Działanie pryzmatyczne soczewki sferycznej pojawia się wtedy, gdy pacjent nie patrzy przez jej punkt optyczny (czyli gdy soczewka jest zdecentrowana względem osi patrzenia). W praktyce okularowej oznacza to, że nawet "zwykła" soczewka sferyczna może dawać efekt jak pryzmat, jeśli jest osadzona z przesunięciem.
W tym zadaniu mamy soczewkę dla oka lewego: –5,00 DS, czyli soczewkę ujemną (rozpraszającą). Pytanie dotyczy sytuacji, w której uzyskujemy działanie pryzmatyczne BO (base out), czyli z bazą "na zewnątrz" w kierunku skroni.
Kluczowa zasada praktyczna brzmi: dla soczewek ujemnych kierunek bazy pryzmatu jest przeciwny do kierunku decentracji (odwrotnie niż dla soczewek dodatnich). Zatem gdy soczewkę ujemną przesuniemy do nosa (decentracja nosowa), efekt pryzmatyczny będzie "na zewnątrz", czyli BO.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "skroni" – decentracja do skroni przy soczewce ujemnej daje bazę przeciwną, czyli w stronę nosa (BI), a nie BO.
- "dołu" – przesunięcie w dół dotyczy pryzmatu pionowego (baza w dół lub w górę), nie odpowiada bezpośrednio oznaczeniu BO, które jest poziome.
- "góry" – analogicznie jak wyżej: wywołuje składową pionową, a BO odnosi się do bazy poziomej na zewnątrz.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy moc jest dodatnia czy ujemna, a dopiero potem przypisz kierunek bazy względem decentracji. Sam skrót BO zawsze traktuj jako informację o kierunku poziomym (na zewnątrz).
