KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Spowolnienie ruchowe i pojawiająca się sztywność ruchów z nieznacznym drżeniem kończyn górnych w spoczynku to u 68-letniej osoby objawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spowolnienie ruchowe (bradykinezja), sztywność oraz niewielkie drżenie kończyn w spoczynku to typowy zestaw objawów choroby Parkinsona.
"Napięcie psychiczne" częściej nasila drżenie sytuacyjne, a nie spoczynkowe. Atrofia mięśni daje głównie osłabienie i ubytek masy, nie triadę objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "spowolnienie ruchowe i sztywność ruchów z nieznacznym drżeniem kończyn górnych w spoczynku" odpowiada klasycznym objawom parkinsonizmu, najczęściej kojarzonym z chorobą Parkinsona. W praktyce opiekuna osoby starszej ważne jest zwrócenie uwagi na bradykinezję (wyraźnie wolniejsze rozpoczynanie i wykonywanie ruchów), sztywność (opór przy poruszaniu kończyną) oraz drżenie spoczynkowe, które bywa widoczne, gdy ręce są rozluźnione i podparte.

Odpowiedź "choroby Parkinsona." jest trafna, ponieważ zestawia trzy elementy, które w nauczaniu klinicznym tworzą najbardziej rozpoznawalny obraz choroby. Dla opiekuna ma to konsekwencje praktyczne: osoba może potrzebować więcej czasu na czynności samoobsługowe, wsparcia w ubieraniu, zachęcania do bezpiecznej aktywności oraz obserwacji ryzyka upadków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "napięcia psychicznego." Stres może powodować lub nasilać drżenie, ale zwykle ma ono charakter sytuacyjny (pojawia się w emocjach, przy wysiłku lub działaniu), a nie typowe drżenie spoczynkowe połączone ze sztywnością i bradykinezją.
  • "atrofii mięśni kończyn górnych." Zanik mięśni prowadzi przede wszystkim do osłabienia siły, zmniejszenia obwodu mięśnia i gorszej wydolności ruchowej. Nie jest to typowy powód drżenia spoczynkowego i sztywności o charakterze neurologicznym.
  • "guza mózgu." Guz może dawać objawy neurologiczne, ale obraz kliniczny bywa bardzo zróżnicowany (np. bóle głowy, zaburzenia widzenia, napady, objawy ogniskowe) i nie jest klasycznie opisywany jako triada: bradykinezja + sztywność + drżenie spoczynkowe u seniora.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się drżenie "w spoczynku" razem ze spowolnieniem ruchów i sztywnością, najczęściej chodzi o parkinsonizm. W opiece warto notować, kiedy objaw występuje, czy jest jednostronny oraz jak wpływa na jedzenie, pisanie i ubieranie, i przekazywać te obserwacje personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drżenie spoczynkowe to drżenie widoczne, gdy kończyna jest rozluźniona i nie wykonuje ruchu (np. ręce oparte na kolanach). W chorobie Parkinsona jest to częsty objaw i pomaga odróżniać ją od drżenia nasilającego się głównie podczas działania lub stresu.
Najczęściej wymienia się: spowolnienie ruchowe (bradykinezję), sztywność oraz drżenie spoczynkowe. U seniora mogą one narastać stopniowo i wpływać na ubieranie, jedzenie, chód oraz wykonywanie precyzyjnych czynności.
Drżenie związane ze stresem zwykle nasila się w emocjach, podczas rozmowy, w działaniu lub przy zmęczeniu. W opisie kluczowe jest "w spoczynku" oraz współwystępowanie sztywności i spowolnienia, co bardziej pasuje do zaburzeń neurologicznych niż reakcji psychicznej.
Bradykinezja to wolniejsze inicjowanie i wykonywanie ruchu mimo zachowanej w pewnym zakresie siły. Zanik lub osłabienie mięśni daje przede wszystkim mniejszą siłę i widoczne zmniejszenie masy mięśniowej. W praktyce pytaj: czy ruch jest "wolny" czy "za słaby".
Może, ale objawy guza mózgu są bardzo różne i często obejmują inne dolegliwości (np. narastające bóle głowy, napady, zaburzenia widzenia, objawy ogniskowe). Sam zestaw: bradykinezja + sztywność + drżenie spoczynkowe jest bardziej typowy dla parkinsonizmu.
Typowe są problemy z samoobsługą: wolniejsze ubieranie, trudności z zapinaniem guzików, krojeniem jedzenia, higieną, pisaniem i wstawaniem. Sztywność może utrudniać zmianę pozycji, a spowolnienie zwiększa ryzyko upadków, jeśli otoczenie nie jest dostosowane.
Gdy objawy są nowe, narastają, utrudniają samoobsługę lub pojawiają się razem ze spowolnieniem ruchowym. Warto przekazać konkretne obserwacje: kiedy drżenie występuje (spoczynek/działanie), czy jest po jednej stronie, jak wpływa na jedzenie i ubieranie oraz czy doszło do upadków.
Zapewnij więcej czasu i spokojne tempo, stosuj proste ubrania (rzepy, większe guziki), dziel czynność na etapy i unikaj szarpania kończyn, bo sztywność może zwiększać dyskomfort. Dbaj o stabilną pozycję siedzącą i porządek w otoczeniu, aby zmniejszyć ryzyko potknięć.
Częsty błąd to utożsamienie każdego drżenia ze stresem oraz pomijanie słowa "w spoczynku". Inny błąd to traktowanie spowolnienia jako "normalnej starości" bez analizy, czy towarzyszy mu sztywność. W testach szukaj zestawu objawów, nie pojedynczego sygnału.
Ucz się "pakietami" objawów (np. parkinsonizm: bradykinezja + sztywność + drżenie spoczynkowe). Ćwicz odróżnianie objawów psychicznych od neurologicznych i zapisuj słowa-klucze: spoczynek, sztywność, spowolnienie. Pomaga też praca na przykładach przypadków z praktyki opiekuńczej.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że atrofia mięśni daje głównie osłabienie i ubytek masy, nie triadę objawów.

Źródła:

  • Harrison's Principles of Internal Medicine, rozdział o chorobie Parkinsona/parkinsonizmie, ostatnie wydanie (weryfikacja objawów klinicznych)
  • Merritt's Neurology, rozdziały dotyczące zaburzeń ruchowych i choroby Parkinsona (opis bradykinezji, sztywności, drżenia spoczynkowego)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): Parkinson's disease – Symptoms, https://medlineplus.gov/parkinsonsdisease.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki neurologii (rozdziały o chorobie Parkinsona i parkinsonizmie)
  • Materiały edukacyjne dla opiekunów o objawach i opiece nad osobą z chorobą Parkinsona
  • Szkolenia z profilaktyki upadków u seniorów oraz bezpiecznego transferu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego