KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
Skutkiem przenawożenia ziemniaków azotem może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przenawożenie azotem sprzyja gromadzeniu wody i "rozluźnieniu" tkanek bulw oraz opóźnia ich prawidłowe dojrzewanie. Takie bulwy mają gorszą trwałość skórki i są bardziej podatne na obicia, pęknięcia i inne uszkodzenia w trakcie zbioru oraz transportu.

Pełne wyjaśnienie:

Nadmiar azotu w uprawie ziemniaka zwykle powoduje zbyt silny wzrost części nadziemnej (bujną nać) i przesuwa akcent z tworzenia jakościowych bulw na intensywną wegetację. W praktyce często wiąże się to z gorszym "wykończeniem" bulw przed zbiorem: skórka jest słabiej związana z miąższem, a bulwy mają większy udział wody i niższą koncentrację suchej masy. Taki materiał jest bardziej wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne podczas zbioru, sortowania i transportu, dlatego odpowiedź "większa podatność na uszkodzenia mechaniczne podczas zbioru" jest logicznym skutkiem przenawożenia azotem.

Pozostałe propozycje nie pasują do typowych skutków nadmiaru N:

  • "zwiększenie odporności na zarazę ziemniaczaną" – nadmiar azotu nie jest traktowany jako czynnik podnoszący odporność; częściej pogarsza równowagę wzrostu i może sprzyjać problemom zdrowotnym roślin, zamiast je ograniczać.
  • "zwiększenie zawartości skrobi w bulwach" – nadmiar azotu częściej obniża udział suchej masy (w tym skrobi) w bulwach, bo roślina "idzie w nać", a bulwy bywają bardziej wodniste.
  • "przyspieszenie dojrzewania ziemniaków" – typowym skutkiem nadmiaru N jest raczej opóźnienie dojrzewania (przedłużenie wegetacji), co utrudnia osiągnięcie pełnej dojrzałości skórki na termin zbioru.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o przenawożenie azotem często pojawiają się słowa-klucze: opóźnienie dojrzewania, niższa sucha masa, gorsza jakość przechowalnicza oraz większa wrażliwość na uszkodzenia. To pomaga odróżnić skutki nadmiaru N od skutków zbilansowanego nawożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenawożenie azotem to zastosowanie dawki N większej niż wynika z potrzeb roślin, zasobności gleby i planowanego plonu. Skutkiem bywa zbyt bujny wzrost naci, opóźnione dojrzewanie oraz pogorszenie cech jakościowych bulw, co zwiększa ryzyko strat podczas zbioru i przechowywania.
Nadmiar azotu często wiąże się z większą zawartością wody i gorszym "wykończeniem" bulw przed zbiorem. Skórka i tkanki są wtedy mniej odporne na obicia oraz pęknięcia. W efekcie przy tym samym sposobie zbioru łatwiej o uszkodzenia mechaniczne i większe straty jakościowe.
Częstym sygnałem jest bardzo bujny, intensywnie zielony łan i przedłużona wegetacja (nać długo pozostaje "młoda"). Może pojawić się opóźnione dojrzewanie oraz trudność w osiągnięciu dojrzałości skórki przed zbiorem. To sygnał, by w kolejnych latach zweryfikować dawkę N.
Typowo nie. Nadmiar azotu częściej obniża udział suchej masy w bulwach, co oznacza, że ziemniaki bywają bardziej wodniste i mają gorsze parametry jakościowe dla wielu kierunków użytkowania. Na egzaminie warto kojarzyć nadmiar N z pogorszeniem jakości, a nie ze wzrostem skrobi.
Ryzyko rośnie, gdy nie uwzględnia się zasobności gleby i nawozów naturalnych (np. obornika), a dawkę mineralną podaje "z przyzwyczajenia". Łatwo też o błąd przy przeszacowaniu spodziewanego plonu. Pomaga bilans składników i oparcie dawki o wyniki analiz gleby.
Typowe błędy to: nieuwzględnienie azotu z nawozów organicznych, stosowanie zbyt dużej dawki "na zapas", brak podziału dawki w czasie (gdy technologia tego wymaga) oraz ignorowanie różnic odmianowych i stanowiskowych. Skutkiem mogą być straty jakości i problemy podczas zbioru.
Nadmiar azotu zwykle opóźnia dojrzewanie, bo roślina dłużej utrzymuje intensywną wegetację. W praktyce może to utrudniać terminowy zbiór i pogarszać dojrzałość skórki. To ważne, bo słabiej dojrzałe bulwy są bardziej wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne.
Tak, bo bulwy o niższej suchej masie i z gorszą dojrzałością skórki łatwiej ulegają uszkodzeniom i infekcjom w przechowalni. Uszkodzenia mechaniczne są "wrotami" dla patogenów i przyczyniają się do strat masy oraz jakości. Dlatego nawożenie N wpływa pośrednio na trwałość przechowalniczą.
Zbilansowanie NPK pomaga uzyskać równowagę między wzrostem naci a tworzeniem bulw. Nadmiar azotu przy niedopasowaniu pozostałych składników może pogłębiać problemy jakościowe. W praktyce właściwe proporcje składników wspierają plon handlowy, jakość bulw (m.in. suchą masę) i ograniczają straty przy zbiorze.
Ucz się zależności przyczynowo-skutkowych: niedobór vs nadmiar azotu oraz ich wpływ na plon, dojrzewanie i jakość bulw. Zapamiętaj typowe hasła: nadmiar N = bujna nać, opóźnienie dojrzewania, niższa sucha masa, większe uszkodzenia. Ćwicz też interpretację prostych opisów objawów w polu.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przenawożenie azotem sprzyja gromadzeniu wody i "rozluźnieniu" tkanek bulw oraz opóźnia ich prawidłowe dojrzewanie."

Materiały:

  • Podręczniki z agrotechniki ziemniaka (nawożenie i jakość bulw)
  • Materiały doradcze ODR dotyczące nawożenia mineralnego ziemniaka
  • Notatki z technologii produkcji roślinnej: nawożenie NPK i skutki nadmiaru azotu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego