Kontrola dowodu księgowego bywa w praktyce dzielona na trzy podstawowe obszary: formalny, merytoryczny i rachunkowy. Pytanie dotyczy wyłącznie pierwszego z nich, czyli sprawdzenia pod względem formalnym.
Odpowiedź "dowód zawiera wszystkie cechy i elementy formalne wymagane przez przepisy prawa" jest właściwa, ponieważ kontrola formalna skupia się na tym, czy dokument ma wymagane składniki i czy jest sporządzony poprawnie jako dokument księgowy (czyli nadaje się do ujęcia w księgach od strony "kompletności i formy"). Innymi słowy: sprawdza się, czy dokument jest poprawnie wystawiony i czy nie brakuje danych, które powinny na nim widnieć.
Odpowiedź "dowód dokumentuje zasadność przeprowadzenia operacji gospodarczej" jest niepoprawna w kontekście kontroli formalnej, bo dotyczy kontroli merytorycznej. Merytorycznie ocenia się, czy operacja była celowa, zgodna z umową/zamówieniem, czy towar/usługa została faktycznie zamówiona i zaakceptowana przez uprawnione osoby.
Odpowiedź "dowód dokumentuje faktyczny przebieg i zakres dokonanej operacji gospodarczej" również odnosi się do merytorycznej strony dokumentu: czy opis zdarzenia gospodarczego jest zgodny ze stanem faktycznym (co, kiedy, w jakiej ilości, jakiej jakości). To nie jest kryterium formalne, lecz treściowe.
Odpowiedź "zamieszczone na dowodzie dane liczbowe są bezbłędne" dotyczy kontroli rachunkowej (arytmetycznej), czyli sprawdzania poprawności obliczeń, sum, stawek, wartości i zgodności matematycznej. Choć jest to ważne w księgowości, nie stanowi sedna kontroli formalnej.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo formalnie, myśl o "kompletności wymaganych pól i podpisów". Gdy pojawia się zasadność lub "czy operacja miała sens/uzasadnienie" – to merytoryka. Gdy mowa o liczbach i obliczeniach – to rachunkowość (arytmetyka dokumentu).
