Spadek (nachylenie) wyrażony w procentach opisuje stosunek zmiany wysokości do długości odcinka. Zapis 1% oznacza dosłownie "1 na 100", czyli:
1% = 1/100 = 0,01
Jeśli rozpatrujemy odcinek o długości 1 m, to odpowiadająca mu zmiana wysokości (różnica rzędnych) wynosi:
0,01 × 1 m = 0,01 m
Następnie trzeba poprawnie zamienić jednostki. Ponieważ:
- 1 m = 100 cm,
- 0,01 m = 0,01 × 100 cm = 1 cm,
to spadek 1% na długości 1 m daje zmianę wysokości równą 1 cm.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "1 dm" to 10 cm, czyli odpowiadałoby spadkowi 10% na 1 m (zbyt duża różnica wysokości).
- "1 m" oznaczałoby spadek 100% (spadek równy długości), co w tym kontekście jest skrajnie niezgodne z 1%.
- "1 mm" to 0,1 cm, czyli odpowiadałoby spadkowi 0,1% na 1 m (zbyt mała różnica wysokości).
W praktyce drogowej takie szybkie przeliczenia pomagają kontrolować spadki podłużne i poprzeczne (np. dla odwodnienia) oraz weryfikować, czy uzyskane rzędne mieszczą się w tolerancjach projektu.