KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Sposobem ograniczenia efektu cieplarnianego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zalesienie gruntów ogranicza efekt cieplarniany, ponieważ zwiększa pochłanianie dwutlenku węgla z atmosfery i magazynowanie węgla w biomasie oraz w glebie. Pozostałe propozycje nie zmniejszają stężenia gazów cieplarnianych: badania genetyczne nie są działaniem redukcyjnym, a zwiększanie roli paliw kopalnych i ograniczanie wiatru zwykle prowadzi do większych emisji.

Pełne wyjaśnienie:

Efekt cieplarniany nasila się głównie wtedy, gdy rośnie stężenie gazów cieplarnianych w atmosferze (szczególnie CO2). Dlatego skuteczne metody jego ograniczania obejmują zarówno zmniejszanie emisji, jak i zwiększanie pochłaniania (tzw. sekwestracji) tych gazów.

Odpowiedź "zalesienie gruntów" jest poprawna, ponieważ lasy i inne ekosystemy roślinne działają jak pochłaniacze CO2: w procesie fotosyntezy wiążą węgiel w biomasie (drewno, liście, korzenie), a część węgla trafia także do gleby. Zwiększanie powierzchni zalesionej może więc poprawiać bilans węglowy i wspierać działania łagodzące zmiany klimatu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "badanie genetyczne roślin" nie jest samo w sobie metodą ograniczania efektu cieplarnianego. Może mieć znaczenie pośrednie (np. w badaniach nad odpornością upraw), ale nie stanowi bezpośredniej, powszechnie klasyfikowanej metody redukcji emisji lub zwiększenia pochłaniania w skali klimatycznej.
  • "zwiększanie udziału tradycyjnych paliw…" oznacza zwykle większe wykorzystanie paliw kopalnych, a to w typowych warunkach prowadzi do wyższych emisji CO2. Taki kierunek działań działa przeciwnie do celu ograniczania efektu cieplarnianego.
  • "zmniejszanie udziału elektrowni wiatrowych…" zmniejsza udział źródeł energii o niskiej emisyjności operacyjnej. W praktyce zastępowanie ich źródłami kopalnymi zwiększa emisje, więc również nie ogranicza efektu cieplarnianego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o ograniczanie efektu cieplarnianego szukaj działań, które albo obniżają emisje CO2 (efektywność energetyczna, OZE), albo zwiększają pochłanianie CO2 (zalesianie, ochrona gleb i ekosystemów). Odpowiedzi prowadzące do większego spalania paliw kopalnych prawie zawsze są błędne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Efekt cieplarniany to zatrzymywanie części promieniowania cieplnego przez gazy cieplarniane w atmosferze. Rośnie, gdy zwiększa się ich stężenie (np. CO2). Najczęściej wynika to ze spalania paliw kopalnych i zmian użytkowania terenu, które zmniejszają naturalne pochłaniacze.
Zalesianie zwiększa powierzchnię ekosystemów, które pochłaniają CO2 w fotosyntezie. Węgiel jest magazynowany w drewnie, korzeniach i częściowo w glebie. To wspiera bilans węglowy i jest jednym z działań łagodzenia zmian klimatu, obok redukcji emisji.
"Tradycyjne paliwa" to zwykle paliwa kopalne, których spalanie wiąże się z emisją CO2. Zwiększanie ich udziału w miksie energetycznym zwykle podnosi całkowite emisje, a więc nasila przyczynę wzrostu efektu cieplarnianego, zamiast ją ograniczać.
W typowych analizach systemowych energetyka wiatrowa ma niskie emisje w fazie wytwarzania energii, bo nie spala paliw. Dlatego zwiększanie jej udziału często wspiera redukcję emisji w elektroenergetyce. Odwrotnie, zmniejszanie udziału wiatru zwykle utrudnia dekarbonizację.
Najczęściej myli się działania "ekologiczne wizerunkowo" z realnym wpływem na CO2, np. uznaje się badania genetyczne za redukcję emisji. Drugi błąd to ignorowanie miksu energetycznego: ograniczanie OZE i wzrost paliw kopalnych w praktyce zwykle zwiększają emisje.
Redukcja emisji to ograniczenie źródła (mniej spalania paliw, większa efektywność, OZE). Zwiększanie pochłaniania to wzmacnianie "pochłaniaczy" (lasy, gleby, mokradła), które wiążą CO2. W pytaniach testowych zalesianie zwykle należy do drugiej grupy.
Efekt zależy od czasu wzrostu drzew, rodzaju siedliska i sposobu prowadzenia gospodarki leśnej. Młode nasadzenia pochłaniają CO2 stopniowo, a niewłaściwe działania (np. degradacja gleby) mogą ograniczać korzyści. Z tego powodu zalesianie jest uzupełnieniem, a nie zamiennikiem redukcji emisji.
Do typowych działań należą: poprawa efektywności energetycznej, rozwój odnawialnych źródeł energii, ograniczanie strat energii w budynkach i przemyśle, oraz ochrona ekosystemów (np. mokradeł) magazynujących węgiel. W praktyce najlepszy efekt daje łączenie kilku metod.
Energetyka ma duży wpływ na emisje CO2, bo produkcja energii z paliw kopalnych generuje znaczne ilości gazów cieplarnianych. Dlatego działania typu zwiększanie OZE zwykle wspierają ograniczanie efektu cieplarnianego, a wzrost wykorzystania paliw kopalnych działa przeciwnie.
Ucz się przez schemat: źródła emisji (paliwa kopalne, przemysł, transport, wylesianie) oraz pochłaniacze (lasy, gleby, mokradła). Przy każdej odpowiedzi zadaj sobie pytanie: czy to zmniejsza emisje CO2 lub zwiększa jego pochłanianie?
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zalesienie gruntów ogranicza efekt cieplarniany, ponieważ zwiększa pochłanianie dwutlenku węgla z atmosfery i magazynowanie węgla w biomasie oraz w glebie."

Źródła:

  • IPCC, AR6 Working Group I: Summary for Policymakers (SPM), 2021: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ (dostęp 2026-03-05)
  • IPCC, AR6 Working Group III: Summary for Policymakers (SPM), 2022: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3/ (dostęp 2026-03-05)
  • FAO, Global Forest Resources Assessment 2020 (FRA 2020) – raport i materiały o zasobach leśnych: https://www.fao.org/forest-resources-assessment/2020/en/ (dostęp 2026-03-05)

Materiały:

  • Raporty IPCC (podsumowania dla decydentów) dotyczące łagodzenia zmian klimatu
  • Materiały FAO o zasobach leśnych i roli lasów w pochłanianiu CO2
  • Podręczniki z ochrony atmosfery i podstaw zmian klimatu dla szkół branżowych/techników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego