KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 16.
Średnią dobową temperaturę oblicza się w stopniach Celsjusza, jako średnią z pomiarów temperatury o godzinie 7.00, 13.00 i 21.00, według wzoru: Tśr = 0,25 (T7 + T13 + 2T21). W jakich warunkach dojrzewał beton, jeżeli temperatura o godzinie 7.00 wynosiła +6°C, o godzinie 13.00 wynosiła +10°C, a o godzinie 21.00 wynosiła +7°C?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się temperaturę średnią dobową:
Tśr = 0,25·(T7 + T13 + 2T21) = 0,25·(6 + 10 + 2·7) = 0,25·30 = 7°C.
Średnia 7°C oznacza dojrzewanie w warunkach obniżonej temperatury (nie jest to podwyższona temperatura).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wzór na średnią dobową temperaturę w stopniach Celsjusza, gdzie pomiar z godziny 21:00 ma podwójną wagę. Dlatego nie wolno liczyć zwykłej średniej arytmetycznej z trzech liczb.

Podstawienie danych:

T7 = 6°C, T13 = 10°C, T21 = 7°C

Obliczenia krok po kroku:

  • Najpierw suma ważona: 6 + 10 + 2·7 = 6 + 10 + 14 = 30
  • Następnie mnożenie przez 0,25: Tśr = 0,25·30 = 7°C

Otrzymana wartość 7°C wskazuje na dojrzewanie betonu w warunkach obniżonej temperatury, ponieważ jest to temperatura wyraźnie niższa od typowych warunków ciepłych (w których proces wiązania i twardnienia przebiega szybciej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Naturalnych." – to określenie jest zbyt ogólne. W zadaniu chodzi o kwalifikację warunków na podstawie obliczonej temperatury, a 7°C odpowiada warunkom chłodnym, czyli obniżonym.
  • "Zimowych." – w języku potocznym 7°C może kojarzyć się z zimnem, ale w pytaniu testuje się ocenę warunków na podstawie średniej dobowej i właściwej kategorii temperaturowej. Samo słowo "zimowe" nie jest równoważne jednoznacznej klasyfikacji z obliczeń.
  • "W podwyższonej temperaturze." – niezgodne z wynikiem; podwyższona temperatura oznaczałaby wartości wyższe, przyspieszające dojrzewanie, a tu średnia wynosi 7°C.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy we wzorze występują wagi (tu: 2·T21). To najczęstsze miejsce błędu rachunkowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj podanego wzoru na średnią ważoną: Tśr = 0,25·(T7 + T13 + 2·T21). Najpierw policz sumę w nawiasie (pamiętaj o podwójnej wadze T21), a potem pomnóż wynik przez 0,25. To nie jest zwykła średnia z trzech liczb.
To element średniej ważonej: pomiar z 21:00 ma większy wpływ na wynik, bo ma lepiej reprezentować warunki nocne i wieczorne, gdy temperatura często utrzymuje się dłużej na podobnym poziomie. W praktyce oznacza to, że błąd pominięcia "2·T21" mocno zniekształca wynik.
Oznacza warunki chłodniejsze, w których wiązanie i twardnienie betonu przebiega wolniej. W praktyce może to wymagać staranniejszej pielęgnacji, ograniczenia wychładzania i lepszego planowania robót (np. ochrona przed szybkim spadkiem temperatury). Kluczowe jest utrzymanie stabilnych warunków dojrzewania.
Najczęściej: (1) liczenie zwykłej średniej arytmetycznej zamiast średniej ważonej, (2) pominięcie podwójnej wagi przy T21, (3) błędne podstawienie godzin lub wartości, (4) pomyłka w rachunkach w nawiasie. Pomaga zapis obliczeń w dwóch krokach: nawias, potem mnożenie przez 0,25.
Nie. Tśr równe 7°C wskazuje na warunki chłodne, a więc obniżoną temperaturę w kontekście dojrzewania betonu. Podwyższona temperatura dotyczy sytuacji, gdy beton dojrzewa w cieple, co zwykle przyspiesza przyrost wytrzymałości. Tu wynik jest zbyt niski, by mówić o podwyższeniu.
Gdy w treści podano wzór i konkretne pomiary (jak 7:00, 13:00, 21:00), zwykle trzeba wykonać obliczenia. Odczyt wystarcza tylko wtedy, gdy wynik jest już podany w zadaniu lub pochodzi bezpośrednio z tabeli/wykresu. Jeśli pojawia się współczynnik (np. 0,25) i wagi (2·T21), liczenie jest konieczne.
Im niższa temperatura (w rozsądnym zakresie), tym wolniejsze zachodzą reakcje hydratacji cementu, więc beton wolniej nabiera wytrzymałości. Wyższa temperatura zwykle przyspiesza te procesy, ale może też zwiększać ryzyko niekorzystnych zjawisk (np. szybsze wysychanie). Na egzaminie ważne jest powiązanie "chłodno" = "wolniej".
Typowe działania to ograniczanie strat ciepła i ochrona przed wychłodzeniem: osłony, przykrycia, ograniczenie przewiewu, właściwa pielęgnacja powierzchni i kontrola warunków w pierwszych dobach. W praktyce wykonawczej ważne jest też planowanie terminów betonowania i monitorowanie temperatury, aby nie dopuścić do spadków zagrażających dojrzewaniu.
To wartości temperatury zmierzone o określonych godzinach: T7 o 7:00, T13 o 13:00, T21 o 21:00. Następnie są one podstawiane do wzoru na średnią dobową temperaturę. Kluczowe jest, że T21 ma wagę podwójną, co wprost wynika ze wzoru.
Ćwicz dwa elementy: (1) obliczenia z prostych wzorów (średnie, wagi, podstawianie danych), (2) interpretację wyniku w technologii betonu (co oznacza chłodno/ciepło dla dojrzewania). Warto rozwiązać kilka podobnych zadań z różnymi danymi i zawsze zapisywać obliczenia krok po kroku.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii betonu (dział: dojrzewanie i pielęgnacja betonu)
  • Zadania rachunkowe z obliczania temperatury średniej dobowej i interpretacji warunków
  • Instrukcje/poradniki wykonawcze dotyczące betonowania w warunkach obniżonych temperatur

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego