KWALIFIKACJA INF2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 15.
Sprawdzenie ilości wolnego miejsca na dysku twardym w systemie Linux umożliwia polecenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polecenie df (disk free) wyświetla informacje o zajętości i dostępnej przestrzeni w systemach plików, więc pozwala sprawdzić ilość wolnego miejsca na dysku w Linuxie.
cd zmienia katalog, ln tworzy dowiązania, a tr transliteruje znaki w strumieniu tekstu wejściowego.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie df służy do raportowania wykorzystania przestrzeni w systemach plików zamontowanych w systemie Linux. W typowym użyciu pokazuje m.in. rozmiar, zajętość oraz dostępne miejsce (wolną przestrzeń) dla każdej partycji/punktu montowania. Dlatego jest właściwym narzędziem do sprawdzenia ilości wolnego miejsca na dysku w ujęciu administracyjnym (na poziomie systemu plików).

W praktyce administratorzy często używają także przełączników, np. -h, aby uzyskać "czytelne dla człowieka" jednostki (KB/MB/GB), ale sama identyfikacja komendy pozostaje taka sama: to nadal df.

Pozostałe propozycje nie spełniają celu pytania:

  • cd jest poleceniem nawigacyjnym w powłoce i zmienia bieżący katalog roboczy. Nie raportuje stanu nośnika ani zajętości systemów plików.
  • ln służy do tworzenia dowiązań (twardych i symbolicznych). Może dotyczyć plików i ścieżek, ale nie informuje o wolnym miejscu na dysku.
  • tr jest narzędziem do przekształcania znaków w strumieniu wejścia (np. zamiany liter, usuwania znaków). To polecenie tekstowe, niezwiązane z diagnostyką przestrzeni dyskowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy wolnego miejsca, najczęściej chodzi o df (perspektywa systemów plików) albo o du (perspektywa zajętości katalogów). Rozróżnienie tych dwóch komend jest częstym elementem zadań z administracji Linux.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
df pokazuje wykorzystanie systemów plików: ich rozmiar, zajętość i dostępne (wolne) miejsce oraz punkt montowania. To podstawowe narzędzie do szybkiej kontroli, czy na danej partycji jest jeszcze przestrzeń na dane lub aktualizacje.
Najczęściej używa się df -h, gdzie przełącznik -h prezentuje wartości w jednostkach "dla człowieka" (np. GB). Dzięki temu wynik jest łatwiejszy do interpretacji niż surowe bloki.
cd służy wyłącznie do zmiany bieżącego katalogu w powłoce. Nie wykonuje pomiaru zajętości, nie odczytuje statystyk systemu plików i nie raportuje dostępnej przestrzeni, więc nie nadaje się do kontroli wolnego miejsca.
df raportuje stan całego systemu plików (ile jest wolnego i zajętego miejsca na partycji). du pokazuje, ile miejsca zajmują katalogi/pliki. Na egzaminach to typowe rozróżnienie: "wolne miejsce" zwykle wskazuje na df.
Różnice mogą wynikać m.in. z plików usuniętych, ale nadal otwartych przez procesy, narzutu systemu plików, rezerwacji miejsca dla administratora czy danych metadanych. Dlatego df opisuje przestrzeń systemu plików, a du zlicza zajętość widocznych ścieżek.
Use% to procent zajętości danego systemu plików. Wysoka wartość (np. blisko 100%) sygnalizuje ryzyko błędów zapisu i problemów z działaniem usług. W praktyce po takiej diagnozie szuka się katalogów zużywających przestrzeń.
Możesz podać ścieżkę jako argument, np. df -h / albo df -h /home. df zwróci informację o systemie plików, na którym znajduje się wskazana ścieżka, czyli o odpowiadającej jej partycji/montowaniu.
ln tworzy dowiązania (twarde lub symboliczne). Może wpływać na organizację danych i liczbę odwołań do pliku, ale nie służy do raportowania przestrzeni. Do sprawdzania wolnego miejsca używa się narzędzi takich jak df.
tr przekształca znaki w strumieniu tekstu, np. zamienia małe litery na wielkie albo usuwa określone znaki. To narzędzie do obróbki tekstu w potokach (pipes), a nie do diagnostyki dysków czy systemów plików.
Typowe pomyłki to wybór cd (bo jest najczęściej używane), mylenie df z du oraz brak kojarzenia skrótu "disk free" z funkcją raportowania przestrzeni. Pomaga zapamiętać: df = wolne miejsce na partycji, du = ile zajmuje katalog.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Linux man-pages: df(1) — opis polecenia df (GNU coreutils), https://man7.org/linux/man-pages/man1/df.1.html (dostęp: 2026-03-01)
  • GNU Coreutils Manual: "df invocation", https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/df-invocation.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Linux man-pages: cd(1p) / opis w kontekście POSIX shell builtins, https://man7.org/linux/man-pages/man1p/cd.1p.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Strony podręcznika systemowego (man) dla poleceń: df, cd, ln, tr
  • Dokumentacja GNU Coreutils dotycząca df
  • Ćwiczenia z administracji Linux: interpretacja wyników df i du

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego