KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 29.
Średni popyt miesięczny wynosi 100 kg. W pierwszym tygodniu popyt wyniósł 110 kg, a w drugim 90 kg. Wskaźniki sezonowości dla tych tygodni wynoszą odpowiednio
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik sezonowości liczony jest jako relacja popytu w danym okresie do wartości bazowej (tu: średniego popytu 100 kg). Dla 1. tygodnia: 110/100 = 1,1, czyli popyt o 10% wyższy od średniej. Dla 2. tygodnia: 90/100 = 0,9, czyli o 10% niższy.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik sezonowości służy do opisania, jak silnie popyt w konkretnym okresie (np. tygodniu) odbiega od wartości odniesienia. Najczęściej w prostych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się definicję:

wskaźnik sezonowości = popyt w okresie / popyt bazowy

W tym zadaniu popytem bazowym jest średni popyt miesięczny równy 100 kg (wartość odniesienia).

Obliczenia:

  • Dla pierwszego tygodnia popyt wyniósł 110 kg, więc wskaźnik to 110 / 100 = 1,1. Oznacza to, że popyt w tym tygodniu jest na poziomie 110% średniej, czyli o 10% wyższy od bazy.
  • Dla drugiego tygodnia popyt wyniósł 90 kg, więc wskaźnik to 90 / 100 = 0,9. Oznacza to, że popyt w tym tygodniu jest na poziomie 90% średniej, czyli o 10% niższy od bazy.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • Warianty typu 0,8 i 1,3 albo 0,5 i 1,2 nie wynikają z prostego porównania 110 i 90 do bazy 100 (dają zbyt duże lub zbyt małe odchylenia). Takie liczby mogłyby się pojawić tylko przy innej bazie lub błędnym sposobie liczenia.
  • Wariant 1,5 i 0,8 sugeruje aż 50% wzrost w 1. tygodniu, czego nie ma w danych (110 jest tylko o 10% większe od 100).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się wartości bliskie 1, najpierw policz ilorazy "popyt/średnia". Wynik > 1 oznacza okres powyżej średniej, a wynik < 1 okres poniżej średniej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik sezonowości to liczba opisująca, jak popyt w danym okresie ma się do wartości bazowej (np. średniej). Najczęściej liczy się go jako iloraz: popyt w okresie / popyt bazowy. Wynik > 1 oznacza popyt powyżej bazy, a < 1 poniżej.
W prostym ujęciu dzielisz popyt z badanego okresu przez wartość odniesienia (np. średni popyt). Przykład: jeśli średnia to 100 kg, a tydzień ma 110 kg, to wskaźnik = 110/100 = 1,1. Tak samo liczysz dla każdego okresu osobno.
Bo 1,1 to 110% wartości bazowej. Wskaźnik 1,0 oznacza dokładnie tyle co baza, a każda nadwyżka ponad 1,0 to odchylenie. Różnica 1,1 − 1,0 = 0,1 odpowiada 10% (czyli 0,1 × 100%).
Wskaźnik 0,9 znaczy, że popyt w danym okresie jest na poziomie 90% bazy, czyli o 10% mniejszy od średniej (przy założeniu ilorazu). Dla magazynu to sygnał, że w tym czasie zwykle potrzeba mniej towaru, mniej kompletacji i mniejsze obciążenie wysyłek.
Częsty błąd to liczenie różnicy zamiast ilorazu (np. 110−100=10 i traktowanie tego jako wskaźnika). Inny błąd to mylenie wskaźnika z procentem: 1,1 to nie "1,1%", tylko 110% bazy. Warto też uważać na dobór bazy: średnia musi być tą samą miarą odniesienia.
W wielu zadaniach szkolnych tak, ale w praktyce spotyka się różne konwencje (np. indeksy procentowe lub indeksy wyznaczane z dłuższych szeregów czasowych). Na egzaminie zwykle stosuje się najprostszy wariant ilorazowy, o ile polecenie nie podaje innej metody.
Sezonowość wykorzystuje się przy planowaniu zapasów, zamówień i harmonogramów dostaw, zwłaszcza gdy popyt zmienia się cyklicznie (np. tygodniowo lub w okresach świątecznych). Pomaga to ograniczać braki magazynowe w szczytach oraz nadmiary zapasu w dołkach popytu.
Gdy spodziewasz się okresów z popytem powyżej bazy (wskaźnik > 1), zwykle trzeba podnieść zapas (w tym bezpieczeństwa) albo przyspieszyć dostawy, by uniknąć braków. Przy wskaźniku < 1 często można obniżyć zapas, aby zmniejszyć koszty składowania i ryzyko przestarzenia.
Sezonowość to cykliczne wahania powtarzające się w podobnych okresach (np. określone tygodnie lub miesiące). Trend to długookresowy kierunek zmian (stały wzrost lub spadek w czasie). Wskaźnik sezonowości opisuje odchylenie "tu i teraz" względem bazy, a trend dotyczy zmiany bazy w dłuższym horyzoncie.
Najpierw ustal bazę (tu: 100 kg), potem policz ilorazy dla każdego okresu i dopiero na końcu porównaj z odpowiedziami. Sprawdź sens wyniku: popyt 110 powinien dać wskaźnik > 1, a popyt 90 wskaźnik < 1. To szybka kontrola błędów.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskaźnik sezonowości liczony jest jako relacja popytu w danym okresie do wartości bazowej (tu: średniego popytu 100 kg)."

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z podstaw prognozowania popytu w logistyce (sezonowość, indeksy sezonowe)
  • Notatki z zajęć: planowanie zapasów i sterowanie zapasami (popyt, średnie, odchylenia)
  • Ćwiczenia rachunkowe z ilorazów, procentów i interpretacji wskaźników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego