KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 11.
Sprężarka Rootsa może być zastosowana w układzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprężarka Rootsa jest sprężarką wyporową służącą do doładowania silnika, czyli wymuszenia większego przepływu powietrza do cylindrów. Nie jest elementem układu chłodzenia ani paliwowego, a "wspomaganie" dotyczy zwykle innych układów (np. kierowniczego).

Pełne wyjaśnienie:

Sprężarka Rootsa (tzw. Roots blower) to sprężarka wyporowa, w której dwa współpracujące wirniki (rotory) przenoszą porcje powietrza od strony ssawnej do tłocznej. W zastosowaniach samochodowych jej zadaniem jest doładowanie silnika, czyli zwiększenie ilości (masy) powietrza dostarczanej do cylindrów. Większa masa powietrza umożliwia spalenie większej dawki paliwa w tym samym cyklu pracy, co przekłada się na wzrost mocy i momentu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "doładowania silnika"?
Bo sprężarka Rootsa jest klasycznym rozwiązaniem mechanicznego doładowania: pracuje w układzie dolotowym i wpływa bezpośrednio na napełnianie cylindrów powietrzem (zwykle poprzez zwiększenie ciśnienia/strumienia w kolektorze dolotowym).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "chłodzenia silnika" – układ chłodzenia opiera się na obiegu cieczy i elementach takich jak pompa cieczy, chłodnica czy termostat. Sprężarka Rootsa nie służy do wymuszania obiegu płynu chłodzącego.
  • "wspomagania" – w pojazdach "wspomaganie" najczęściej odnosi się do układu kierowniczego (hydraulicznego/elektrycznego) lub hamulcowego (serwo). Sprężarka Rootsa nie pełni typowej funkcji wspomagania tych układów.
  • "paliwowym" – układ paliwowy odpowiada za magazynowanie, filtrację, tłoczenie i dawkowanie paliwa (pompa paliwa, listwa, wtryskiwacze). Sprężarka Rootsa pracuje z powietrzem w dolocie, a nie z paliwem.

Na egzaminie warto kojarzyć: doładowanie = praca na powietrzu w dolocie. Jeśli w odpowiedziach pojawia się układ chłodzenia lub paliwowy, zwykle są to dystraktory mające sprawdzić, czy rozróżniasz podstawowe funkcje układów w pojeździe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprężarka Rootsa to sprężarka wyporowa (dmuchawa) z dwoma wirnikami, która przetłacza powietrze z dolotu do kolektora. W samochodach stosuje się ją głównie do doładowania silnika, aby zwiększyć ilość powietrza dostępnego do spalania.
Wirniki obracają się w obudowie i "przenoszą" porcje powietrza ze strony ssawnej na tłoczną. Dzięki temu do dolotu trafia większy strumień powietrza, co pozwala zwiększyć napełnienie cylindrów i podnieść moc oraz moment silnika.
Bo w każdej chwili przemieszcza określoną objętość powietrza na obrót (porcje zamknięte między wirnikami i obudową). To odróżnia ją od sprężarek dynamicznych, w których sprężanie wynika głównie z nadania energii kinetycznej przepływowi.
Nie. Układ paliwowy odpowiada za paliwo (pompa, filtr, wtryskiwacze), a sprężarka Rootsa pracuje z powietrzem w dolocie. Jej rola to dostarczenie większej ilości powietrza do cylindrów, czyli doładowanie, a nie tłoczenie paliwa.
Zasadniczo nie. Układ chłodzenia opiera się na obiegu cieczy chłodzącej i wykorzystuje m.in. pompę cieczy oraz chłodnicę. Sprężarka Rootsa jest urządzeniem do przetłaczania powietrza w układzie dolotowym, więc nie spełnia funkcji pompy chłodziwa.
Typowe sygnały to spadek mocy, nietypowe hałasy z okolic napędu sprężarki, problemy z napełnianiem dolotu oraz możliwe nieszczelności w układzie dolotowym. W praktyce diagnozę łączy się z kontrolą napędu, szczelności i parametrów doładowania.
Sprężarka Rootsa jest zwykle napędzana mechanicznie (np. paskiem) i doładowuje powietrze niezależnie od spalin. Turbosprężarka wykorzystuje energię spalin do napędu turbiny. Różnią się reakcją na gaz, sprawnością oraz typowymi usterkami i sposobem sterowania.
Gdy zależy na szybkim przyroście doładowania przy niskich obrotach i dobrej reakcji na pedał gazu. Sprężarka mechaniczna może dawać bardziej liniową charakterystykę, choć zwykle "zabiera" część mocy na napęd i bywa mniej efektywna energetycznie niż turbo.
Najczęściej mylą układy: wybierają chłodzenie lub paliwo, bo kojarzą "sprężanie" z pompą. Drugi błąd to utożsamianie słowa "wspomaganie" z dowolnym urządzeniem zwiększającym ciśnienie. Pomaga zasada: Roots pracuje na powietrzu w dolocie.
Wskazówki to słowa: sprężarka, doładowanie, dolot, zwiększenie ilości powietrza, ciśnienie w kolektorze. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się układy paliwowy lub chłodzenia, zwykle są to dystraktory sprawdzające, czy rozróżniasz funkcje układów pojazdu.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprężarka Rootsa jest sprężarką wyporową służącą do doładowania silnika, czyli wymuszenia większego przepływu powietrza do cylindrów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sprężarka Rootsa" – opis zasady działania i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spr%C4%99%C5%BCarka_Rootsa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Roots-type supercharger" – zastosowanie jako supercharger (doładowanie), https://en.wikipedia.org/wiki/Roots-type_supercharger (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica: "Roots blower" – charakterystyka urządzenia i zastosowania jako dmuchawa/sprężarka, https://www.britannica.com/technology/Roots-blower (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki do przedmiotów: budowa silników spalinowych i układy zasilania/doładowania
  • Materiały producentów i opracowania dydaktyczne dotyczące sprężarek mechanicznych oraz turbosprężarek
  • Encyklopedyczne opisy "Roots blower / sprężarka Rootsa" oraz schematy układów doładowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego