KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 17.
Sprzęt przedstawiony na rysunku to
Ilustracja przedstawia praskę do ziemniaków, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praska do ziemniaków ma perforowany, cylindryczny pojemnik oraz tłok uruchamiany mechanizmem dźwigniowym (dwie rączki). Często ma też zaczep do oparcia o krawędź garnka lub miski. Taka budowa służy do przeciskania ugotowanych ziemniaków na jednolitą masę, a nie do parzenia herbaty czy wyciskania soku.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie narzędzia na rysunku opiera się na cechach konstrukcyjnych. Praska do ziemniaków (tzw. przeciskacz/ricer) składa się z:

  • cylindrycznego pojemnika z perforacją (otwory w ściankach i/lub dnie),
  • tłoka wchodzącego do wnętrza pojemnika,
  • mechanizmu dźwigniowego z dwiema rączkami, który zwiększa siłę nacisku,
  • zaczepu/haka ułatwiającego oparcie narzędzia na naczyniu.

Taki układ powoduje, że po ściśnięciu rączek tłok dociska ugotowane ziemniaki (lub inne miękkie warzywa), a masa przeciska się przez otwory, tworząc drobne "nitki" i dając lekką, puszystą konsystencję. To jest typowe zastosowanie praski w kuchni profesjonalnej przy przygotowaniu purée, mas do kopytek/krokietów czy podobnych wyrobów.

Odpowiedź "zaparzacz do herbaty" nie pasuje, bo zaparzacz zwykle nie ma tłoka i mechanizmu dźwigniowego; jest mniejszy i działa przez kontakt liści z wodą, a nie przez przeciskanie. Odpowiedź "wyciskacz do soku" również jest nietrafna: wyciskacze do cytrusów są najczęściej stożkowe lub ślimakowe i nie mają perforowanego cylindra z tłokiem. "Formierka do zacierek" bywa mylona ze względu na efekt "nitek", ale w tym zadaniu kluczowe są jednoznaczne elementy praski: tłok, dźwignia i zaczep do oparcia o naczynie.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na rysunku tłoka i dźwigni. Jeśli są obecne razem z perforowanym pojemnikiem, to najczęściej jest to praska/przeciskacz do ziemniaków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Praska do ziemniaków to ręczne narzędzie z perforowanym pojemnikiem i tłokiem uruchamianym dźwignią. Służy do przeciskania ugotowanych ziemniaków (lub innych miękkich warzyw) na jednolitą, puszystą masę, np. na purée, masę do kopytek czy krokietów.
Dwie rączki tworzą dźwignię, która zwiększa siłę nacisku dłoni. Po ściśnięciu rączek tłok wchodzi do cylindrycznego pojemnika i dociska ziemniaki. Masa przechodzi przez otwory perforacji i wypada do naczynia pod spodem w postaci drobnych nitek.
Praska rozdrabnia ziemniaki przez przeciskanie przez otwory, co daje lekką strukturę bez intensywnego ugniatania. Tłuczek może nadmiernie rozrywać i "rozmazywać" skrobię, przez co purée bywa bardziej kleiste. Praska pomaga utrzymać puszystość i jednolitość masy.
Najbardziej charakterystyczne są: cylindryczny pojemnik z otworami (perforacja), tłok wchodzący do środka oraz dwie rączki pracujące jak dźwignia. Często widać też zaczep, który pozwala oprzeć praskę o krawędź garnka lub miski.
Zaparzacz ma za zadanie trzymać liście herbaty w wodzie i zwykle ma drobną siatkę, bez tłoka i bez dźwigni. Praska ma tłok i mechanizm dźwigniowy oraz perforowany pojemnik do przeciskania produktu. Funkcja jest więc inna: parzenie vs mechaniczne przeciskanie.
Tak, pod warunkiem że są miękkie i ugotowane lub dobrze rozdrobnione, np. gotowana marchew, seler, burak czy dynia. W praktyce gastronomicznej używa się jej tam, gdzie potrzebna jest gładka, jednolita masa. Nie nadaje się do twardych, surowych produktów.
Praska sprawdza się przy małych i średnich porcjach, gdy liczy się szybka praca na stanowisku i kontrola konsystencji. Jest też przydatna, gdy nie opłaca się uruchamiać maszyn (czas mycia, montaż). Wydawka często korzysta z niej do dopracowania dodatków skrobiowych.
Najczęstsze pomyłki to skojarzenie perforowanego pojemnika z zaparzaczem oraz utożsamienie "wyciskania" z wyciskaczem do soku. Uczniowie czasem ignorują obecność tłoka i dźwigni, które są kluczowe. Warto szukać zaczepu do oparcia o naczynie.
Oprzyj praskę stabilnie na garnku lub misce (pomaga zaczep), nie przepełniaj pojemnika i dociskaj rączki płynnie, bez szarpania. Uważaj na gorące ziemniaki i parę. Po pracy od razu umyj narzędzie, bo zaschnięta skrobia utrudnia czyszczenie otworów.
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi po cechach funkcjonalnych: co jest pojemnikiem roboczym, co jest mechanizmem (tłok/dźwignia), gdzie jest miejsce wyjścia produktu. Pomaga też kojarzenie zastosowań: praska = przeciskanie ugotowanych ziemniaków na masę do purée i wyrobów mącznych.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Praska do ziemniaków ma perforowany, cylindryczny pojemnik oraz tłok uruchamiany mechanizmem dźwigniowym (dwie rączki)."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): "Potato ricer" — https://en.wikipedia.org/wiki/Potato_ricer (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do wyposażenia technologicznego kuchni (dział: drobny sprzęt gastronomiczny)
  • Instrukcje producentów drobnego sprzętu gastronomicznego (opisy działania prasek, wyciskaczy, zaparzaczy)
  • Ćwiczenia praktyczne w pracowni gastronomicznej: identyfikacja sprzętu i dobór do czynności technologicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego