KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Sonda lambda stosowana w kotłach na biomasę służy do pomiaru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sonda lambda w kotłach na biomasę jest czujnikiem O2: mierzy zawartość tlenu w spalinach, aby sterownik mógł dobrać ilość powietrza do spalania. Nie służy do bezpośredniego pomiaru CO, NOx ani CO2 (to wymagają innych metod/czujników i zwykle analizatora spalin).

Pełne wyjaśnienie:

Sonda lambda stosowana w kotłach na biomasę to w praktyce czujnik tlenu (O2) w spalinach. Jej sygnał jest wykorzystywany przez automatykę kotła do regulacji procesu spalania, przede wszystkim do oceny, czy dopływ powietrza jest zbyt mały, właściwy czy zbyt duży. Zbyt mało powietrza sprzyja niedopaleniu paliwa i powstawaniu produktów niecałkowitego spalania, a zbyt duży nadmiar powietrza obniża sprawność (więcej ciepła ucieka ze spalinami).

Dlatego odpowiedź "poziomu tlenu w spalinach" jest poprawna: to parametr, który sonda lambda mierzy i który jest kluczowy do sterowania wentylatorami/dmuchawą oraz nastawami spalania w kotle na biomasę.

  • "poziomu tlenku węgla w spalinach" jest błędne, bo CO nie jest mierzony sondą lambda. CO ocenia się innymi czujnikami/analizatorami; jego poziom jest raczej skutkiem złego spalania niż typowym sygnałem z sondy lambda.
  • "poziomu tlenków azotu w spalinach" jest błędne, ponieważ NOx wymagają dedykowanych metod pomiarowych (analizatory spalin). Sonda lambda nie identyfikuje poszczególnych związków azotu.
  • "poziomu dwutlenku węgla w spalinach" jest błędne: CO2 bywa wyznaczany w analizatorach spalin lub obliczany pośrednio, ale nie jest bezpośrednim sygnałem z sondy lambda.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "sonda lambda", w zdecydowanej większości zastosowań chodzi o czujnik tlenu służący do regulacji składu mieszanki/spalania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sonda lambda w kotle na biomasę to czujnik tlenu (O2) montowany w kanale spalin. Podaje do sterownika informację o zawartości tlenu w spalinach, dzięki czemu możliwa jest automatyczna regulacja ilości powietrza i stabilniejsze, bardziej efektywne spalanie.
Sonda lambda mierzy zawartość tlenu w spalinach (stężenie O2). To kluczowy sygnał do oceny nadmiaru powietrza w procesie spalania i do korygowania pracy wentylatora/dmuchawy oraz ustawień spalania w kotłach na biomasę.
Zawartość O2 w spalinach informuje, czy powietrza jest za mało lub za dużo. Za mało powietrza sprzyja niedopaleniu paliwa, a za dużo obniża sprawność (większe straty kominowe). Pomiar O2 pomaga utrzymać spalanie bardziej kompletne i ekonomiczne.
Nie. Sonda lambda jest czujnikiem tlenu (O2), a nie czujnikiem CO. Pomiar CO wykonuje się inną metodą (np. analizatorem spalin z odpowiednimi sensorami). W praktyce poziom CO może pośrednio zależeć od nastaw powietrza, ale nie jest bezpośrednio mierzony sondą lambda.
Nie. Sonda lambda nie mierzy CO2. Jej rolą jest pomiar O2 w spalinach dla celów regulacji spalania. CO2 bywa oznaczany przez analizatory spalin lub wyznaczany pośrednio, ale to nie jest typowy sygnał z sondy lambda w kotłach na biomasę.
Nie. Tlenki azotu (NOx) wymagają dedykowanych metod pomiarowych, zwykle w analizatorach spalin. Sonda lambda dostarcza informację o zawartości tlenu, a nie o konkretnych związkach chemicznych, takich jak NO i NO2.
Sterownik porównuje wskazanie O2 w spalinach z wartością zadaną i na tej podstawie koryguje dopływ powietrza (np. obroty wentylatora) oraz czasem dawkę paliwa. Dzięki temu spalanie jest stabilniejsze w zmiennych warunkach (wilgotność paliwa, ciąg kominowy).
Sprawdzenie pracy sondy lambda wykonuje się podczas pierwszego uruchomienia i regulacji kotła oraz po pracach serwisowych (np. czyszczenie, wymiana elementów układu spalin). Weryfikuje się stabilność odczytu i reakcję regulatora na zmianę dopływu powietrza.
Typowe objawy to niestabilna praca kotła, wahania mocy, problemy z osiągnięciem zadanych parametrów, zwiększone zużycie paliwa lub dymienie. Jeśli sterownik "widzi" błędny O2, może niewłaściwie sterować powietrzem, co pogarsza spalanie i komfort obsługi.
Jeśli w treści występuje "sonda lambda", najczęściej chodzi o czujnik O2 używany do regulacji spalania. Analizator spalin to osobne urządzenie pomiarowe, które może mierzyć m.in. CO, CO2 i NOx. Pytania o CO/NOx zwykle wskazują na analizator, nie na sondę lambda.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Sonda lambda w kotłach na biomasę jest czujnikiem O2: mierzy zawartość tlenu w spalinach, aby sterownik mógł dobrać ilość powietrza do spalania."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sonda lambda" – opis czujnika tlenu i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sonda_lambda (dostęp: 2026-03-01)
  • Bosch Mobility (strona informacyjna): "Lambda sensor / Oxygen sensor" – funkcja i mierzona wielkość, https://www.bosch-mobility.com/en/solutions/sensors/lambda-oxygen-sensors/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Oxygen sensor" – wskazuje, że jest to czujnik zawartości tlenu w spalinach, https://en.wikipedia.org/wiki/Oxygen_sensor (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów kotłów na biomasę opisujące czujnik tlenu/sondę lambda i nastawy spalania
  • Podręczniki/opracowania z techniki cieplnej: spalanie, współczynnik nadmiaru powietrza, analiza spalin
  • Materiały dydaktyczne z automatyki kotłowej: pętle regulacji i sygnały z czujników w układach sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego