie niepokojących zmian.
Nie jest to typowy, bezpośredni skutek. Kształt i reakcja źrenic zależą głównie od układu nerwowego, urazów, leków lub chorób neurologicznych. Niedomykanie powiek przede wszystkim zwiększa ryzyko przesuszenia i uszkodzeń powierzchni oka.
Ekspozycja rogówki oznacza jej odsłonięcie na skutek niedomykania powiek. W opiece to sygnał, że oko może wymagać dodatkowej ochrony i nawilżania zgodnie z zaleceniami personelu medycznego oraz że trzeba regularnie kontrolować stan oczu.
Kluczowe jest systematyczne sprawdzanie, czy powieki są domknięte, oraz obserwacja, czy oko nie jest przesuszone. Działania ochronne (np. nawilżanie preparatami, osłona) należy wykonywać zgodnie z procedurą i zaleceniami pielęgniarki/lekarza, a nie "na własną rękę".
Gdy pojawia się wyraźne zaczerwienienie, obrzęk, zmętnienie powierzchni oka, podejrzenie urazu, ropna wydzielina lub narastająca suchość mimo standardowej pielęgnacji. U osoby nieprzytomnej nie czekaj na "skargę" chorego, tylko zgłaszaj obserwacje niezwłocznie.
Astygmatyzm jest wadą refrakcji wynikającą z budowy układu optycznego oka (głównie krzywizny rogówki). Nie powstaje doraźnie wskutek tego, że powieki są niedomknięte. Niedomykanie powiek powoduje raczej przesuszenie i podrażnienie powierzchni oka.
Często mylone są: rogówka (przezroczysta "szybka" oka), tęczówka (kolorowa część) i źrenica (czarny otwór). W pytaniach o niedomykanie powiek zwykle chodzi o rogówkę, bo to ona jest bezpośrednio odsłaniana i narażona na wysychanie.
Warto analizować mechanizm: co przestaje działać (np. mruganie, odruchy ochronne, nawilżanie) i jaki narząd jest przez to narażony. Następnie wybieraj odpowiedź, która opisuje skutek bezpośredni i fizjologicznie logiczny, a nie ogólną "okulistyczną" nazwę.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej (rozdziały o pielęgnacji chorego nieprzytomnego)
  • Materiały edukacyjne z anatomii i fizjologii narządu wzroku (rogówka, film łzowy, odruch mrugania)
  • Procedury wewnętrzne placówek/standardy opieki dotyczące profilaktyki powikłań u pacjentów nieprzytomnych (jeśli udostępnione na zajęciach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego