KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 22.
Spadek wielkości 1% oznacza zmianę wysokości na długości jednego metra o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek 1% oznacza, że zmiana wysokości stanowi 1/100 długości odcinka. Dla 1 m jest to 0,01 m. Po zamianie jednostek: 0,01 m = 1 cm. Dlatego na długości jednego metra spadek 1% daje różnicę wysokości równą 1 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Spadek (nachylenie) wyrażony w procentach opisuje stosunek zmiany wysokości do długości odcinka. Zapis 1% oznacza dosłownie "1 na 100", czyli:

1% = 1/100 = 0,01

Jeśli rozpatrujemy odcinek o długości 1 m, to odpowiadająca mu zmiana wysokości (różnica rzędnych) wynosi:

0,01 × 1 m = 0,01 m

Następnie trzeba poprawnie zamienić jednostki. Ponieważ:

  • 1 m = 100 cm,
  • 0,01 m = 0,01 × 100 cm = 1 cm,

to spadek 1% na długości 1 m daje zmianę wysokości równą 1 cm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "1 dm" to 10 cm, czyli odpowiadałoby spadkowi 10% na 1 m (zbyt duża różnica wysokości).
  • "1 m" oznaczałoby spadek 100% (spadek równy długości), co w tym kontekście jest skrajnie niezgodne z 1%.
  • "1 mm" to 0,1 cm, czyli odpowiadałoby spadkowi 0,1% na 1 m (zbyt mała różnica wysokości).

W praktyce drogowej takie szybkie przeliczenia pomagają kontrolować spadki podłużne i poprzeczne (np. dla odwodnienia) oraz weryfikować, czy uzyskane rzędne mieszczą się w tolerancjach projektu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spadek 1% oznacza, że na każde 100 jednostek długości przypada 1 jednostka różnicy wysokości. W drogownictwie używa się tego do opisu nachylenia podłużnego lub poprzecznego, np. dla zapewnienia odpływu wody i prawidłowej niwelety.
Zamień procent na ułamek: 1% = 0,01. Pomnóż przez długość odcinka: 0,01 × 1 m = 0,01 m. Potem zamień metry na centymetry: 0,01 m = 1 cm. To jest szukana zmiana wysokości.
Bo 1% z 1 m to 0,01 m. A 0,01 m po zamianie jednostek daje 1 cm. W milimetrach byłoby to 10 mm. Wybór 1 mm wynika zwykle z pomylenia skali lub z błędu w zamianie metrów na milimetry.
Dla odcinka 1 m zasada jest prosta: x% oznacza x/100 m różnicy wysokości. Ponieważ 1 m = 100 cm, to na 1 m różnica w cm wynosi wprost x cm. Przykład: 2% → 2 cm na 1 m.
Spadki procentowe stosuje się m.in. przy projektowaniu i kontroli niwelety, warstw konstrukcyjnych i odwodnienia. Ułatwiają szybkie porównywanie nachyleń na różnych odcinkach oraz ocenę, czy profil drogi spełnia wymagania funkcjonalne i eksploatacyjne.
Najczęstsze błędy to: (1) pominięcie zamiany jednostek (metry ↔ centymetry), (2) mylenie 1% z 0,1% lub 10%, (3) błędne założenie, że "1% zawsze daje 1 mm", (4) wykonywanie obliczeń w głowie bez zapisania 1% = 0,01.
Tak, dla odcinka 1 m 10% daje 0,10 m różnicy wysokości, czyli 10 cm. Warto zapamiętać zależność "procent = centymetry na metr" tylko dla długości 1 m; dla innych długości trzeba mnożyć przez długość odcinka.
Najpierw: 1% = 0,01. Potem: 0,01 × 20 m = 0,2 m. Na końcu zamiana jednostek: 0,2 m = 20 cm. Czyli spadek 1% na 20 m daje różnicę wysokości 20 cm.
Spadek zapewnia, że woda opadowa ma kierunek odpływu, nie zalega na nawierzchni i nie wnika w warstwy konstrukcyjne. Zbyt mały spadek może sprzyjać kałużom i degradacji, a zbyt duży może pogarszać komfort i bezpieczeństwo (np. przy hamowaniu).
Ćwicz trzy rzeczy: (1) zamianę procentu na ułamek dziesiętny (np. 1% = 0,01), (2) zamianę jednostek (m–cm–mm), (3) szybkie rachunki na typowych długościach (1 m, 10 m, 100 m). Zapisuj kroki, żeby uniknąć błędów jednostek.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że spadek 1% oznacza, że zmiana wysokości stanowi 1/100 długości odcinka.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL), "Jednostki miar" (sekcja dot. metra i centymetra) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr (dostęp: 2026-03-05)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: procenty i jednostki długości (poziom szkoły ponadpodstawowej)
  • Podręczniki/zasoby do geodezji w budownictwie drogowych: interpretacja spadków i niwelety
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania nachyleń w % oraz zamiany jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego