KWALIFIKACJA GIW7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 3.
Średnia miąższość złoża, na podstawie danych z odwiertów zawartych w tabeli, wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi geologicznymi, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnią miąższość złoża wyznacza się przez zsumowanie miąższości odczytanych dla wszystkich odwiertów z tabeli, a następnie podzielenie tej sumy przez liczbę odwiertów. Wynik należy podać w metrach i zaokrąglić zgodnie z formą odpowiedzi (do 0,1 m).

Pełne wyjaśnienie:

Miąższość złoża to grubość warstwy kopaliny (lub interwału złożowego) w danym miejscu. W rozpoznaniu złoża metodą odwiertów każdemu otworowi przypisuje się wartość miąższości wynikającą z danych geologicznych (np. z opisu rdzenia lub profilu).

Jeżeli zadanie pyta o średnią miąższość złoża na podstawie danych z odwiertów w tabeli, standardowym postępowaniem jest obliczenie średniej arytmetycznej:

  • zsumować wszystkie wartości miąższości z tabeli (dla wszystkich uwzględnianych odwiertów),
  • policzyć, ile jest odwiertów (ile wartości weszło do sumy),
  • podzielić sumę przez liczbę odwiertów.

W praktyce egzaminacyjnej ważne są też dwa detale: kompletność danych (czy żaden odwiert nie został pominięty) oraz zaokrąglenie. Najbezpieczniej jest nie zaokrąglać wyników pośrednich (sumy), tylko dopiero wynik końcowy i dopasować go do zapisu odpowiedzi (tu do jednego miejsca po przecinku w metrach).

Odpowiedź "8,2 m" jest zgodna z wynikiem średniej arytmetycznej uzyskanej z danych tabelarycznych. Pozostałe propozycje (8,4 m; 8,8 m; 9,0 m) odpowiadają typowym błędom: pominięciu jednej wartości, omyłkowemu dopisaniu liczby odwiertów, błędnemu sumowaniu lub zaokrąglaniu na niewłaściwym etapie. W zadaniach z tabelą warto po obliczeniach wykonać szybki "test rozsądku": średnia powinna leżeć pomiędzy najmniejszą a największą miąższością z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miąższość złoża to grubość warstwy kopaliny (lub części złoża) mierzona zwykle w metrach. W praktyce jest wyznaczana m.in. z danych z odwiertów i pomaga ocenić, ile kopaliny można pozyskać oraz jak planować eksploatację.
Zsumuj wszystkie wartości miąższości z tabeli, policz liczbę odwiertów (ile wartości dodajesz), a potem podziel sumę przez tę liczbę. Na końcu zaokrąglij wynik do formatu wymaganego w odpowiedziach, np. do 0,1 m.
Średnia arytmetyczna jest najprostszym sposobem uogólnienia wyników z wielu punktów pomiarowych, gdy każdy odwiert traktuje się równoważnie. Pozwala szybko porównać rejony złoża i wykonać wstępne szacunki parametrów do planowania robót.
Średnią ważoną rozważa się wtedy, gdy pomiary nie są równoważne, np. odwierty mają różne "znaczenie" (inne powierzchnie wpływu, inne odległości w siatce) albo dane są agregowane dla bloków o różnej wielkości. W zadaniu trzeba mieć wyraźną informację o wagach.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie jednego wiersza tabeli, dodanie wartości dwa razy, zła liczba elementów w mianowniku oraz zbyt wczesne zaokrąglanie. Pomaga odhaczanie odwiertów na liście i kontrola, czy średnia mieści się między min i max.
Nie, jeśli liczysz zwykłą średnią arytmetyczną z podanych wartości. Średnia musi leżeć pomiędzy najmniejszą a największą wartością w zestawie. Jeśli wychodzi poza ten zakres, oznacza to błąd sumowania, dzielenia lub odczytu danych.
Możesz oszacować wynik: znajdź wartości skrajne (min i max) oraz "typowy" poziom większości danych. Jeśli większość miąższości jest np. około 8–9 m, to średnia też powinna być w tym przedziale. Dodatkowo sprawdź, czy liczba po przecinku jest realistyczna po zaokrągleniu.
Taki zapis oznacza, że wynik ma być podany z dokładnością do 0,1 m. W obliczeniach najlepiej zachować większą dokładność (np. nie zaokrąglać sumy), a dopiero na końcu zaokrąglić wynik końcowy do jednego miejsca po przecinku.
Dane z odwiertów pomagają określić zmienność miąższości i zasięg kopaliny, co wpływa na dobór technologii urabiania, plan zdejmowania nadkładu i kolejność wybierania. Uśrednione parametry są często punktem startowym do dalszych obliczeń i projektowania.
Ćwicz szybkie i dokładne sumowanie liczb z tabel, kontrolę liczby elementów w średniej oraz poprawne zaokrąglanie. Warto robić krótką kontrolę wyniku (czy leży między min i max) i prowadzić zapis obliczeń w dwóch liniach: suma oraz podział przez liczbę odwiertów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Średnią miąższość złoża wyznacza się przez zsumowanie miąższości odczytanych dla wszystkich odwiertów z tabeli, a następnie podzielenie tej sumy przez liczbę odwiertów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Średnia arytmetyczna" https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_arytmetyczna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Miąższość" https://pl.wikipedia.org/wiki/Mi%C4%85%C5%BCszo%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geologii górniczej dotyczące parametrów złoża i interpretacji odwiertów
  • Zadania rachunkowe z uśredniania danych geologicznych (średnia arytmetyczna, zaokrąglenia)
  • Karty pracy/arkusze ćwiczeń z odczytu tabel i zestawień pomiarowych w górnictwie odkrywkowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego